´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Yaln─▒z Gezerin D├╝┼člemleri : 19


YALNIZ GEZER─░N D├ť┼×LEMLER─░

JEAN-JACQUES ROUSSEAU

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 55


vazge├žemeyece─či tek nimet budur ve ba┼čkalar─▒n─▒n sayg─▒s─▒n─▒ o nimet pahas─▒na kazanmay─▒ zarar bilir. B├Âylelikle ne kimseye, ne de kendisine zarar ya da yarar verecek ├Ânemsiz i┼člerde, hi├ž duraksamadan yalan s├Âyler; ama ger├že─či ve adaleti ilgilendiren ┼čeylerde, hem kendisini hem de ba┼čkalar─▒n─▒ elinden geldi─či kadar yan─▒lg─▒dan korur. Onun i├žin, bunun d─▒┼č─▒nda herhangi bir yalan, yalan de─čildir.
ÔÇťGnidus Tap─▒na─č─▒ÔÇŁ yararl─▒ bir yap─▒tsa, Yunancadan ├ževiri oldu─ču masal─▒, masumca bir uydurmad─▒r; ama bu yap─▒t tehlikeliyse, o masal cezaland─▒r─▒lmas─▒ gereken bir yaland─▒r.
─░┼čte, vicdan─▒m─▒n yalan ve ger├žek konusundaki ilkeleri bunlar oldu. Akl─▒m hen├╝z benimsemi┼čken y├╝re─čim onlara, ayr─▒m─▒na varmaks─▒z─▒n uyuyordu; ahlak i├žg├╝d├╝s├╝ de uygulamaya ge├žti. Zavall─▒ Marion'un kurban gitti─či haince yalan bana ├Âyle pi┼čmanl─▒k verdi ki, bu ├Âmr├╝mce, beni yaln─▒zca b├Âyle yalanlardan de─čil, ba┼čkalar─▒n─▒n ├ž─▒kar ya da onuruna dokunabilecek her t├╝rl├╝ yalandan korudu.
Ba┼čka ┼čeylerde oldu─ču gibi bunda da huylar─▒m, ilkelerim, daha do─črusu al─▒┼čk─▒lar─▒m ├╝zerimde epey etki yapt─▒; ├ž├╝nk├╝ hi├žbir davran─▒┼č─▒m─▒ bir kurala uydurmad─▒m; ya da yarat─▒l─▒┼č─▒m─▒n s─▒─č─▒naklar─▒ndan ba┼čka kurala ba─članmad─▒m. Haz─▒rl─▒kl─▒ yalan s├Âylemedi─čim gibi, kendi ├ž─▒kar─▒m i├žin de yalana ba┼čvurmam─▒┼č─▒md─▒r; ama, bir├žok kez utand─▒─č─▒mdan ya da ├Ânemsiz olan ve yaln─▒zca beni ilgilendiren i┼člerde yalan s├Âyledim: ├ľrne─čin kafam i┼člemedi─činde, s├Âz yeti┼čtirmek i├žin uydurmak zorunda kald─▒─č─▒m zamanlardaki gibiÔÇŽ Konu┼čmak zorunda bulunup akl─▒ma e─členceli ger├žekler gelmedi─či zaman kesinlikle susmamak amac─▒yla masal s├Âylerim; ancak o masallar─▒ d├╝zerken yalanc─▒ olmamalar─▒na, yani ne ger├že─če ne de adalete dokunmamalar─▒na dikkat ederim. Onlarda olaylar─▒n ger├žekli─či yerine, araya ahlaksal bir ger├že─či s─▒k─▒┼čt─▒rmak, insan tutkular─▒ndan yararl─▒ dersler, bir s├Âzc├╝kle ÔÇťhisseÔÇŁ ├ž─▒karmak isterim; ama bunun i├žin, bende olmayan kavray─▒┼č ├žabuklu─čuyla s├Âz s├Âyleme kolayl─▒─č─▒ gerekli. S├Âz denen ┼čey, d├╝┼č├╝nceden ├žok daha ivedilik gerektirdi─činden, d├╝┼č├╝nmeden konu┼čurum ki, bu, akl─▒m─▒n be─čenmedi─či bir├žok sa├žma s├Âz s├Âylememe yol a├žm─▒┼čt─▒r.
─░┼čte yarat─▒l─▒┼č─▒m─▒n ├Ân├╝ne ge├žilmez itkisiyledir ki, utanga├žl─▒─č─▒m beni, beklenmedik durumlarda istemimin kat─▒lmad─▒─č─▒ yalanlar─▒ s├Âylemeye iter. Zavall─▒ Marion'un an─▒s─▒n─▒n b─▒rakt─▒─č─▒ etki, ba┼čkalar─▒na zarar verebilecek yalanlar─▒ ├Ânleyebilirse de, yaln─▒zca beni k├Ât├╝ bir duruma d├╝┼čmekten kurtarmaya yard─▒m edecek olanlara dokunmaz; ancak, vicdan─▒m, aleyhtekiler kadar lehte bulunan kar─▒┼čmalar─▒ da kabul etmez.
Beni kurtaran yalandan vazge├žip, yerine beni su├žlu g├Âsteren yalan─▒ hemen ve kendimi k├╝├ž├╝k d├╝┼č├╝rmeksizin koyabilsem, hi├ž duraksamadan kordum; ama kendimi su├žlu ├ž─▒karman─▒n verdi─či utan├ž, bunu h├ól├ó engelliyor; i┼čledi─čim su├žtan pi┼čman olurum, ama bunun verdi─či zararlar─▒ gidermeyi g├Âze alamam. ├ç─▒kar ya da onur ya da k─▒skan├žl─▒k ve ┼čeytanl─▒ktan de─čil, yaln─▒zca anlams─▒z bir beceriksizlikten, gereksiz bir utanga├žl─▒ktan yalan s├Âyledi─čimi g├Âsteren bir ├Ârnek daha ileri s├╝rece─čim.
Birka├ž zaman oluyor ki, Bay E., beni ve kar─▒m─▒, Bay B.'yle birlikte, lokantac─▒ Bayan X'te yeme─če (al─▒┼čkanl─▒─č─▒ma ayk─▒r─▒ olarak) ├ža─č─▒rd─▒. Lokantac─▒ kad─▒nla iki k─▒z─▒ da bizimle yemek yediler. Yemek ortas─▒ndayken evli ve gebe olan k─▒zlardan biri, g├Âz├╝m├╝n i├žine bakarak birdenbire ├žocu─čum olup olmad─▒─č─▒n─▒ sordu. Ben k─▒zararak, b├Âyle bir mutluluktan yoksun bulundu─čumu s├Âyledim. O ise g├╝l├╝msedi ve ├ževresindekilere bakt─▒. Bunda, benim g├Âz├╝me bile karanl─▒k gelecek bir nokta yoktu.
A├ž─▒kt─▒r ki verdi─čim yan─▒t, istemeseydim de verece─čim bir yan─▒t de─čildi; ├ž├╝nk├╝, yan─▒mdakilerin i├žinde bulunduklar─▒ ruh durumuna bak─▒l─▒rsa, s├Âyleyebilece─čim ┼čeyler onlar─▒n kan─▒s─▒n─▒ de─či┼čtiremezdi. Yan─▒t─▒m─▒n olumsuz olmas─▒ bile bekleniyor, beni yalan s├Âyler g├Ârmek hazz─▒n─▒ duymak i├žin elden gelen yap─▒l─▒yordu.
«   01   ...    09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   ...    49   »   


´╗┐