´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Totem ve Tabu - II : 36


TOTEM VE TABU - II

SIGMUND FREUD

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 24


├╝zerine kurulmu┼č olmaktad─▒r, ahl├óksa k─▒smen toplumun zorunluluklar─▒ ve k─▒smen de bu g├╝nah duygusunun buyurdu─ču af dileme ├╝zerine kurulmaktad─▒r.
B├Âylece psikanaliz, totemik sistem konusundaki daha yeni d├╝┼č├╝ncelerin aksine ve daha eski d├╝┼č├╝ncelere uygun olarak gerek totemizmle ekzogami aras─▒nda s─▒k─▒ bir ba─člant─▒ oldu─čunu, gerekse bunlar─▒n k├Âkenlerinin ayn─▒ zamana denk d├╝┼čt├╝─č├╝n├╝ kabul etmeyi gerektirmektedir.
6
Dinlerin totemizmden ba┼člayarak bug├╝nk├╝ durumlar─▒na kadar ge├žirdi─či geli┼čme evrelerini tart─▒┼čmaya kalk─▒┼čmaktan beni al─▒koyan bir├žok g├╝├žl├╝ nedenin etkisi alt─▒nday─▒m. Yaln─▒zca, belirgin bir bi├žimde kendini g├Âsteren iki ipucunu izleyece─čim: totem kurban─▒yla baba-o─čul ili┼čkisi (80).
Robertson Smith, eski totem ┼č├Âleninin kurban─▒n ├Âzg├╝n bi├žimi oldu─čunu bize g├Âstermi┼čtir. ─░kisinin de anlam─▒ ayn─▒d─▒r: Yani birlikte yemek yemekle kutsalla┼čmakt─▒r. Kurbanda, ancak b├╝t├╝n├╝n kat─▒l─▒m─▒yla dindirilebilecek olan g├╝nah duygusu da s├╝rer. Buna ek olarak, huzurunda kurban─▒n kesildi─či varsay─▒lan boy tanr─▒s─▒ da vard─▒r ve o da, boyun bir bireyi gibi yeme─če kat─▒l─▒r ve bu yeme edimiyle boy kendisini onunla ├Âzde┼čle┼čtirir.
Acaba tanr─▒ k├Âkensel olarak kendisine yabanc─▒ olan b├Âyle bir duruma nas─▒l gelmi┼čtir?
Bunun yan─▒t─▒ ┼ču olabilir: Bu s─▒rada -ne zaman oldu─čunu kimse bilmez- tanr─▒ d├╝┼č├╝ncesi ortaya ├ž─▒km─▒┼č, b├╝t├╝n ya┼čama egemen olmu┼č, oldu─ču gibi kalmak isteyen her ┼čey gibi totem ┼č├Âleni de kendini yeni sisteme uydurmak zorunda kalm─▒┼čt─▒r. Bununla birlikte bireyler ├╝zerindeki psikanaliz incelemeleri, bize ├Âzellikle tanr─▒ kavram─▒ ├Ârne─činin hep baba oldu─čunu, tanr─▒yla ki┼čisel ili┼čkimizin v├╝cudumuzun babas─▒na olan ili┼čkisine ba─č─▒ml─▒ oldu─čunu, onunla birlikte dalgalan─▒p de─či┼čti─čini ├Â─čretmektedir. Tanr─▒ asl─▒nda y├╝kseltilmi┼č bir babadan ba┼čka bir ┼čey olmam─▒┼čt─▒r. Totemizmde oldu─ču gibi burada da psikanaliz, t─▒pk─▒ ilkellerin totemlerine ata dedikleri gibi tanr─▒ya baba diyen dindara inanmay─▒ ├Â─č├╝tlemektedir. Tanr─▒n─▒n psikanaliz taraf─▒ndan ayd─▒nlat─▒lmayan b├╝t├╝n di─čer k├Âken ve anlamlar─▒ ne olursa olsun, e─čer psikanalizin dikkate al─▒nmaya de─čer bir de─čeri varsa, baban─▒n tanr─▒ kavram─▒ndaki pay─▒n─▒n ├žok ├Ânemli olmas─▒ gerekir. Fakat baba ilkel kurbanda iki defa temsil edilmi┼č oluyor demektir, birincisinde tanr─▒ olarak, ikincisinde de kurbanl─▒k totem hayvan olarak temsil edilmi┼č olmas─▒ gerekir, psikanalizin verdi─či s─▒n─▒rl─▒ hal suretlerini kabul edersek, bunun m├╝mk├╝n olup olmad─▒─č─▒n─▒ ve anlam─▒n─▒n ne olabilece─čini ara┼čt─▒rmam─▒z gerekir.
Tanr─▒n─▒n kutsal hayvanla (totem ve kurban edilen hayvanla) bir├žok ili┼čkisi oldu─čunu biliyoruz:
1. Genellikle bir hayvan, hatta bazen bir├žok hayvan her tanr─▒ i├žin kutsald─▒r.
2. Baz─▒ kurbanlarda, ├Âzellikle kutsal kurbanlarda, ÔÇťgizemliÔÇŁ kurbanlardan tanr─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla kutsalla┼čt─▒r─▒lan hayvan─▒n kendisi tanr─▒ya kurban edilir (81).
3. Tanr─▒ya ├žo─ču kez bir hayvan bi├žiminde sayg─▒ g├Âsterilir ya da di─čer bir bak─▒mdan, hayvanlar totemizm d├Âneminden ├žok sonra da tanr─▒ gibi sayg─▒ g├Ârm├╝┼člerdir.
4. Mitlerde tanr─▒ s─▒k s─▒k bir hayvan bi├žimine, ├žo─ču kez kendisine kutsal olan hayvan─▒n bi├žimine sokulur; b├Âylece tanr─▒n─▒n kendisinin hayvan oldu─ču ve dinin daha sonraki evresinde hayvandan geldi─či varsay─▒m─▒ apa├ž─▒k olur. Fakat totemin kendisini, baban─▒n yerine ge├žirmeden ba┼čka bir ┼čey olmad─▒─č─▒n─▒ da d├╝┼č├╝n├╝rsek, bir├žok tart─▒┼čmadan kendimizi kurtar─▒r─▒z.
«   01   ...    26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   »   


´╗┐