´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Yaln─▒z Gezerin D├╝┼člemleri : 15


YALNIZ GEZER─░N D├ť┼×LEMLER─░

JEAN-JACQUES ROUSSEAU

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 55


sab─▒r, ─▒l─▒ml─▒l─▒k, boyun e─čme, do─čru y├Âne y├Ânelme ve yan tutmayan adalettir. ─░┼čte, ya┼čl─▒l─▒─č─▒m─▒n kalan y─▒llar─▒n─▒ verdi─čim tek ve yararl─▒ konu budur. Benli─čimi d├╝zelterek, do─čdu─čum g├╝nden daha iyi de─čil de (bu olanaks─▒zd─▒r asl─▒nda) daha erdemli olarak ya┼čamdan ayr─▒labilirsem, ne mutlu bana!
D├ľRD├ťNC├ť GEZ─░
H├ól├ó ara s─▒ra okudu─čum birka├ž kitap aras─▒nda beni en ├žok ilgilendiren ve yararl─▒ olanlar, Plutarkhos'un yap─▒tlar─▒d─▒r. ├çocuklu─čumda ilk okudu─čum odur; ya┼čl─▒l─▒─č─▒mda da son okuyaca─č─▒m odur; diyebilirim ki, ibret dersi ald─▒─č─▒m tek yazard─▒r. Daha ├Ânceki g├╝n, onun ahlakla ilgili kitaplar─▒ndan biri olan ÔÇťD├╝┼čmanlardan Yararlanma YoluÔÇŁnu okuyordum. Ayn─▒ g├╝n, kimi yazarlar─▒n bana g├Ânderdikleri kitap├ž─▒klar─▒ d├╝zeltirken, Rahip R***'nin defterlerinden birine raslad─▒m. Ba┼čl─▒─č─▒na ┼ču s├Âzleri koymu┼čtu: ÔÇťVitam vero impendenti.ÔÇŁ Onun gibilerin ne t├╝rl├╝ anlat─▒m yollar─▒na ba┼čvurduklar─▒n─▒ bildi─čim i├žin, bu seferkine de aldanmayarak, incelik perdesi arkas─▒nda kinayede bulundu─čunu anlad─▒m. Ama i┼čin asl─▒ neydi? Bu alaydan amac─▒ ne olabilirdi? Ona ne yapm─▒┼čt─▒m da bu alaya yol a├žm─▒┼čt─▒m? Plutarkhoscu─čumun verdi─či dersten yararlanabilmek i├žin, ertesi g├╝nk├╝ gezintimi kendimi yalan konusunda inceleyerek yapmaya karar verdim; bu i┼če ba┼člarken, Delfi Tap─▒na─č─▒'ndaki ÔÇťkendini bilÔÇŁ s├Âz├╝n├╝n, ÔÇť─░tiraflar─▒mÔÇŁda sand─▒─č─▒m gibi kolayca uyulacak bir ilke olmad─▒─č─▒ konusunda, ├Ânceden de var olan inanc─▒m─▒ bir kez daha d├╝┼č├╝nd├╝m.
Ertesi g├╝n, bu d├╝┼č├╝ncemi ger├žekle┼čtirmek amac─▒yla yola ├ž─▒k─▒nca, akl─▒ma gelen ilk ┼čey, gen├žli─čimde s├Âyledi─čim ve ┼čimdi ya┼čl─▒l─▒─č─▒nda bile t├╝rl├╝ t├╝rl├╝ yaralar alm─▒┼č y├╝re─čimi da─člayan bir yalan oldu. Kendili─činden bir su├ž olu┼čturan bu yalan, ├Â─črenemedi─čim ve ama pi┼čmanl─▒─č─▒yla ├žok b├╝y├╝tt├╝─č├╝m sonu├žlar─▒ bak─▒m─▒ndan daha korkun├ž bir su├ž niteli─čini alm─▒┼č olacak. Ancak, s├Âylerken i├žinde bulundu─čum ruh durumu hesaba kat─▒l─▒rsa o yalanlar, yaln─▒zca yersiz bir utan├ž ├╝r├╝n├╝ olmu┼čtur; ona kurban giden kad─▒na zarar vermek niyeti ┼č├Âyle dursun, yemin ederim ki bu utan├ž y├╝z├╝nden yalan s├Âyledi─čim anda kendimden ba┼čkas─▒na zarar─▒ dokunmamas─▒ i├žin ya┼čam─▒m─▒ vermeye haz─▒rd─▒m. Bu, ├Âyle bir bilin├žsizlik bunal─▒m─▒ olmu┼čtur ki a├ž─▒klamak i├žin, ├žekingenli─čimin y├╝re─čimdeki b├╝t├╝n istekleri bo┼ča ├ž─▒kard─▒─č─▒n─▒ ileri s├╝rmekten ba┼čka ┼čey s├Âyleyemem.
Bu korkun├ž davran─▒┼č─▒m─▒n, an─▒s─▒yla bende b─▒rakt─▒─č─▒ s├Ânmez pi┼čmanl─▒k, ├Âmr├╝m├╝n sonuna dek, yalana kar┼č─▒ beni ondan koruyacak bir nefret a┼č─▒lad─▒. ─░lkemi belirledi─čim zaman ona pek lay─▒k oldu─čumu duyumsuyorum; ama Rahip R.'nin s├Âz├╝ ├╝zerine kendimi daha esasl─▒ olarak incelemeye koyuldum.
O zaman, ger├že─če olan a┼čk─▒mdan dolay─▒ gururlanarak; benzerlerimin hi├žbirinde g├Ârmedi─čim bir yans─▒zl─▒kla bu ger├že─če g├╝venimi, ├ž─▒karlar─▒m─▒ ve benli─čimi feda etti─čim anlarda bile, kendi kendime uydurup do─čru diye s├Âyledi─čim ┼čeylerin say─▒s─▒ kar┼č─▒s─▒nda afallad─▒m.
En ├žok ┼ča┼čt─▒─č─▒m ┼čey de, bu yalanlar─▒ an─▒msarken ciddi bir pi┼čmanl─▒k duymamamd─▒r. Ben ki her ┼čeyden ├žok sahtelikten nefret ederim, ben ki yalanla kurtulabilece─čim i┼čkencelere g├Â─č├╝s germi┼čimdir ve ben ki bir yalan─▒n pi┼čmanl─▒─č─▒n─▒ elli y─▒l ├žektim; nas─▒l oldu da gereksiz ve yarars─▒z yere yalan s├Âyledim ve s├Âyledi─čime de ├╝z├╝lmedim? Su├žlar─▒m bana hi├žbir zaman bir t├╝r pi┼čkinlik kazand─▒rmad─▒; ahlak i├žg├╝d├╝s├╝ bana hep yol g├Âstermi┼č, vicdan─▒m d├╝r├╝stl├╝kten hi├ž ayr─▒lmam─▒┼čt─▒r; bu vicdan, ├ž─▒karlar─▒ma uymakla bozulsa bile, nas─▒l olur da insano─člunun tutkular─▒na kap─▒ld─▒─č─▒ durumlarda do─črulu─čunu korur, ama ├žok daha ├Ânemsiz i┼člerde o do─črulu─ču yitirir? G├Ârd├╝m ki bununla ilgili olarak kendi hakk─▒mda verece─čim yarg─▒n─▒n do─črulu─ču, o sorunun ├ž├Âz├╝lmesine ba─čl─▒yd─▒; iyice inceledikten sonra ┼č├Âyle a├ž─▒klamay─▒ ba┼čard─▒m:
Bir felsefe kitab─▒nda okudu─čuma g├Âre yalan s├Âylemek, d─▒┼ča vurulmas─▒ gereken bir ger├že─či saklamakt─▒r. Bu tan─▒ma bak─▒l─▒rsa, s├Âylemek zorunda olunmayan bir ger├že─či s├Âylememek, yalan s├Âylemek de─čildir. Ama
«   01   ...    05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   ...    49   »   


´╗┐