´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ya┼čl─▒l─▒k & Dostluk : 02


YA┼×LILIK & DOSTLUK

C─░CERO

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 12


Dr. AY┼×E SARIG├ľLL├ť
YA┼×LILIK
ÔÇťTitus (1), senin yard─▒m─▒na ko┼čsam, hafifletsem derdini, Seni kavuran, i├žini burkan derdini, ├Âd├╝l├╝m ne olur?ÔÇŁ
ATT─░CUS (2) : ÔÇťYoksul ama kendisine g├╝venilir o adamÔÇŁ─▒n Flamininus'a s├Âyledi─či bu dizeleri ben de sana aynen s├Âyleyebilirim. Ama Flamininus gibi sana ÔÇťGece g├╝nd├╝z dert i├žindesinÔÇŽÔÇŁ diyemeyece─čime de inan─▒yorum. ├ç├╝nk├╝ ruhunun ─▒l─▒ml─▒ ve dingin oldu─čunu biliyorum; senin Atina'dan yaln─▒zca bir sanla de─čil, k├╝lt├╝r ve g├Ârg├╝yle d├Ând├╝─č├╝n├╝ bilmiyor de─čilim. Ama beni ├╝zen olaylar (3), arada bir seni de ├╝z├╝yor diye ku┼čkulan─▒yorum; bu ├╝z├╝nt├╝leri avutmaya gelince, bu ├Âyle kolay bir i┼č de─čil, bunu ba┼čka bir zamana b─▒rakmak gerek. ┼×imdilik niyetim sana ya┼čl─▒l─▒k ├╝zerine bir ┼čeyler yazmak. Her ikimizde de ortak olan, ba┼č─▒m─▒za ├ž├Âken ya da hi├ž de─čilse ├ž├Âkmek ├╝zere olan bu ya┼čl─▒l─▒k denen y├╝kten hem seni, hem de kendimi kurtarmak istiyorum; asl─▒na bakarsan, her ┼čeye oldu─ču gibi senin buna da sab─▒rla, ak─▒ll─▒ uslu bir insan gibi katland─▒─č─▒n─▒ bilmiyor de─čilim; ama ya┼čl─▒l─▒k ├╝zerine bir ┼čey yazmak istedi─čimde ikimizin de i┼čine yarayacak olan bu yap─▒t─▒ sana sunmay─▒ d├╝┼č├╝nd├╝m: bunu hak etti─čini d├╝┼č├╝nd├╝m. Sonra bu kitab─▒ kaleme almak benim i├žin ├Âyle zevkli bir i┼č oldu ki, yaln─▒zca ya┼čl─▒l─▒─č─▒n olanca s─▒k─▒nt─▒s─▒n─▒ yok etmekle kalmay─▒p, onu art─▒k tatl─▒ ve ho┼č bir duruma soktu. Onun i├žin felsefe ne kadar ├Âv├╝lse azd─▒r; felsefeye uyan insan, ├Âmr├╝n├╝n her ├ža─č─▒n─▒ s─▒k─▒nt─▒s─▒z ge├žirebilir. Bu konuda ├žok s├Âz ettik, gene de s─▒k s─▒k ederiz. ┼×imdi gelelim sana g├Ânderdi─čim, ya┼čl─▒l─▒k konusundaki kitaba: S├Âylenceye kulak asmazlar diye, ben Khioslu Ariston'un (4) yapt─▒─č─▒ gibi s├Âz├╝ Tithonos'a vermedim, kendisini dinletmesini bilen ya┼čl─▒ya, Cato'ya verdim. Cato'nun yan─▒nda bulunan Laelius ile Scipio onun ya┼čl─▒l─▒─ča kolayca katlanmas─▒na hayranl─▒k g├Âsterirler, Cato da onlara yan─▒t verir (5). Cato burada genellikle kendi yap─▒tlar─▒nda oldu─čundan ├žok bilgili g├Âr├╝n├╝yorsa, bu, bilindi─či gibi ya┼čl─▒l─▒─č─▒nda Yunanca yap─▒tlara hevesle ba─članm─▒┼č olmas─▒ndan ileri gelir. Ama ├žok s├Âze ne gerek var? Benim ya┼čl─▒l─▒k konusunda d├╝┼č├╝nd├╝klerimi Cato kendi s├Âzleriyle enine boyuna anlatacak.
SCIPIO: C. Laelius ile ben ├žo─ču kez senin her i┼čte g├Âsterdi─čin ├╝st├╝n ve yetkin bilgeli─čin kar┼č─▒s─▒nda hayranl─▒k duyar─▒z, ama as─▒l hayran oldu─čumuz ┼čey ya┼čl─▒l─▒─č─▒n sana hi├žbir zaman y├╝k olmay─▒┼č─▒; oysa ya┼čl─▒ kimselerin ├žo─čuna g├Âre ya┼čl─▒l─▒k ├Âyle k├Ât├╝ bir ┼čeydir ki ÔÇťOnun y├╝k├╝n├╝ ta┼č─▒mak Aetna'y─▒ ta┼č─▒maktan daha a─č─▒rd─▒rÔÇŁ derler.
CATO: Bana ├Âyle geliyor ki ikiniz de pek g├╝├ž olmayan bir ┼čeye hayran oluyorsunuz; kendilerinde iyi ve mutlu ├Âm├╝r s├╝rmek i├žin az─▒c─▒k yetenek olmayan kimselere her ├ža─č a─č─▒r gelir; ama her iyili─či kendinden bekleyen insanlar i├žin do─čal zorunluklar─▒n hi├žbiri k├Ât├╝ g├Âr├╝nemez (6). Bunlar─▒n ba┼č─▒nda da ya┼čl─▒l─▒k gelir; ya┼čl─▒l─▒─ča herkes ula┼čmak ister, ula┼č─▒nca da onu k├Ât├╝ler: bilge olmayanlar i┼čte bu derece mant─▒ks─▒zd─▒rlar, bu derece dengesizdirler. Ya┼čl─▒l─▒─č─▒n d├╝┼č├╝nd├╝klerinden daha ├žabuk, sinsice geldi─čini s├Âylerler. Bir kez, bu adamlara kim, ÔÇťYanl─▒┼č hesap yap─▒nÔÇŁ demi┼č? Gen├žlikten ya┼čl─▒l─▒─ča ge├ži┼č, ├žocukluktan gen├žli─če ge├ži┼čten daha m─▒ ├žabuk oluyor sanki? Sonra, insan ha seksen ya┼č─▒nda, ha sekiz y├╝z ya┼č─▒nda olmu┼č, ya┼čl─▒l─▒─č─▒n a─č─▒rl─▒─č─▒ ayn─▒ de─čil midir? ├ľyle ya, ge├žmi┼č zaman ne denli uzun olursa olsun, bir kez ak─▒p ge├žti mi, d├╝┼č├╝ncesizlerin ya┼čl─▒l─▒─č─▒n─▒ kolayla┼čt─▒racak avuntu yoktur. Diyece─čim ┼ču ki, e─čer bilgeli─čime hayransan─▒z (ke┼čke bu bilgelik, sizin ilginize de─čer ve san─▒ma denk olsa!), bu bilgelik en iyi ├Ânder olan do─čan─▒n, tanr─▒ym─▒┼č gibi pe┼činden gitmek, ona uymaktan ba┼čka bir ┼čey de─čildir. Her b├Âl├╝m├╝ iyi yazd─▒─č─▒ halde son perdeye ald─▒r─▒┼č etmeyen beceriksiz ┼čair gibi, do─čan─▒n ├Âb├╝r ├ža─člara ├Ânem verip de ya┼čl─▒l─▒─ča ald─▒r─▒┼č etmemesi olacak ┼čey de─čil. Ama t─▒pk─▒ a─ča├žta ve yerde yeti┼čen meyvelerin zaman─▒ gelince olgunluktan ge├žmesi ve d├╝┼čmesi gibi, insan ├Âmr├╝n├╝n de bir sonu olmas─▒ zorunluydu. Bilge insan buna uysall─▒kla katlan─▒r: Do─čaya kar┼č─▒ gelmek, devlerin yapt─▒─č─▒ gibi tanr─▒lara kafa tutmak de─čil midir?
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   ...    48   »   


´╗┐