´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ya┼čl─▒l─▒k & Dostluk : 04


YA┼×LILIK & DOSTLUK

C─░CERO

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 12


ÔÇťBir adam ├ž─▒kt─▒, temkinli davranarak yurdu kurtard─▒; ├ž├╝nk├╝ o, s├Âylentilere bakmaz, yurdun esenli─čini d├╝┼č├╝n├╝rd├╝,
─░┼čte onun i├žin ├╝n├╝ bug├╝n daha da parlak!ÔÇŁ (14)
Ger├žekten, Tarentum'u geri al─▒rken ne denli uyan─▒k, ne denli sak─▒ngan davranm─▒┼čt─▒! Kent elden gittikten sonra i├ž kaleye ka├žan Salinator ona b├Âb├╝rlene b├Âb├╝rlene, ÔÇťQ. Fabius, Tarentum'u benim sayemde kurtard─▒n!ÔÇŁ dedi─činde Fabius g├╝lerek, ÔÇťDo─čru, sen onu yitirmeseydin, hi├žbir zaman d├╝┼čmandan geri alamazd─▒m!ÔÇŁ(15) demi┼č. Sava┼č i┼člerinde oldu─ču denli siyaset i┼člerinde de ├╝st├╝n bir insand─▒: ikinci kons├╝ll├╝─č├╝nde i┼č arkada┼č─▒ Sp. Carvilius elini kolunu ba─člam─▒┼č otururken, senatonun sal─▒k verdiklerini hi├že sayarak Picenum ve Galya topraklar─▒n─▒ b├Âlen halk trib├╝n├╝ (16) C. Flaminius'a (17) g├╝c├╝ yetti─či kadar kar┼č─▒ koydu; augur (18) oldu─ču zaman da, devletin esenli─či u─čruna yap─▒lacak her i┼č i├žin bak─▒lan fallar, u─čurlu; zararl─▒ olacak her i┼č i├žin bak─▒lan fallar u─čursuzdur demek g├Âz├╝pekli─čini g├Âsterdi. Bu adamda ben ├žok ├╝st├╝n nitelikler g├Ârd├╝m, ama as─▒l hayranl─▒─č─▒m─▒ uyand─▒ran ┼čey onun kons├╝ll├╝k etmi┼č, ├╝n kazanm─▒┼č bir insan olan o─člunun ├Âl├╝m├╝ne katlan─▒┼č─▒d─▒r. Yazd─▒─č─▒ a─č─▒t elimize ge├žmi┼čtir; onu okudu─čumuzda hangi filozofu k├╝├ž├╝msemeyiz? O adam yaln─▒zca toplumsal ya┼čamda, yurtta┼člar─▒n─▒n g├Âz├╝ ├Ân├╝nde b├╝y├╝k de─čildi; ├Âzel ya┼čam─▒nda, evinde daha ├╝st├╝n bir insand─▒. O ne konu┼čayd─▒! Ne ├Âzl├╝ s├Âzleri vard─▒! Eski zamanlar─▒ ne iyi tan─▒r, augur yasas─▒n─▒ ne iyi bilirdi! Roma'l─▒ olmas─▒na g├Âre de ├žok okumu┼č say─▒l─▒rd─▒. Her ┼čeyi akl─▒nda tutard─▒, yaln─▒zca i├žerdeki sava┼člar─▒ de─čil, ├╝lke d─▒┼č─▒ndakileri deÔÇŽ Sanki ba┼č─▒ma gelece─či, o ├Âld├╝kten sonra bana bir ┼čeyler ├Â─čretecek kimse bulunmayaca─č─▒n─▒ ├Ânceden sezmi┼č gibi s├Âzlerini can kula─č─▒yla dinlerdim.
Maximus'un ne diye bu kadar uzun boylu s├Âz├╝n├╝ ettim biliyor musunuz? Onunki gibi bir ya┼čl─▒l─▒─ča k├Ât├╝ demenin do─čru olmad─▒─č─▒n─▒ anlayas─▒n─▒z diye. Ama herkes Scipiolar, Maximuslar gibi olamaz ki! Kentler ald─▒─č─▒n─▒, karada, denizde girdi─či sava┼člar─▒, triumphus (19) t├Ârenlerini an─▒msay─▒n. Bunlar olmadan da, dingin, lekesiz, zevkli bir ya┼čamdan sonra gelen ya┼čl─▒l─▒k rahat ve tatl─▒ olur; dediklerine g├Âre, seksen bir ya┼č─▒n─▒ bulan ve yaz─▒ yazarken ├Âlen Platon'un ├Âmr├╝ ├Âyle ge├žmi┼č; ─░sokratesinki (20) de ├Âyle; kendisinin dedi─čine g├Âre, Panathenaikos adl─▒ kitab─▒n─▒ doksan d├Ârt ya┼č─▒ndayken yazm─▒┼č; ondan sonra be┼č y─▒l daha ya┼čam─▒┼č. Hocas─▒ Leontinoili Gorgias tam y├╝z yedi y─▒l ├Âm├╝r s├╝rm├╝┼č, hi├žbir zaman da ├žabalamay─▒ ve ├žal─▒┼čmay─▒ elden b─▒rakmam─▒┼č. D├╝nyada neden ├Âyle ├žok kalmak istedi─či sorulunca, ÔÇťYa┼čl─▒l─▒─ča k├Ât├╝d├╝r demem i├žin hi├žbir neden yok ki!ÔÇŁ demi┼č. ─░┼čte parlak ve bilge insana yak─▒┼č─▒r bir yan─▒t. Akl─▒ k─▒t olanlarsa kendi kusurlar─▒n─▒, su├žlar─▒n─▒ ya┼čl─▒l─▒─ča y├╝klerler; biraz ├Ânce s├Âz├╝n├╝ etti─čim Ennius bunu yapmazd─▒:
ÔÇťOlimpia'da ├žo─ču kez alan─▒n sonuna de─čin var─▒p,
Yengi kazanan at gibi ya┼čl─▒l─▒ktan ├ž├Âkm├╝┼č, ┼čimdi dinleniyor.ÔÇŁ (21)
Ya┼čl─▒l─▒─č─▒n─▒ g├╝├žl├╝ ve yengi kazanan bir at─▒nkine benzetiyor; siz bunu pek iyi an─▒msayabilirsiniz. ├ç├╝nk├╝ ┼čimdi kons├╝l olan T. Flamininus ile M. Aciliu (22) bu g├Ârevlerine Ennius'un ├Âl├╝m├╝nden on dokuz y─▒l sonra ba┼člad─▒lar; Ennius Caepio ile Philippus'un (23) kons├╝ll├╝─č├╝ zaman─▒nda ├Âld├╝; bu, benim Voconius yasas─▒n─▒ (24) ba─č─▒ra ba─č─▒ra, g├╝r bir sesle savundu─čum s─▒ralara raslar: o zaman altm─▒┼č be┼č ya┼č─▒ndayd─▒m. Ennius yetmi┼č ya┼č─▒nda iken (o kadar ya┼čad─▒), en a─č─▒r say─▒lan iki ┼čeye, yani yoksullukla ya┼čl─▒l─▒─ča, bunlardan sanki ho┼član─▒rm─▒┼č gibi katlan─▒rd─▒. Do─črusu, ben de iyi d├╝┼č├╝n├╝nce ya┼čl─▒l─▒─č─▒ k├Ât├╝ g├Âsteren d├Ârt neden buluyorum: Birincisi, insan─▒ i┼člerden uzakla┼čt─▒rmas─▒; ikincisi, bedeni zay─▒flatmas─▒; ├╝├ž├╝nc├╝s├╝, insan─▒ hemen hemen her zevkten yoksun k─▒lmas─▒; d├Ârd├╝nc├╝s├╝, ├Âl├╝me yak─▒n olu┼ču. ─░sterseniz, bu nedenleri bir bir al─▒p ├Ânemlerini ve ne dereceye dek ger├žek olduklar─▒n─▒ g├Ârelim.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   ...    48   »   


´╗┐