´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ya┼čl─▒l─▒k & Dostluk : 03


YA┼×LILIK & DOSTLUK

C─░CERO

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 12


LAELIUS: ├ľyle ise, Cato, biz ya┼članmay─▒ umdu─čumuza, hi├ž olmazsa istedi─čimize g├Âre, gittik├že a─č─▒r gelen ├ža─ča ne gibi ├žarelerle kolayca katlanaca─č─▒m─▒z─▒, ┼čimdiden bize ├Â─čretirsen b├╝y├╝k bir iyilik etmi┼č olursun. Bunu Scipio ad─▒na da s├Âyl├╝yorum.
CATO: ─░ste─čini yerine getirmeye haz─▒r─▒m Laelius, hele, dedi─čin gibi, bundan ikiniz de ho┼čnut olacaksan─▒z.
SCIPPIO: Cato, sen bizim de ge├žece─čimiz yol kadar uzun bir yolun a┼ča─č─▒ yukar─▒ sonuna gelmi┼čsin, zahmet olmazsa, ula┼čt─▒─č─▒n bu yerin nas─▒l bir yer oldu─čunu bize g├Âstermeni istiyoruz.
CATO: ─░stedi─činizi elimden geldi─čince yapmaya ├žal─▒┼čaca─č─▒m, Laelius. Ya┼č─▒tlar─▒m─▒n s─▒zlanmalar─▒n─▒ ├žo─ču kez dinledim. (Eski bir atas├Âz├╝ne g├Âre birbirine benzer kimseler bir araya kolayca gelirler.) A┼ča─č─▒ yukar─▒ ya┼č─▒tlar─▒m olan, eski kons├╝llerden C. Salinator ile Sp. Albinus (7) ya┼čam─▒ ya┼čam yapan zevklerden yoksun oldular; kendilerine sayg─▒ g├Âstermi┼č olan kimseler art─▒k ald─▒r─▒┼č etmiyorlar diye s─▒zlan─▒p dururlard─▒. Bana, onlar as─▒l su├žlanmas─▒ gereken ┼čeyi su├žlam─▒yorlar gibi gelirdi. ├ľyle ya, e─čer su├ž ya┼čl─▒l─▒kta olsayd─▒ ayn─▒ dertleri ben de ├žekerdim, di─čer ya┼čl─▒ kimseler de; oysa ├Âylelerini tan─▒r─▒m ki ya┼čl─▒l─▒─ča s─▒zlanmadan katlan─▒rlar, ne iyi oldu da tutkular─▒n zincirinden kurtulduk, derler; e┼č dost taraf─▒ndan da bir yana b─▒rak─▒lmazlar. Bu t├╝r s─▒zlanmalar─▒n t├╝m├╝ne yol a├žan su├ž ya┼čta de─čil, huydad─▒r. Il─▒ml─▒ olan, h─▒r├ž─▒nl─▒k, terslik etmeyen kimselerin ya┼čl─▒l─▒─č─▒ dayan─▒lmaz bir ┼čey de─čildir; huysuzlukla terslikse, insan─▒ her ├ža─čda s─▒kar.
LAEL─░US: Cato, dedi─čin do─čru ama ya biri ├ž─▒kar da 'Evet, ya┼čl─▒l─▒k sana dayan─▒lmas─▒ kolay bir ┼čey gibi geliyor; ama senin elinde maddi, manevi her olanak var, toplumda belirli bir konumdas─▒n da ondan; bu olanaklarsa pek ├žok ki┼čide yoktur' derseÔÇŽ
CATO: Dedi─činde do─čru bir yan var; ama bunlarla her sorun ├ž├Âz├╝lm├╝yor ki: anlatt─▒klar─▒na g├Âre, Themistokles (8), bir tart─▒┼čmada kendisine, ┼čans─▒n─▒ kendi ki┼čili─čine de─čil de yurduna bor├žlu oldu─čunu s├Âyleyen Seriphoslu bir adama: ÔÇťHerakles hakk─▒ i├žin, ben Seriphoslu olsayd─▒m, kimse beni tan─▒mayacakt─▒, ama sen Atinal─▒ olsayd─▒n gene de ├╝n kazanamazd─▒nÔÇŁ diye yan─▒t vermi┼č. Ya┼čl─▒l─▒k konusunda da ayn─▒ ┼čey s├Âylenebilir. Ya┼čl─▒l─▒k ba┼č─▒ pek darda olana bilge olsa da kolay gelmez; ama bilge olmayana, bolluk i├žinde ya┼časa bile a─č─▒r gelir. Ya┼čl─▒l─▒─ča kar┼č─▒ en yetkin silahlar nedir, bilir misiniz? Bilgili ve erdemli olmak. Bu erdemler uzun ve dolu bir ├Âm├╝r s├╝rd├╝kten sonra insana tad─▒na doyulmaz bir zevk verir; ├ž├╝nk├╝ bunlar insan─▒ hi├žbir zaman, dahas─▒ ya┼član─▒nca bile terk etmezler (i┼čin as─▒l ├Ânemli yan─▒ da budur yaÔÇŽ); ├╝stelik, iyi ya┼čad─▒m diye d├╝┼č├╝nebilmesi, yapt─▒─č─▒ bir├žok hay─▒rl─▒ i┼či an─▒msayabilmesi, son derece tatl─▒ bir ┼čeydir.
├ľrne─čin, ben delikanl─▒yken Q. Maximus'u (9), Trentum'u geri alan Maximus'u, ya┼čl─▒ olmas─▒na kar┼č─▒n ya┼č─▒t─▒mm─▒┼č gibi sevdim. ├ç├╝nk├╝ o adam─▒n cana yak─▒n bir a─č─▒rba┼čl─▒l─▒─č─▒ vard─▒; ya┼čl─▒l─▒k da huylar─▒n─▒ de─či┼čtirmemi┼čti; daha do─črusu, ben ona ba─članmaya ba┼člad─▒─č─▒mda pek ├Âyle ya┼čl─▒ da de─čildi; ama, ya┼č─▒ art─▒k pek ilerlemi┼č bulunuyordu; nitekim o, ben do─čduktan bir y─▒l sonra ilk kez kons├╝l olmu┼čtu; onun d├Ârd├╝nc├╝ kons├╝ll├╝─č├╝nde de ben hemen hemen ├žocuk denecek ya┼čta er olarak Capua'ya gittim; be┼č y─▒l sonra da Tarentum'da kuestordum; sonra edil (10) oldum ve d├Ârt y─▒l sonra pretor se├žildim; bu g├Ârevde Tuditanus ile Cethegus'un (11) kons├╝ll├╝─č├╝ s─▒ras─▒nda bulundum; iyice ya┼članm─▒┼č olan Q. Maximus'un Cincia'n─▒n (12) avukatlara verilen ├╝cret ve arma─čanlar konusunda yapt─▒─č─▒ yasay─▒ desteklemesi i┼čte tam o zamana rastlar. Bu adam pek ya┼čl─▒ oldu─ču halde gen├ž gibi sava┼č─▒rd─▒; gen├žlik ate┼čiyle parlayan Hannibal'i (13) sabr─▒yla yat─▒┼čt─▒rd─▒; dostumuz Ennius bunu pek g├╝zel anlat─▒r:
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   ...    48   »   


´╗┐