´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ya┼čamlar : 09


YA┼×AMLAR

PLUTARKHOS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 56


Kentlerde erk sahibi olan devlet adamlar─▒, onu istekle kar┼č─▒lad─▒lar; ├ž├╝nk├╝ onun arac─▒l─▒─č─▒yla demokrasilerin t├╝m├╝yle y─▒k─▒l─▒p sonu├žta daha da g├╝├žleneceklerini umuyorlard─▒. Komutanlar─▒n yal─▒n ve soylu olmalar─▒n─▒ ye─čleyenlere gelince, Lysandros'u kurnazl─▒k ve bilgi├žlikle su├žluyor ve onu sava┼ča hile kar─▒┼čt─▒ran; adalete ├ž─▒karlar─▒na g├Âre de─čer veren; adalet ├ž─▒karlar─▒na uymazsa, kendisine yararl─▒ olan─▒ en iyi diye kabul eden, ger├že─či yalandan ├╝st├╝n tutmay─▒p her ikisine kendi beklentilerine g├Âre de─čer bi├žen bir adam olarak g├Âr├╝yorlard─▒.
Nitekim Lysandros, hileye ba┼čvurarak sava┼čman─▒n Herakles soyundan gelenlere yak─▒┼čmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyenlerle ÔÇťAslan derisinin eri┼čemedi─či yere tilkininkini eklemeliÔÇŁ diye e─členirdi.
8.
Bu davran─▒┼č bi├žimi Miletos'ta yapt─▒─č─▒ i┼člerde bile g├Âr├╝l├╝r. Kendilerine demokrasiyi y─▒kmaya ve kar┼č─▒tlar─▒n─▒ kovmaya yard─▒m edece─čine s├Âz verdi─či dost ve konuklar─▒ cay─▒p da, d├╝┼čmanlar─▒yla bar─▒┼č─▒nca, herkesin i├žinde sevinmi┼č gibi davran─▒p, bar─▒┼čmalar─▒na yard─▒m eder g├Âr├╝nd├╝, fakat gizlice onlar─▒ a┼ča─č─▒lay─▒p onurlar─▒n─▒ k─▒r─▒p halka kar┼č─▒ gelmeye k─▒┼čk─▒rt─▒yordu.
Ba┼čkald─▒r─▒n─▒n ba┼člad─▒─č─▒n─▒ duyunca h─▒zla yard─▒ma ko┼čtu, kente gelerek ba┼čkald─▒r─▒n─▒n eleba┼člar─▒ndan ilk raslad─▒klar─▒na ba─č─▒rd─▒ ve sert bir bi├žimde kendilerini cezaland─▒raca─č─▒n─▒ ekledi. Kar┼č─▒ yandakilere de, y├╝rekli olmalar─▒n─▒, kendisi yanlar─▒nda bulunduk├ža hi├žbir ┼čeyden korkmamalar─▒n─▒ s├Âyledi.
Halktan yana olanlar─▒n, partinin g├╝├žl├╝ ki┼čilerinin, ka├žmay─▒p da kentte kalarak ├Âld├╝r├╝lmelerini istedi─či i├žin b├Âyle davrand─▒ ve bu yalanlar─▒ s├Âyledi. ─░stedi─či de oldu. ├ç├╝nk├╝ ona inananlar─▒n hepsi ├Âld├╝r├╝ld├╝.
Lysandros'un antlar─▒na ba─čl─▒l─▒─č─▒nda g├Âsterdi─či tutars─▒zl─▒k konusunda Androkleides (25) onun bir s├Âz├╝n├╝ aktar─▒r. S├Âylendi─čine g├Âre ÔÇť├çocuklar─▒ a┼č─▒k kemikleriyle, b├╝y├╝kleri de antlarla aldatmal─▒ÔÇŁ dermi┼č (26). B├Âylece komutanl─▒─č─▒nda, bir tiran olan Samoslu Polykrates'e (27) benzemeye ├žal─▒┼čt─▒. Sparta t├Ârelerinde tanr─▒lara d├╝┼čmanca, hatta bir d├╝┼čmandan bile daha sayg─▒s─▒zca davran─▒lmaz. ├ç├╝nk├╝ and─▒na kar┼č─▒ gelen d├╝┼čmandan korktu─čunu, tanr─▒y─▒ da k├╝├ž├╝msedi─čini kabul etmi┼č olur.
9.
Kyros Lysandros'u Sardes'e ├ža─č─▒rtarak (28) bir miktar para verdi, bir miktar─▒n da s├Âz├╝n├╝ verdi. Gen├žlik co┼čkusuyla, onun i├žin, kendi ├Âzel gelirinden verece─čini, babas─▒ hi├žbir ┼čey vermeyecek olsa bile, yasa ├ž─▒karmak i├žin ├╝zerinde oturdu─ču alt─▒n ve g├╝m├╝┼č taht─▒ bozup verece─čini s├Âyledi. Sonunda Media'ya babas─▒n─▒n yan─▒na giderken (29) ona kentlerden vergi toplama yetkisini ba─č─▒┼člad─▒ ve y├Ânetimini emanet etti. Esenle┼čirken de kendisi geri d├Ânmeden Atinal─▒larla deniz sava┼č─▒na giri┼čmemesini istedi; d├Ân├╝┼čte Fenike'den ve Kilikya'dan bir├žok gemi alarak gelece─čini s├Âyleyip Kral─▒n yan─▒na gitmek ├╝zere yola ├ž─▒kt─▒.
Lysandros'a gelince, g├╝├žleri e┼čit olmad─▒─č─▒ i├žin ne deniz sava┼č─▒na giri┼čebildi, ne de bu kadar ├žok gemiyle bo┼č durabildi. Denize a├ž─▒l─▒p adalar─▒n baz─▒lar─▒n─▒ ele ge├žirdi, Aigina ve Salamis adalar─▒na ├ž─▒karak bunlar─▒ ya─čmalad─▒. Attika'da karaya inip Agis'i selamlad─▒. Agis Dekelaia'dan (30) onu kar┼č─▒lamaya gelmi┼čti; Lysandros da denizde g├╝├žl├╝ oldu─ču i├žin her nereye isterse gidebilecek bir komutan gibi, deniz g├╝├žlerini orada bulunan yaya askerlere g├Âsterdi. Bununla birlikte, Atinal─▒lar─▒n kendisini izlediklerini g├Âr├╝nce, yolunu de─či┼čtirerek, adalar─▒n aras─▒ndan s─▒yr─▒l─▒p Asya'ya ka├žt─▒. Hellespontos'ta askeri g├╝├ž olmay─▒nca, gemilerle denizden Lampsakoslulara (31) sald─▒rd─▒. Thoraks da kara ordusuyla ayn─▒ yere gelerek, surlara sald─▒rd─▒. Lysandros kenti zora al─▒p ya─čma etmeleri i├žin askerlere b─▒rakt─▒.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   ...    65   »   


´╗┐