´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Ya┼čamlar : 25


YA┼×AMLAR

PLUTARKHOS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 56


5.
Sulla'ya gelince, sava┼čta kazand─▒─č─▒ ├╝n├╝n ona devlet i┼člerinde de ├žal─▒┼čma hakk─▒n─▒ verece─čini d├╝┼č├╝nerek askerlikten sonra kendini halkla ilgilenmeye verdi ve praetorlu─ča aday g├Âsterildiyse de umudu bo┼ča ├ž─▒kt─▒. (18) Nedenini a┼ča─č─▒ halk tabakas─▒na y├╝kler. Halk─▒n Bocchus ile olan dostlu─čunu bildi─čini, praetor olmadan ├Ânce aedilis olursa parlak avlar ve Libya'n─▒n yaban hayvanlar─▒ ile bo─ču┼čmalar d├╝zenleyece─čini umarak ba┼čkalar─▒n─▒ praetor yap─▒p kendisini aedilis olmaya zorlad─▒─č─▒n─▒ s├Âyler. (19) Ama Sulla ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒n─▒n ger├žek nedenini s├Âylememi┼č gibi geliyor bize, ├ž├╝nk├╝ olaylar onu yalanlam─▒┼čt─▒r. Nitekim bir y─▒l sonra (20) halk─▒n bir k─▒sm─▒n─▒n y├╝zlerine g├╝lerek, bir k─▒sm─▒n─▒ da parayla elde edip praetor oldu. ─░┼čte bunun i├žin, Sulla praetorken Caesar'a (21) ├Âfkelenerek elindeki yetkileri kullanaca─č─▒n─▒ s├Âyledi─či zaman, Caesar g├╝lerek: ÔÇťGer├žekten bulundu─čun yerin sahibi oldu─čunu s├Âylemekte hakl─▒s─▒n, ├ž├╝nk├╝ ona paranla sahip oldunÔÇŁ demi┼čti.
Sulla praetorlu─čundan sonra Kapadokia'ya g├Ânderildi, g├Âsterilen neden Ariobarzanes'i eski egemenli─čine kavu┼čturmak (22), ger├žek nedense bir├žok i┼č beceren, egemenlik ve elinde bulundurdu─čundan az olmayan yeni bir g├╝├ž elde eden Mithradates'in ├Ân├╝n├╝ almakt─▒. (23) Yan─▒nda b├╝y├╝k bir g├╝├ž g├Ât├╝rmedi─či halde ba─čda┼č─▒klar─▒n yard─▒m─▒yla Kapadokial─▒lardan bir├žo─čunu, sonra yard─▒ma gelen Ermenilerden daha da ├žo─čunu yok edip Gordios'u kovdu ve Ariobarzanes'i kral yapt─▒.
Sulla F─▒rat k─▒y─▒s─▒nda vakit ge├žirirken Arsakes'in el├žisi Part Orobazos ├ž─▒kageldi, bu iki ulus bundan ├Ânce birbiriyle hi├ž ili┼čki kurmam─▒┼čt─▒, Romal─▒larla ba─čla┼čmak ve dostluk kurmak i├žin ilk ba┼čvurduklar─▒ Romal─▒n─▒n Sulla olmas─▒ da onun b├╝y├╝k talihine bir ├Ârnektir. O zaman Sulla'n─▒n biri Ariobarzenes, biri Orobazos, biri de kendisi i├žin olmak ├╝zere ├╝├ž taht getirtti─čini ve g├Âr├╝┼čmeler s─▒ras─▒nda ikisinin ortas─▒nda oturdu─čunu s├Âylerler. Bu y├╝zden Part kral─▒ sonradan Orobazos'u ├Âld├╝rtt├╝, Sulla'ya gelince, baz─▒lar─▒ barbarlara kar┼č─▒ onurlu davrand─▒ diye onu ├Âvd├╝, baz─▒lar─▒ da ge├žimsiz ve yersizce onur d├╝┼čk├╝n├╝ olmakla su├žlad─▒. (24) Anlat─▒ld─▒─č─▒na g├Âre Orobazos'un yan─▒ndaki adamlardan bir Khaldeli g├Âzlerini Sulla'n─▒n y├╝z├╝ne ├ževirip, v├╝cudunu, davran─▒┼člar─▒n─▒, akl─▒n─▒n nas─▒l i┼čledi─čini ciddi ciddi inceledikten sonra sanat─▒n─▒n kurallar─▒na dayanarak Sulla'n─▒n ki┼čili─čini inceleyip b├╝y├╝k adam olmas─▒n─▒n aln─▒n─▒n yaz─▒s─▒ oldu─čunu s├Âylemi┼č, o zaman bile herkesten ├╝st├╝n olmamaya nas─▒l katlan─▒yor diye (25) ┼ča┼č─▒rm─▒┼č.
Sulla, Roma'ya d├Ând├╝─č├╝nde, dost ve ba─čda┼č─▒k krall─▒ktan yasaya ayk─▒r─▒ olarak ├žok para toplad─▒ diye Censorinus ona bir yolsuzluk davas─▒ a├žt─▒ysa da mahkemeye ba┼čvurmad─▒, davadan vazge├žti.
6.
Ancak, Marius'la aras─▒ndaki d├╝┼čmanl─▒k Bocchus'un g├Âsteri┼č yapmas─▒ gibi yeni bir s├Âzde nedenle k├Âr├╝klendi. Bocchus Roma'da hem halka yaranmak hem de Sulla'n─▒n ho┼čuna gitmek i├žin Capitolium'a, zafer i┼čaretleri ta┼č─▒yan zafer yontular─▒ arma─čan etti, bunlar─▒n ├╝zerinde de kendisinin Sulla'ya verdi─či Iugurtha'n─▒n alt─▒ndan resmi vard─▒. Marius ├žok k─▒zarak bunlar─▒ kald─▒rtmaya giri┼čti─činde Sulla'y─▒ koruyanlar oldu ve kent bu ikisi y├╝z├╝nden az kals─▒n kavgaya tutu┼čuyordu ki ├žoktan beri i├žin i├žin yanmakta olan ba─čda┼č─▒klar sava┼č─▒ (26) Roma'ya kar┼č─▒ alevlenerek bu karga┼čal─▒─č─▒ durdurdu.
Romal─▒lara pek ├žok zarar ve pek ├žok tehlike getiren bu b├╝y├╝k ve de─či┼čik evrelerle dolu sava┼čta Marius'un b├╝y├╝k i┼čler ba┼čaramamas─▒ sava┼čta yetene─čin din├žlik ve g├╝├ž oldu─čunu kan─▒tlad─▒. Sulla ise ├Ânemli i┼čler yaparak yurtta┼člar─▒ aras─▒nda b├╝y├╝k komutan, dostlar─▒ aras─▒nda d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k komutan─▒, d├╝┼čmanlar─▒ aras─▒nda da ├žok talihli komutan ├╝n├╝n├╝ kazand─▒. Fakat Konon o─člu Timotheos'un kap─▒ld─▒─č─▒ duygulara kap─▒lmad─▒.
«   01   ...    15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   ...    65   »   


´╗┐