´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Ya┼čamlar : 18


YA┼×AMLAR

PLUTARKHOS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 56


Ey Sparta! Her ne kadar onurluysan da, dikkat et! Dimdik dururken sakat bir krall─▒─č─▒n do─čmas─▒na yer vermeyesin. Yoksa, uzun zaman, beklenmedik s─▒k─▒nt─▒lar ├╝zerine ├ž├Âkecek, ├ľl├╝ml├╝leri yok eden sava┼č─▒n dalgalar─▒ aras─▒nda bocalayacaks─▒n.
Bir├žoklar─▒ bu ├Âng├Âr├╝n├╝n etkisinde kal─▒p se├žimlerini Leotykhidas'a y├Ânelttikleri s─▒rada Lysandros Diopeithes'in ├Âng├╝r├╝y├╝ do─čru yorumlamad─▒─č─▒n─▒ s├Âyledi. Tanr─▒'n─▒n ├Ânlemek istedi─či topal bir kimsenin Lakedaimonlulara y├Ânetici olmas─▒ de─čildi. Sakat krall─▒k demekle, herakleidlerin de─čil de evlilik d─▒┼č─▒ ve k├Ât├╝ bir soydan gelenlerin kral olmas─▒ anlat─▒lmak isteniyordu. Bunlar─▒ ileri s├╝ren ve ├žok da etkili bir ├ževresi olan Agesilaos, herkesi buna inand─▒rd─▒ ve kral oldu.
23.
Lysandros Agesilaos'a Persleri yenece─či ve ├žok b├╝y├╝k bir adam olaca─č─▒ umudunu vererek ├Ânce onu Asya'da sava┼čmaya g├Ânderdi, (92) sonra da Asya'daki dostlar─▒na mektup yazarak, Lakedaimonlulardan, barbarlara kar┼č─▒ sava┼člar─▒nda komutan olmas─▒ i├žin Agesilaos'u istemelerini istedi. Onlar da s├Âz├╝n├╝ dinlediler, bu istekleri i├žin Lakedaimon'a el├ži g├Ânderdiler. Do─črusu Lysandros'un arac─▒─č─▒yla Agesilaos'un ba┼č─▒na konan bu talih, krall─▒ktan a┼ča─č─▒ kalm─▒yordu. Yarad─▒l─▒┼čtan onur d├╝┼čk├╝n├╝ olanlar, egemen olmak i├žin yetenekli olsalar bile, ├╝nl├╝ olma yar─▒┼č─▒nda benzerlerine kar┼č─▒ duyduklar─▒ k─▒skan├žl─▒k b├╝y├╝k i┼čler ba┼čarmalar─▒n─▒ engeller. Bu da k├╝├ž├╝k bir engel de─čildir. ├ç├╝nk├╝ erdem yolunda kendilerine yard─▒mc─▒ olacak ki┼čileri kar┼č─▒lar─▒na al─▒p onlardan ├╝st├╝n olmaya ├žal─▒┼č─▒rlar. Agesilaos dostlar─▒ aras─▒nda d├╝┼č├╝ncelerinde en ├žok ve ilk ba┼čta yararlanaca─č─▒ bir ki┼či olarak Lysandros'u, otuz dan─▒┼čmanlara (93) katt─▒. Asya'ya geldikleri zaman, yerliler Agesilaos'a al─▒┼č─▒k olmad─▒klar─▒ i├žin onunla az g├Âr├╝┼č├╝yorlard─▒. Lysandros'a gelince, onu uzun s├╝redir tan─▒d─▒klar─▒ndan, dostlar─▒ hat─▒r sormak i├žin, baz─▒ ku┼čkulu ki┼čiler de korktuklar─▒ i├žin kap─▒s─▒na gidip geliyor, yan─▒ndan ayr─▒lm─▒yorlard─▒. Nas─▒l ki tragedyalarda oyuncular aras─▒nda bazen bir haberci veya bir u┼čak rol├╝n├╝ oynayan oyuncu ├Ânem kazan─▒p oyunun kahraman─▒ olunca, ta├ž giyen, asa ta┼č─▒yan oyuncunun sesi bile dinlenmezse ayn─▒ bi├žimde h├╝k├╝mdarl─▒─č─▒n b├╝t├╝n g├Ârkemi, Kral─▒n dan─▒┼čman─▒ndayd─▒, Krala da hi├žbir g├╝ce sahip olmaks─▒z─▒n yaln─▒zca san b─▒rak─▒l─▒yordu. Art─▒k Lysandros'un ├Âl├ž├╝s├╝n├╝ ka├ž─▒ran bu sayg─▒n ki┼či olma iste─čini k─▒rmak, onu arka planda b─▒rakmak zaman─▒ belki gelmi┼čti. Kendisine iyilik etmi┼č olan, dost bir adam─▒ sayg─▒nl─▒k h─▒rs─▒yla b├╝sb├╝t├╝n silkip atmak, onun onurunu k─▒rmak Agesilaos'a yak─▒┼čacak bir davran─▒┼č de─čildi. ├ľnceleri ona, ne i┼č yapmak olana─č─▒n─▒ veriyor, ne de komutanl─▒─ča at─▒yordu; sonra da, Lysandros'un ├Ânem verip ilgilendi─či ki┼čileri, isteklerini yerine getirmeden g├Ânderiyor, s─▒radan ki┼čilere yapt─▒─č─▒ iyilikleri onlardan esirgiyordu: bu bi├žimde yava┼č yava┼č Lysandros'un g├╝c├╝n├╝ k─▒rarak yok etmi┼čti. Lysandros hi├žbir istedi─čine eri┼čemedi─čini, ilgisinin dostlar─▒ i├žin ters etki yapt─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝nce, dostlar─▒na yard─▒m etmekten vazge├žti; onlara kendisini ziyaret etmesinler, aramas─▒nlar diye rica etti; aksine Krala ve o g├╝n├╝n ko┼čullar─▒na g├Âre, kendilerine sayg─▒ g├Âsterildi─či i├žin daha ├žok yard─▒m edebilecek ki┼čilere gitmelerini s├Âyledi. Bunlar─▒ duyduktan sonra ├žok ki┼či onu i┼čleri i├žin aramad─▒lar, ancak hat─▒r sormaktan da ka├ž─▒nmad─▒lar, hatta eskisinden ├žok ziyaret ettiler, gezintilerde spor yerlerinde yan─▒ndan ayr─▒lmad─▒lar. Bu durum a┼č─▒r─▒ onur iste─čiyle yanan Agesilaos'u daha ├žok ├╝z├╝yordu. Sonu├žta bir├žok Spartal─▒ya devlet i┼čleri ve kentlerin y├Ânetimini verip Lysandros'u et da─č─▒t─▒c─▒l─▒─č─▒na (93) atad─▒. Sonra da ─░onial─▒larla alay etmek i├žin, ÔÇť┼×imdi gidip et da─č─▒t─▒c─▒m─▒n hat─▒r─▒n─▒ sorsunlarÔÇŁ dedi. Bunun ├╝zerine Lysandros onunla konu┼čmaya karar verdi. Konu┼čmalar─▒ k─▒sa ve lakonik (94) oldu: ÔÇťDostlar─▒n─▒ k├╝├ž├╝ltmesini do─črusu iyi biliyorsun Agesilaos!ÔÇŁ. O da: ÔÇťBenden b├╝y├╝k olmak isterlerse, evet; ama benim g├╝c├╝m├╝ geni┼čletmek isterlerse bu g├╝c├╝ onlarla payla┼čmak do─čru olur.ÔÇŁ ÔÇťBelki de sen benim yapt─▒─č─▒mdan fazla s├Âyl├╝yorsun. Senden rica ederim, g├Âzleri ├╝zerimizde olan yabanc─▒lar─▒ d├╝┼č├╝nerek, beni ordunda nefretini en az ├žekece─čimi ve sana daha faydal─▒ olaca─č─▒m─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n bir g├Âreve koy.ÔÇŁ
«   01   ...    08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   ...    65   »   


´╗┐