´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Ya┼čamlar : 16


YA┼×AMLAR

PLUTARKHOS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 56


Bunlar─▒ yaln─▒zca kendi nedenleriyle ├Âld├╝rm├╝yor; her yanda edindi─či dostlar─▒n─▒n d├╝┼čmanl─▒─č─▒n─▒, a├ž g├Âzl├╝l├╝─č├╝n├╝ doyurmak i├žin de bu gibi i┼člere yard─▒m ediyordu. Lakedaimonlu Eteokles'in: ÔÇťHellas bir ikinci Lysandros'a katlanamazÔÇŁ s├Âz├╝ bunun i├žin ├╝nl├╝ olmu┼čtur. Teophrastos, Arkhestratos'un (76) ayn─▒ s├Âz├╝ Alkibiades i├žin s├Âyledi─čini yazar. Fakat Alkibiades'te en ├žok g├Âze batan yan ta┼čk─▒nl─▒─č─▒ ve gev┼čekli─čiyle birlikte kendini be─čenmesiydi. Lysandros'a gelince, sert bir ki┼čilikte olmas─▒, y├Ânetimini korku verici ve dayan─▒lmaz bir duruma getiriyordu.
Lakedaimonlular ba┼čkalar─▒n─▒n yak─▒nmalar─▒na ├žok fazla ├Ânem vermediler; fakat Pharnabazos, Lysandros'un haks─▒zl─▒k edip ├╝lkesini ya─čma etmesi ├╝zerine, yak─▒nmak i├žin Sparta'ya adam g├Ânderince, ephorlar k─▒z─▒p Lysandros'un dostu ve silah arkada┼č─▒ olan Thoraks'─▒ (77) yakalad─▒lar ve evinde kendisi i├žin para bulundurdu─ču gerek├žesiyle onu ├Âld├╝rd├╝ler; Lysandros'a da geri gelmesini buyuran bir skytale g├Ânderdiler.
Skytale de ┼č├Âyle bir ┼čeydir. Ephorlar bir amiral veya bir komutan g├Ânderirken, ayn─▒ boy ve ayn─▒ kal─▒nl─▒kta iki de─čnek al─▒rlar, ├Âyle ki u├žlar─▒ yan yana getirilince birbirine t├╝m├╝yle uyar. Birini kendileri saklar, di─čerini g├Ânderdikleri adama verirler. ─░┼čte bu de─čneklere skytale derler. Gizli ve ├Ânemli bir ┼čey bildirmek istedikleri zaman, kay─▒┼č gibi uzun ve dar bir papyrosu kendilerindeki skytaleye hi├žbir bo┼čluk b─▒rakmadan, her yandan de─čne─čin y├╝zeyini tamamen kaplayacak bi├žimde sararlar. Bunu yapt─▒ktan sonra da skytalenin ├ževresinde bu bi├žimde sar─▒l─▒ papyrosun ├╝zerine istedikleri ┼čeyleri yazarlar. Yazd─▒ktan sonra da papyrosu ├ž─▒kar─▒p de─čne─či al─▒koyarak papyrosu komutana g├Ânderirler. Harfler birbiriyle ilintisiz oldu─ču i├žin kimse hi├žbir ┼čey okuyamaz; ancak g├Ânderdikleri ki┼či yan─▒ndaki skytale'yi al─▒p, papyrosu, sarmal s─▒ralar─▒ eski yerlerine gelecek bi├žimde ├ževresine gerince, s├Âzc├╝kler yan yana dizilmi┼č olur ve skytaleyi ├ževirerek yaz─▒y─▒ okuyabilir. Nas─▒l ki ├Âl├ž├╝len ┼čeye ├Âl├žen ┼čeyin ad─▒ verilirse, papyrosa da de─čne─če dendi─či gibi skytale denir.
20.
Lysandros, Hellespontos'ta skytale eline ge├žince ku┼čkuland─▒ ve ├Âzellikle Pharnabazos'un su├žlamalar─▒ndan korkup aralar─▒ndaki anla┼čmazl─▒─č─▒ ortadan kald─▒rmak i├žin onunla ivedilikle g├Âr├╝┼čmeye ├žal─▒┼čt─▒. Bulu┼čtuklar─▒ zamam Pharnabazos'tan, arkhontlara ba┼čka bir mektup yaz─▒p kendisinden hi├žbir k├Ât├╝l├╝k g├Ârmedi─čini, yak─▒nmas─▒ olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âylemesini rica etti. Lysandros, Giritliyim derken Pharnabazos'un kendisinden ├žok Giritli oldu─čunu bilmiyordu. (79) ├ç├╝nk├╝ Pharnabazos her ┼čeyi yapaca─č─▒na s├Âz verdi; Lysandros'un g├Âz├╝ ├Ân├╝nde onun istedi─či gibi bir mektup yazd─▒; fakat yan─▒nda ├Ânceden yaz─▒lm─▒┼č ba┼čka bir mektup sakl─▒yordu. M├╝h├╝rlerini basaca─č─▒ s─▒rada da, g├Âr├╝n├╝┼čte papyroslar biribirinden farkl─▒ olmad─▒─č─▒ndan, mektuplar─▒ de─či┼čtirerek gizlice yaz─▒lm─▒┼č olan─▒ Lysandros'a verdi.
B├Âylece Lysandros Lakedaimon'a gelip de kural oldu─ču gibi arkheiona gidince, kendisiyle ilgili yak─▒nmalar─▒n b├╝y├╝k bir b├Âl├╝m├╝n├╝ ortadan kald─▒raca─č─▒na g├╝venerek, Pharnabazos'un mektubunu ephorlara verdi. Lakedaimonlular Pharnabazos'u sevip say─▒yorlard─▒; ├ž├╝nk├╝ bu sava┼čta kral─▒n komutanlar─▒ aras─▒nda kendilerine en fazla yanda┼č o olmu┼čtu. Ephorlar mektubu okuduktan sonra Lysandros'a g├Âsterdiler, o da ÔÇťKurnaz olan yaln─▒zca Odysseus de─čildirÔÇŁ s├Âz├╝n├╝n (80) do─čru oldu─čunu anlad─▒ ve o an oldu├ža ├žok ┼ča┼č─▒rarak ├žekildi. Birka├ž g├╝n sonra ephorlar─▒n yan─▒na yeniden ├ž─▒karak, sava┼člardan ├Ânce adad─▒─č─▒ adaklar─▒ yerine getirmek i├žin Ammon'a (81) gitmesi gerekti─čini s├Âyledi. Baz─▒lar─▒, Trakya'da Aphytislilerin kentini (82) ku┼čat─▒rken d├╝┼č├╝nde Ammon'u ger├žekten g├Ârm├╝┼č derler. S├Âzde, tanr─▒n─▒n buyru─čunu yerine getirmek i├žin ku┼čatmay─▒ kald─▒rm─▒┼č, Aphytislilere adaklar─▒n sunulmas─▒n─▒ buyurmu┼č, Libya'ya gidip tanr─▒n─▒n be─čenisini kazanmak istemi┼čti. Bir├žoklar─▒n─▒n d├╝┼č├╝ncesine g├Âre tanr─▒y─▒ neden olarak ileri s├╝rm├╝┼čt├╝. Ger├žekte arkhontlardan ├žekindi─či, yurdunda boyunduruk alt─▒na girmeye katlanamad─▒─č─▒
«   01   ...    06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   ...    65   »   


´╗┐