´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Yaln─▒z Gezerin D├╝┼člemleri : 28


YALNIZ GEZER─░N D├ť┼×LEMLER─░

JEAN-JACQUES ROUSSEAU

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 55


Dahas─▒ var: zorunlu olmak ve iste─čim birbirine uygun olur, ancak ├žok bask─▒ yaparsa, o istek nefrete d├Âner. ─░┼čte bunun i├žindir ki istenmeden yapt─▒─č─▒m iyilik, istenince bir y├╝k a─č─▒rl─▒─č─▒yla bast─▒r─▒r. Kar┼č─▒l─▒─č─▒nda bir ┼čey beklemeden i┼čledi─čim hayr─▒, seve seve i┼člerim; ama kendisine bu iyilik yap─▒lan kimse, iyili─čin s├╝rmesini hakk─▒ym─▒┼č gibi isterse, ├Âl├╝nceye dek kendisine iyilik etmem i├žin, beni bu bir yasa gere─čiymi┼č gibi zorlarsa, zevkin yerini hemen s─▒k─▒nt─▒ al─▒r. O zaman, ne yaparsam iyi niyetten de─čil, zay─▒fl─▒ktan ve yersiz bir utan├žtand─▒r; bu y├╝zden kendimi azarlar─▒m bile.
Biliyorum ki iyilik edenle iyilik g├Âren aras─▒nda kutsal bir s├Âzle┼čme vard─▒r; bu, ikisi aras─▒nda, ├Âteki insanlar─▒nkinden daha s─▒k─▒ bir t├╝r ortakl─▒kt─▒r; iyilik g├Âren kimse dolayl─▒ olarak minnettarl─▒─č─▒ kabul ederse, iyilik eden de, onun ilgisine lay─▒k olmay─▒ s├╝rd├╝rd├╝k├že, iyi niyetini g├Âstermekte ve elinden geldi─čince ya da kendisinden istendik├že iyili─či s├╝rd├╝rmeyi ├╝stlenir. Bunlar, a├ž─▒k ve kesin ko┼čullar; aralar─▒nda kurulan ili┼čkinin do─čal sonu├žlar─▒d─▒r. Ki┼či, ilk kez istenen bir yard─▒m─▒ yapmay─▒ geri ├ževirirse yard─▒m isteyenin yak─▒nma hakk─▒n─▒ elinden alm─▒┼č olur; ama bir kez yard─▒m ettikten sonra ikinci bir yard─▒m─▒ kabul etmemekle, do─čmas─▒nda etkili oldu─ču bir umudu bo┼ča ├ž─▒kar─▒r, aldat─▒r ve gereksiz yere umdurur. Bu ikinci geri ├ževirmede birincidekinden daha ├žok insafs─▒zl─▒k ve kabal─▒k vard─▒r; ama ayn─▒ zamanda, y├╝re─čin ho┼čland─▒─č─▒ ve kolay kolay vazge├žmedi─či bir t├╝r ba┼č─▒bo┼člu─čun da etkisi vard─▒r. Bir bor├ž ├Âderken g├Ârevimi yapar─▒m; bir ba─č─▒┼čta bulunurken kendimi ho┼čnut ederim. ─░mdi, g├Ârevini yerine getirmekten ho┼čnutluk duymak, ancak erdemle tan─▒┼č─▒k olman─▒n sonucu olan bir al─▒┼čkanl─▒kt─▒r; do─črudan do─čruya yarat─▒l─▒┼čtan gelenler o denli y├╝kselemez.
Bunca ac─▒ deneyimden sonra, d├╝┼č├╝nmeksizin umdu─čum i├žg├╝d├╝sel davran─▒┼člar─▒m─▒n sonu├žlar─▒n─▒ uzaktan g├Ârmeye al─▒┼čarak dalg─▒nl─▒kla giri┼čti─čim bir i┼čin bana y├╝kletece─či zorunluklardan ├╝rk├╝p, yap─▒lmas─▒ elimde olan iyiliklerden bile, ├žo─čunlukla ka├ž─▒nd─▒m. Bu korkuyu her zaman duymad─▒m; tersine gen├žli─čimde, insanlara yapt─▒─č─▒m iyiliklerle ba─čland─▒─č─▒m gibi, benden yard─▒m g├Ârenlerin, bana ├ž─▒kar kayg─▒s─▒ndan ├žok ┼č├╝kran duygusuyla ba─čland─▒klar─▒n─▒ ├žok g├Ârd├╝m. Ancak, y─▒k─▒m─▒m ba┼člar ba┼člamaz, daha bir├žok ┼čey gibi, bu da de─či┼čti; o zamandan beri benimkine hi├ž benzemeyen bir ku┼ča─č─▒n insanlar─▒ aras─▒nda ya┼čad─▒m ve ba┼čkalar─▒ konusundaki duygular─▒m, onlar─▒n duygular─▒nda g├Ârd├╝─č├╝m de─či┼čikliklerin etkisi alt─▒nda kald─▒. Birbirinden o kadar farkl─▒ her iki ku┼čaktan g├Âr├╝┼čt├╝─č├╝m kimseler, sanki ikisine de uyum sa─člad─▒lar. ├ľnceleri d├╝r├╝st ve a├ž─▒k y├╝rekliyken, de─či┼čtikten sonra ├Âtekilere benzediler. D├Ânemin de─či┼čmesi, insanlar─▒n da de─či┼čmesine yetti. Do─ču┼člar─▒nda olduklar─▒n─▒n tersi olanlara kar┼č─▒ ayn─▒ duygular─▒ nas─▒l besleyebilirim? Nefret edemedi─čim i├žin onlardan nefret etmem: ama adam yerine koymad─▒─č─▒m─▒ da saklayamam; zaten bunu hak da etmi┼člerdir.
Belki ben de ayr─▒m─▒nda olmaks─▒z─▒n gere─činden ├žok de─či┼čmi┼čimdir; d├╝┼čt├╝─č├╝m duruma, hi├ž bozulmaks─▒z─▒n kim dayanabilir? Do─čan─▒n y├╝re─čimde yaratt─▒─č─▒ iyilik├ži e─čilimlerin, yirmi y─▒ll─▒k deneyimden sonra, talihime ve yazg─▒ma egemen olanlarca, hem kendime hem ba┼čkalar─▒na kar┼č─▒ d├Ând├╝─č├╝ne inanarak, art─▒k benden beklenen bir iyili─če, bana kurulmu┼č ve alt─▒nda k├Ât├╝l├╝k gizli bir tuzak diye bak─▒yorum. G├Ârece─čim i┼čin etkisi ne olursa olsun, iyi niyet gibi bir erdem ta┼č─▒maktan geri kalmayaca─č─▒n─▒ bilirim; ama erdemi sonsuz olsa da, zevki kalmad─▒. Zevkin verdi─či co┼čku yittikten sonra i├žimde ilgisizlik ve so─čukluk duyar, yapt─▒─č─▒m iyili─či, yararl─▒ olmas─▒ i├žin de─čil de, sanki kand─▒r─▒lm─▒┼č─▒m gibi yapt─▒─č─▒ma inan─▒r─▒m; onurumun ba┼čkald─▒r─▒s─▒na akl─▒m─▒nki de kat─▒l─▒r ve kendi halime b─▒rak─▒lsayd─▒m duyaca─č─▒m i├ž s─▒cakl─▒─č─▒ ve haz yerine, isteksizlik ve bezginlik duyar─▒m.
Kimi talihsizlikler vard─▒r ki ruhumuzu y├╝kseltir ve g├╝├žlendirir; kimi de k─▒y─▒p onu ├Âld├╝r├╝r: i┼čte benim u─črad─▒─č─▒m, bunlardan. Ruhumun mayas─▒ biraz bozuk olsayd─▒, onu co┼čtururdu; ama (tersine) beni b├╝sb├╝t├╝n ald─▒r─▒┼čs─▒z olmak zorunda b─▒rakt─▒. Art─▒k kendime de ba┼čkalar─▒na da hayr─▒m dokunmaz
«   01   ...    18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   ...    49   »   


´╗┐