´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Totem ve Tabu - II : 35


TOTEM VE TABU - II

SIGMUND FREUD

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 24


b├Âylece s├╝rg├╝nl├╝kleri s─▒ras─▒nda b├╝y├╝k bir olas─▒l─▒kla al─▒┼čm─▒┼č olduklar─▒ homoseks├╝el duygulara ve etkinliklere dayanan bu ├Ârg├╝t├╝ kurtarm─▒┼č oluyorlard─▒. Bachofen'─▒n ke┼čfetti─či ana hakk─▒ kurumunun tohumunun bu durum olmas─▒ olas─▒d─▒r, daha sonralar─▒ babaerkil aile ├Ârg├╝t├╝ buna bir son vermi┼čtir.
├ľte yandan totemizmin bir din giri┼čimi olarak d├╝┼č├╝n├╝lmesi sav─▒, totem hayvan─▒n ya┼čam─▒n─▒ koruyan ├Âteki tabuyla ilgilidir. O─čullar─▒n duygular─▒ baban─▒n yerine hayvanda do─čal ve uygun bir vekil bulmu┼čtur; fakat ona kar┼č─▒ g├Âsterdikleri y├╝reksiz davran─▒┼č, pi┼čmanl─▒k g├Âsterme gereksiniminden daha g├╝├žl├╝yd├╝. G├╝nahlar─▒n─▒n yak─▒c─▒ duygusunu dindirmek ve babayla bir t├╝r uzla┼čma sa─člayabilmek i├žin, belki de baban─▒n bu vekilini kullanmak istemi┼člerdir. Totemik sistem babayla bir t├╝r uyu┼čma bi├žimi olmu┼čtur; baba, ├žocuk fantezisinin kendisinden bekledi─či her ┼čeyi, koruma, ├Âzen ve sab─▒r g├Âstermeyi s├Âz verir, buna kar┼č─▒l─▒k da ya┼čam─▒na sayg─▒ g├Âstermek, yani ger├žek babay─▒ ortadan kald─▒ran davran─▒┼č─▒ toteme kar┼č─▒ yinelememek i├žin s├Âz verilir. Totemizmde bunu yasalla┼čt─▒ran bir ├žaba vard─▒r. ÔÇťE─čer baba bize totem gibi davran─▒rsa, biz de asla onu ├Âld├╝rmeye kalkmay─▒z.ÔÇŁ B├Âylece totemizm, durumu tatl─▒ya ba─člamaya ve insana k├Âkenini bor├žlu oldu─ču olay─▒ unutturmaya yard─▒m etmi┼čtir.
Bu noktada her dinin ├Âzyap─▒s─▒n─▒ belirleyen baz─▒ ├Âzellikler ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Totem dini, o─čullar─▒n duydu─ču g├╝nah duygusundan, bu duyguyu dindirmek ve incinmi┼č babay─▒, yeniden ba┼če─čmeyle bar─▒┼čt─▒rma giri┼čiminden do─čmu┼čtur. B├╝t├╝n daha sonraki dinlerin de ayn─▒ sorunu ├ž├Âz├╝mlemeye ├žabalaman─▒n bir sonucu oldu─čunu g├Âsteren belirtiler vard─▒r, yaln─▒z bu ├žabalamaya sahne olan ekinin d├╝zeyine ve ald─▒─č─▒ yola g├Âre ayr─▒ ayr─▒ bi├žimlere b├╝r├╝nm├╝┼člerdir, yoksa hepsi de ekinin ba┼člang─▒c─▒ olan ve bundan sonra da insanl─▒─č─▒n yakas─▒n─▒ bir daha b─▒rakmayan ayn─▒ b├╝y├╝k olaya kar┼č─▒l─▒k olarak olu┼čmu┼čtur.
Bundan ba┼čka yine bu evrede totemizmde ortaya ├ž─▒kan ve dinde ba─čl─▒l─▒kla korunan bir ├Âzellik daha vard─▒r. Kar┼č─▒t duygulardaki gerginlik belki de hi├žbir ara├žla ├Ârtbas edilemeyecek kadar b├╝y├╝kt├╝ ya da psikolojik ko┼čullar bu kar┼č─▒t duygular─▒ her ne bi├žimde olursa olsun ├ž├Âz├╝mlemeye hi├ž uygun de─čildi. Baba karma┼č─▒─č─▒na ba─čl─▒ olan ├žift de─čerlili─čin totemizmde ve b├╝t├╝n dinlerde de s├╝rd├╝─č├╝n├╝ kolayca g├Ârebiliriz. Totemizm dininde yaln─▒zca pi┼čmanl─▒k g├Âr├╝n├╝mleri ve uyu┼čma giri┼čimleri de─čil, babaya kar┼č─▒ kazan─▒lan utkunun kutlanmas─▒ da vard─▒r. Bundan elde edilen doyum duygusu totem ┼č├Âlenindeki anma t├Ârenini ortaya ├ž─▒kar─▒r. Bu t├Ârende ÔÇťsonradan gelen ba┼če─čmeÔÇŁnin koydu─ču yasaklar kald─▒r─▒l─▒r, totem hayvan─▒ kurban etmekle baba ├Âld├╝r├╝m├╝n├╝ yinelemeyi bir g├Âreve d├Ân├╝┼čt├╝r├╝r, bu ├Âld├╝r├╝m├╝n sa─člad─▒─č─▒ yararlar, yani baba erkinin ele ge├žirilmesi, ya┼čam─▒n de─či┼čen etkileri alt─▒nda ortadan kalkmaya her y├╝z tutu┼čunda bu g├Ârev yinelenir. O─čulun babaya kar┼č─▒ koymas─▒ olay─▒na, ├žo─ču kez en dikkate de─čer giyimlerde ve bamba┼čka bi├žimler alt─▒nda daha sonraki dinlerin olu┼čumunda raslarsak ┼ča┼čmamal─▒y─▒z.
Buraya kadar dinde ve ahl├ókta (bunlar totemizmde birbirinden pek o kadar ayr─▒lmam─▒┼čt─▒) babaya kar┼č─▒ duyulan sevgi duygular─▒n─▒n pi┼čmanl─▒k bi├žimine d├Ân├╝┼čmesinin sonu├žlar─▒n─▒ g├Âstermi┼čsek de, baba ├Âld├╝r├╝m├╝ne neden olan as─▒l e─čilimlerin ├╝st├╝nl├╝─č├╝n├╝n s├╝rd├╝─č├╝n├╝ unutmamal─▒y─▒z.
Bu b├╝y├╝k de─či┼čmenin dayand─▒─č─▒ toplumsal duygular ve karde┼člik duygular─▒, bundan sonra gelen d├Ânemlerde toplumun geli┼čmesi ├╝zerine en b├╝y├╝k etkiyi yapm─▒┼čt─▒r. Ortak kan─▒n kutsalla┼čt─▒r─▒lmas─▒ ve oymak ya┼čam─▒nda dayan─▒┼čman─▒n ├Ânemi bunun anlat─▒m─▒d─▒r. Karde┼čler, herkesin ya┼čam─▒n─▒ g├╝venceye almakla babalar─▒na yapt─▒klar─▒n─▒n ba┼čkalar─▒na da yap─▒lmayaca─č─▒n─▒ g├Âstermektedir; baban─▒n sonunun yinelenmesine engel olmaktad─▒rlar. Dinsel d├╝┼č├╝ncelerle ortaya ├ž─▒kan totemi ├Âld├╝rme yasa─č─▒na ┼čimdi toplumun bir de karde┼č ├Âld├╝rmeyi yasaklamas─▒ eklenmektedir. Ancak ├Âld├╝rme yasa─č─▒n─▒n boy ├╝yelerini s─▒n─▒rland─▒rmaktan ├ž─▒kmas─▒ ve yaln─▒zca ÔÇť├Âld├╝rmeyeceksinÔÇŁ bi├žimini almas─▒, ├žok daha sonrad─▒r. Ba┼člang─▒├žta karde┼č oyma─č─▒, baba s├╝r├╝s├╝n├╝n yerini almakta ve kan ba─č─▒ da bu konuda g├╝vence vermektedir. Toplum, art─▒k ortak cinayette su├ž ortakl─▒─č─▒ ├╝zerine, din, g├╝nah ve arkadan gelen pi┼čmanl─▒k duygusu
«   01   ...    25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   »   


´╗┐