´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Ya┼čamlar : 19


YA┼×AMLAR

PLUTARKHOS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 56


24.
Bu konu┼čmadan sonra Hellespontos'a el├ži olarak g├Ânderildi ve Agesilaos'a kar┼č─▒ ├Âfkesi s├╝rmekle birlikte kendisine d├╝┼čen g├Ârevi yapmaktan geri kalmad─▒.
Pharnabazos ile kavgal─▒ olan, soylu bir aileden ve yan─▒nda ordusu bulunan Persli Spithridates'i (95) ondan ay─▒r─▒p Agesilaos'un yan─▒na getirdi. Bu sava┼ča bundan ba┼čka da hi├žbir yard─▒m─▒ dokunamad─▒; bir s├╝re sonra hi├žbir sayg─▒nl─▒k kazanmadan, Agesilaos'a k─▒zg─▒n bir bi├žimde ve devlete kar┼č─▒ eskisinden ├žok tiksinti duyarak Sparta'ya d├Ând├╝.
Devlette bir de─či┼čiklik, bir devrim yapmak i├žin ├Âteden beri geli┼čtirdi─či tasar─▒lar─▒ art─▒k g├Âz ard─▒ etmeyip ele almak zaman─▒n─▒n geldi─čini anlad─▒. Tasar─▒lar─▒ da ┼čunlard─▒: Dorlarla birle┼čen ve Peloponez'e d├Ânen Herakleidler (96) Sparta'da b├╝y├╝k ve ├╝nl├╝ bir aile olarak y├╝kselmi┼člerdi. Fakat hepsi krall─▒─č─▒n kal─▒t├ž─▒s─▒ olma hakk─▒na sahip de─čildi. Yaln─▒zca Eurypontid ve Agiad denilen iki b├╝y├╝k aile bu hakka sahipti. ├ľb├╝rlerinin ise soyluluklar─▒ y├╝z├╝nden devlet i┼člerinde herhangi bir yurtta┼čtan daha ├╝st├╝n bir haklar─▒ yoktu. Erdemlilikle elde edilen onur, buna eri┼čebilme g├╝c├╝nde olan herkese a├ž─▒kt─▒. Bu soydan gelen Lysandros kendi ba┼čar─▒lar─▒ nedeniyle ├Ânemli bir konuma y├╝kselerek, bir├žok dost kazan─▒p sayg─▒n olunca, s─▒n─▒rlar─▒n─▒ kendi geni┼čletti─či bir kentte kendisinden daha soylu olmayan ki┼čilerin kral olmalar─▒na k─▒z─▒yor ve egemenli─či bu iki aileden al─▒p t├╝m Herakleidlere yayg─▒nla┼čt─▒rmay─▒ d├╝┼č├╝n├╝yordu.
Baz─▒lar─▒n─▒n dedi─čine g├Âre yaln─▒zca Herakles soyundan olanlar─▒n de─čil, erdemiyle tanr─▒lar─▒n sevgisini kazanan Herakles gibi erdemli olan herkesin bu onura kavu┼čabilmesi i├žin krall─▒─č─▒ yaln─▒zca Herakleidlere de─čil, b├╝t├╝n Spartal─▒lara a├žmak istemi┼čti. Krall─▒k sorunu bu bi├žimde ├ž├Âz├╝l├╝rse hi├žbir Spartal─▒n─▒n kendi yerine se├žilmeyece─čini umuyordu.
25.
├ľnce yurtta┼člar─▒ bu ├ž├Âz├╝me inand─▒rmak i┼čini tek ba┼č─▒na ├╝slendi, haz─▒rland─▒; Halikarnasoslu Kleon'un (97) bu ama├žla yazd─▒─č─▒ s├Âylevi ezberledi; sonra da bu kadar b├╝y├╝k ve g├Âze batan bir yenili─čin daha b├╝y├╝k yard─▒mc─▒lara gereksinimi oldu─čunu g├Ârd├╝. Tragedyalarda seyircilerin ├Ân├╝ne bir makine ├ž─▒kar─▒ld─▒─č─▒ gibi (98), Pythia ├Âng├Âr├╝leri ve tanr─▒ s├Âzleri uydurdu, haz─▒rlad─▒. Bir tanr─▒ veya bir daimon korkusuyla yurtta┼člar─▒n─▒ etki alt─▒nda b─▒rak─▒p avucu i├žine almazsa Kleon'un s├Âz sanat─▒n─▒n hi├žbir i┼če yaramayaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yordu. Ephoros (99) onun Pythia'ya (100) para yedirmeyi denedi─čini daha sonra da Pherekles arac─▒l─▒─č─▒yla Dodona rahibelerini (101) kand─▒rmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒, sonunda Ammon'a giderek rahiplerle konu┼čtu─čunu, onlara para vermek i├žin s├Âz verdi─čini, rahiplerin k─▒z─▒p Lysandros'un yapt─▒klar─▒n─▒ bildirmek i├žin Sparta'ya el├žiler g├Ânderdiklerini yazar.
Fakat Lysandros akland─▒ktan sonra Libyal─▒lar geri d├Ânmeye haz─▒rlan─▒rken, ÔÇťEy Spartal─▒lar! Oturmak i├žin Libya'ya geldi─činiz zaman biz daha iyi karar veririzÔÇŁ dediler. Bu s├Âzlerden Lakedaimonlular─▒n Libya'ya yerle┼čecekleriyle ilgili eski bir ├Âng├Âr├╝n├╝n oldu─ču anla┼č─▒l─▒r.
Bu uydurma konunun yalan-d├╝zen ve dolaplar─▒ basit ve ├Âylesine kurulmu┼č de─čildi; aksine bir matematik probleminin ├Ânemli ana kurallara dayanarak, zor ├ž├Âz├╝m a┼čamalar─▒ndan ge├žip sonuca ula┼čmas─▒na benziyordu. Bu konuyu tarih├ži bir filozofun s├Âz├╝ne uyarak anlatal─▒m.
26.
Pontos'ta (102) Apollon'dan gebe kald─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen bir kad─▒n vard─▒. San─▒laca─č─▒ gibi bir├žoklar─▒ buna inanmad─▒; fakat inananlar da oldu. ├ľyle ki kad─▒n bir erkek ├žocuk do─čurunca bir├žok ki┼či, hatta tan─▒nm─▒┼č ki┼čiler ilgilenip ├žocu─ču besleyip b├╝y├╝tmeyi ├╝zerlerine ald─▒lar. Baz─▒ nedenler y├╝z├╝nden de ├žocu─ča Seilenos ad─▒ verildi.
«   01   ...    09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   ...    65   »   


´╗┐