´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Ya┼čamlar : 26


YA┼×AMLAR

PLUTARKHOS

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 56


Timotheos, ba┼čar─▒lar─▒n─▒ talihine ba─člayan d├╝┼čmanlar─▒n─▒n, uyurken talihin a─čla onun ad─▒na kentler avlad─▒─č─▒n─▒ tahta ├╝zerine resmettikleri i├žin, bunlar─▒ yapanlara k─▒zd─▒ ve kendisini ba┼čar─▒lar─▒ndan gelen onurdan yoksun b─▒rakt─▒lar diye kaba davrand─▒. Ba┼čar─▒l─▒ oldu─ču bir sava┼čtan d├Ând├╝─č├╝ g├╝n: ÔÇťEy Atinal─▒lar, i┼čte bu sava┼čta talihin hi├ž rol├╝ olmad─▒ÔÇŁ dedi. Ama dediklerine g├Âre tanr─▒├ža b├Âyle diyenden ├Âyle bir ├Â├ž alm─▒┼č ki art─▒k Timotheos hi├žbir ba┼čar─▒l─▒ i┼č ger├žekle┼čtirememi┼č, giri┼čti─či her ┼čey sonu├žsuz kalm─▒┼č, halkla da aras─▒ a├ž─▒ld─▒─č─▒ i├žin sonunda kentten kovulmu┼č. (27)
Sulla ise talihini yaln─▒zca kabul etmekle kalmay─▒p b├╝y├╝t├╝yor, tanr─▒├žaya ba─čl─▒yor ve b├╝t├╝n ba┼čar─▒lar─▒n─▒ talihten biliyordu. Buna neden ya bo┼č bir ├Âv├╝nme ya da ger├žekten tanr─▒lara kar┼č─▒ b├Âyle bir inanc─▒ olmas─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝ an─▒lar─▒nda, iyi tasarlay─▒p d├╝┼č├╝ne ta┼č─▒na giri┼čti─či i┼člerden ├žok kar┼č─▒s─▒na ├ž─▒kan olaylarda atak ve korkusuzca davranmas─▒n─▒n sonucunda elde etti─či ba┼čar─▒lar─▒n kendisi i├žin daha iyi oldu─čunu yazar. Hatta sava┼č├ž─▒ olmaktan ├žok talihli bir insan olarak yarat─▒ld─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyerek de─čerden ├žok talihe ├Ânem verip genellikle kendini y├Ânlendirmesi i├žin tanr─▒├žaya b─▒rakt─▒─č─▒n─▒ s├Âyler. O kadar ki, kendisi kadar ├╝nl├╝ bir adam olan kay─▒npederi Metellus'la (28) anla┼čma ┼čans─▒n─▒ da tanr─▒lardan bilir, ├ž├╝nk├╝ ona g├╝├žl├╝k ├ž─▒karmas─▒ beklenirken ortak g├Ârevlerinde pek yumu┼čakba┼čl─▒ oldu─čunu s├Âyler. Hatta Lucullus'a adad─▒─č─▒ an─▒lar─▒nda ona geceleyin tanr─▒lar─▒n buyurduklar─▒ndan ba┼čka hi├žbir ┼čeye, o kadar ├žok g├╝venmemesini ├Â─č├╝tler.
Bir orduyla ba─čda┼č─▒klar sava┼č─▒na g├Ânderildi─či zaman Lavernae (29) yak─▒nlar─▒nda toprakta b├╝y├╝k bir gedik a├ž─▒ld─▒─č─▒n─▒, buradan kocaman bir ate┼čin f─▒┼čk─▒r─▒p parlak bir alev halinde g├Â─če y├╝kseldi─čini, ├Âng├Âr├╝c├╝lerin bunu, ola─čan├╝st├╝ g├╝zelli─čiyle g├Âze ├žarpan iyi bir adam ba┼ča ge├žerse, kenti saran karga┼čal─▒klara son verece─čine yorduklar─▒n─▒ anlat─▒r. Sulla bu adam─▒n kendisi oldu─čunu, ├ž├╝nk├╝ sa├žlar─▒n─▒n alt─▒n sar─▒s─▒, y├╝z├╝n├╝n belirgin bir ├Âzelli─činin oldu─čunu, yararl─▒ ve b├╝y├╝k i┼čler yapt─▒─č─▒ i├žin bu onurun kendisinin olmas─▒n─▒ istemekten utanmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyler. Dinsel inan├žlar─▒yla ilgili bilgi bu kadar.
Di─čer ├Âzelliklerine gelince, ├Âl├ž├╝s├╝z ve s├╝rekli de─či┼čen bir ki┼čili─či vard─▒; bir├žok ┼čeyi ya─čma ettikten sonra bunlardan kat kat ├žok arma─čan verirdi; bir neden olmadan be─čenilerini s├Âyler, bir neden olmadan insanlar─▒ a┼ča─č─▒lard─▒, ├ž─▒kar─▒ olan insanlar─▒n y├╝z├╝ne g├╝ler, kendine i┼či d├╝┼čenlere nazlan─▒rd─▒, ├Âyle ki ki┼čili─činde dalkavukluk mu, yoksa onur mu egemendi bilinmez. Gelelim cezalar─▒ndaki e┼čitsizli─če: bir yandan kendisini ele┼čtirenleri ├Âld├╝r├╝nceye kadar d├Âvd├╝r├╝r, ├Âte yandan en b├╝y├╝k haks─▒zl─▒klar─▒ ho┼č g├Âr├╝p katlan─▒r; bir yandan ba─č─▒┼članamaz su├žlara g├Âz yumarken, ├Âte yandan k├╝├ž├╝k ve ├Ânemsiz su├žlar─▒ idam ve mala el koymayla cezaland─▒r─▒rd─▒. Bunlara g├Âre Sulla i├žin ┼č├Âyle denebilir: ├ľfkesi kolay kolay yat─▒┼čmayan, ├Â├ž alan bir adamd─▒, ama i┼čine gelince aksili─čini mant─▒kla hafifletmesini bilirdi.
Yine ┼ču ba─čda┼č─▒klar sava┼č─▒nda, askerlerinin Albinus (30) ad─▒nda, praetorluk yapm─▒┼č olan bir legatusu sopalarla, ta┼člarla ├Âld├╝rmelerine g├Âz yumdu, bu haks─▒zl─▒─č─▒n cezas─▒n─▒ vermedi; aksine askerlerinin bu y├╝zden sava┼ča daha istekli olacaklar─▒, su├žlar─▒n─▒ kahramanl─▒klar─▒yla kar┼č─▒layacaklar─▒ d├╝┼č├╝ncesini so─čukkanl─▒l─▒kla yayd─▒. Yak─▒nanlara hi├ž kulak asmay─▒p art─▒k Marius'u devirmeyi, ba─čda┼č─▒klar sava┼č─▒ sona erdi─činden komutan se├žilip Mithridates'le ├žarp─▒┼čmay─▒ d├╝┼č├╝nerek elindeki orduya yaranmak istedi.
Roma'ya d├Ând├╝kten sonra Quintus Pompeius'la birlikte consul se├žildi. (31) Elli ya┼č─▒na girince pontifex maximus Metellus'un k─▒z─▒yla parlak bir evlilik yapt─▒. Halk├ž─▒lar bunun ├╝zerine ┼čark─▒lar ├ž─▒kard─▒, ileri gelenlerin bir├žo─ču ├Âfkelendi ve Titus'un dedi─či gibi, (32) consullu─ča yak─▒┼čt─▒rd─▒klar─▒ adam─▒ o kad─▒na yak─▒┼čt─▒ramad─▒lar. Bu, Sulla'n─▒n ilk evlenmesi de─čildi, ilk olarak delikanl─▒l─▒─č─▒nda ─░lia ile evlenmi┼č, ondan bir k─▒z─▒ olmu┼čtu; sonra Aelia'y─▒ ald─▒, ├╝├ž├╝nc├╝ olarak Cloelia ile evlendi, sayg─▒yla ├Âv├╝p arma─čanlar vererek onu ├žocu─ču olmuyor diye bo┼čad─▒, ama birka├ž g├╝n sonra Metella ile evlenivermesi Cloelia'y─▒ haks─▒z yere su├žlad─▒─č─▒ d├╝┼č├╝ncesini uyand─▒rd─▒. Her neyse, Sulla hi├žbir zaman Metella'n─▒n bir dedi─čini iki etmezdi, o kadar ki Roma halk─▒, Marius'un yan─▒ndan s├╝r├╝lenlerin geri getirilmesini istedi─či zaman Sulla olmaz deyince, yard─▒ma Metella'y─▒ ├ža─č─▒rd─▒.
«   01   ...    16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   ...    65   »   


´╗┐