´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Totem ve Tabu - II : 34


TOTEM VE TABU - II

SIGMUND FREUD

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 24


birbirinden ayr─▒lan bir├žok olay aras─▒nda beklenmeyen bir birlik kurma gibi bir yarar─▒ olan bir varsay─▒m elde etmi┼č oluruz.
Darwin'in g├Âsterdi─či ilk s├╝r├╝, ku┼čkusuz, totemizmin ba┼člamas─▒na uygun de─čildir. Bu s├╝r├╝de b├╝t├╝n kad─▒nlar─▒ kendine saklayan, b├╝y├╝yen o─čullar─▒ s├╝r├╝den kovan g├╝├žl├╝, k─▒skan├ž bir baba vard─▒. Toplumun bu ilk durumu hi├žbir yerde g├Âr├╝lmemi┼čtir. Bug├╝n hen├╝z baz─▒ oymaklarda egemen olan en ilkel ├Ârg├╝t, e┼čit haklara sahip, totem sisteminin kurallar─▒na ba─čl─▒ bireylerden kurulu ve anaerkilli─če, yani anne taraf─▒ndan akrabal─▒─ča dayanan insan topluluklar─▒d─▒r. Bu, ├Âtekinden ├ž─▒kabilir mi ve ├ž─▒km─▒┼čsa bu nas─▒l olabilir?
Buna, sav─▒m─▒z─▒ totemin kutland─▒r─▒lmas─▒ olay─▒na dayayarak yan─▒t verebiliriz: Bir g├╝n (76) s├╝r├╝den kovulmu┼č olan karde┼čler birle┼čir, babalar─▒n─▒ ├Âld├╝rerek yer ve b├Âylece baban─▒n s├╝r├╝s├╝ne bir son verirler. Her birinin tek ba┼č─▒na yapmas─▒na olanak olmayan bir i┼či el birli─čiyle yapmaya cesaret eder ve ba┼čarabilirler. Ekindeki bir derecelik bir ilerlemenin, ├Ârne─čin yeni bir silah─▒n icad─▒n─▒n onlara bu ├╝st├╝nl├╝k duygusunu vermesi olas─▒d─▒r. Ku┼čkusuz bu yamyam vah┼čiler kurbanlar─▒n─▒ yemi┼čtir. Bu g├╝├žl├╝ ilk baba, b├╝t├╝n karde┼člerin k─▒skand─▒─č─▒ ve korktu─ču bir ├Ârnekti, ┼čimdi onu yeme yoluyla onunla ├Âzde┼čle┼čmi┼č olmakta ve her biri onun g├╝c├╝nden bir par├ža kazanmaktad─▒r. ─░nsanl─▒─č─▒n belki de ilk bayram─▒ olan totem ┼č├Âleni, bu cinayetin bir├žok ┼čeyi, toplumsal ├Ârg├╝tlenmeyi, ahl├ók kurallar─▒n─▒ ve dini ba┼člatan bu unutulmaz olay─▒n yinelenmesi ve an─▒lmas─▒ olmu┼čtur (77).
Bu sonu├žlar─▒ kabul edebilmek i├žin varsay─▒m─▒m─▒zdan t├╝m├╝yle ayr─▒ olarak yaln─▒zca birle┼čen karde┼čler ├Âbe─činin, ├žocuklarda ve nevrozlularda g├Ârd├╝─č├╝m├╝z baba karma┼č─▒─č─▒ndaki ├žift duygunun i├žeri─či olan kar┼č─▒t duygular─▒n etkisi alt─▒nda bulundu─čunu kabul etmemiz gerekir.
O─čullar cinsellik ve erk isteklerinin yolunda olanca g├╝c├╝yle kar┼č─▒lar─▒na ├ž─▒kan babadan nefret ediyor ama ayn─▒ zamanda onu seviyorlar ve ona hayranl─▒k duyuyorlard─▒. Onu ortadan kald─▒rmakla nefretlerini doyurduktan ve onunla ├Âzde┼čle┼čme isteklerini ger├žekle┼čtirdikten sonra itilen ┼čefkat i├žtepileri bu kez g├Âr├╝nmeye ba┼člar (78). Bu bir pi┼čmanl─▒k bi├žiminde olmu┼č ve genel olarak duyulan pi┼čmanl─▒kla birle┼čen bir g├╝nah duygusu ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. O zaman ├Âl├╝, ya┼čayanlardan daha g├╝├žl├╝ olmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r. Bug├╝n bile insanlar─▒n sonunda bunu g├Âr├╝r├╝z. Baban─▒n sa─čl─▒─č─▒nda yasaklad─▒─č─▒ ┼čeyleri (psikanalizin bize ├žok iyi g├Âsterdi─či ve ÔÇťarkadan gelen ba┼če─čmeÔÇŁ ad─▒n─▒ verdi─čimiz ruh durumuyla) ┼čimdi kendileri yasaklamaktad─▒r. ─░┼čledikleri cinayeti baban─▒n yerine konan totemi ├Âld├╝rmenin yasak oldu─čunu ilan etmekle onarmakta ve kad─▒nlar─▒n─▒n herkese serbest oldu─čunu reddetme yoluyla cinayetin yarar─▒ndan vazge├žmektedirler. B├Âylece totemizmin temel iki tabusu o─čulun g├╝nah duygusundan ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r, i┼čte bu nedenden ├Ât├╝r├╝ bunlar Oidipus karma┼č─▒─č─▒n─▒n itilmi┼č iki iste─čine denk d├╝┼čmektedir. Bu tabulara ba┼če─čmeyenler, ilkel toplumun tek derdi olan iki su├žu i┼člemi┼č olur (79).
Ahl├ók─▒n ba┼člang─▒c─▒n─▒ olu┼čturan totemizmin iki tabusu psikolojik bak─▒mdan denk de─čerde de─čildir. Bunlar─▒n biri, yani totem hayvan─▒n ├Âld├╝r├╝lmemesi t├╝m├╝yle etkili, ac─▒l─▒ ├Ârgelere dayan─▒r; baba ortadan kald─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r, ger├žekte hi├žbir ┼čey onun yerini tutamayacakt─▒r. Oysa di─čerinin, yani ensest yasa─č─▒n─▒n, bundan ba┼čka, uygulamada g├╝├žl├╝ bir temeli vard─▒r. ├ç├╝nk├╝ cinsel gereksinimler onlar─▒ birle┼čtiren bir ┼čey de─čil, birbirine d├╝┼č├╝ren bir ┼čeydir. Ger├ži karde┼čler babay─▒ yenmek i├žin g├╝├žlerini birle┼čtirmi┼čse de, kad─▒nlar kar┼č─▒s─▒nda birbirlerinin rakibiydiler. Hepsi de babalar─▒ gibi kad─▒nlar─▒ kendi tekellerine almak istiyordu, birbirleriyle d├Âv├╝┼č├╝rken olu┼čan yeni ├Ârg├╝t yok olabilirdi. ├ç├╝nk├╝ art─▒k baban─▒n rol├╝n├╝ ba┼čar─▒yla oynayacak ve hepsinden daha g├╝├žl├╝ olan biri yoktu. ├ľyleyse, birlikte ya┼čamak istiyorlarsa (belki de bir├žok deneyimden sonra g├Âr├╝len buydu), karde┼čler i├žin ensest yasa─č─▒n─▒ koymaktan ba┼čka ├žare yoktu. O zaman hepsinin istedi─či ve hatta u─čruna ├Ânce babalar─▒n─▒ ortadan kald─▒rd─▒klar─▒ kad─▒ndan vazge├žiyorlar,
«   01   ...    24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   »   


´╗┐