´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ya┼čl─▒l─▒k & Dostluk : 07


YA┼×LILIK & DOSTLUK

C─░CERO

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 12


dinlemekten zevk al─▒r ve onlar sayesinde erdeme kar┼č─▒ bir heves duyarlar; benim sizinle birlikte bulunmaktan duydu─čum zevk, sizin duydu─čunuz zevkten az de─čildir, san─▒yorum.
G├Âr├╝yorsunuz ya uyu┼čuk ve devinimsiz olmak ┼č├Âyle dursun, ya┼čl─▒lar ├žal─▒┼čkand─▒rlar, bo┼č durduklar─▒ yoktur, hem de zorlu i┼čler g├Âr├╝ler; insan ├Ânceleri neyle u─čra┼čm─▒┼čsa, elbet ya┼čl─▒l─▒─č─▒nda da onunla u─čra┼č─▒r. Ya yeni yeni ┼čeyler ├Â─črenenlere ne dersiniz? ├ľrne─čin Solon'un, dizelerinde, ÔÇťYa┼čl─▒ oldu─čum halde her g├╝n yeni bir ┼čey ├Â─čreniyorum (45)ÔÇŁ diye ├Âv├╝nd├╝─č├╝n├╝ g├Âr├╝yoruz; ben de ├Âyle bu ya┼čl─▒l─▒─č─▒mla Yunan yaz─▒n─▒n─▒ ├Â─črendim: bu i┼če, sanki ├žoktand─▒r s├╝ren bir susuzlu─ču dindirmek istermi┼č gibi, delice sar─▒ld─▒m; niyetim demin size ├Ârnek olarak verdi─čim ┼čeyler ├╝zerine bilgi edinmekti; Sokrates'in sazla u─čra┼čt─▒─č─▒n─▒ ├Â─črendi─čim zaman benim de o i┼či yapaca─č─▒m geldi (eskiler saz ├žalmas─▒n─▒ ├Â─črenirlerdi); sonra, sazla de─čil ama hi├ž olmazsa Yunan yaz─▒n─▒yla u─čra┼čt─▒m.
Yeni yeti┼čti─čim s─▒ralarda bir bo─ča ya da bir fil kadar g├╝├žl├╝ olmak umurumda olmad─▒─č─▒ gibi, ┼čimdi de gen├žlikteki g├╝c├╝m├╝ yitiri┼čim (ya┼čl─▒l─▒─č─▒n ikinci k├Ât├╝ yan─▒ buydu) umurumda de─čil. Elinde olan─▒ kullanmak gerek; ve her ne i┼če giri┼čirsen, buna g├╝c├╝n├╝n yetip yetmeyece─čini d├╝┼č├╝n. Krotonlu Milon'un (46) s├Âz├╝nden daha ├žok k├╝├ž├╝msenecek s├Âz olabilir mi? Milon art─▒k ya┼čl─▒ oldu─ču s─▒ralarda, alanda beden e─čitimi yapan atletleri g├Ârm├╝┼č ve kendi kollar─▒na bak─▒p a─člaya a─člaya, ÔÇťAh, bunlar ├Âld├╝ art─▒k!ÔÇŁ demi┼č. Hey ak─▒ls─▒z! Onlar senden daha cans─▒z de─čil, hi├žbir zaman kendi de─čerinle ├╝n kazanmad─▒n kiÔÇŽ ├╝n├╝n├╝ sen ci─čerlerine ve pazuna bor├žlusun. Yurtta┼člar─▒ i├žin hukuk kurallar─▒n─▒ kaleme alan Sex. Aelius, ondan ├žok ├Ânce ya┼čam─▒┼č olan T. Coruncanius, P. Crassus (47) hi├ž b├Âyle s─▒zlanmad─▒lar, onlar─▒n bilgileri son nefeslerine kadar s├╝rd├╝. S├Âylevciye gelince, ya┼čland─▒─č─▒nda, g├╝c├╝n├╝n azalmas─▒ndan korkuyorum, ├ž├╝nk├╝ onun i┼či yaln─▒zcaca zek├ó i┼či de─čil, ayn─▒ zamanda soluk ve g├╝├ž i┼čidir. Ger├ži ak sa├žl─▒ ya┼čl─▒lar─▒n sesine, bilmem nas─▒l olur da bir canl─▒l─▒k gelir; ben ┼čimdiye dek bunu yitirmi┼č de─čilim, ya┼č─▒m─▒ da g├Âr├╝yorsunuz; ama, b├Âyle olsa da ya┼čl─▒lara dingin ve durulmu┼č bir konu┼čma yak─▒┼č─▒r; konu┼čmas─▒n─▒ bilen bir ya┼čl─▒n─▒n iyi haz─▒rlanm─▒┼č ve dingin s├Âzleri, ├žo─ču kez dinleyicileri etkiler; bu i┼či kendin beceremezsen de, bir Scipio'ya, bir Laelius'a yol g├Âsterebilirsin. ├ľ─črenmek hevesiyle dolu gen├žlerin, bir ya┼čl─▒n─▒n ├ževresini almas─▒ndan daha ho┼č bir ┼čey var m─▒d─▒r? Ya┼čl─▒lar─▒n yeni yeti┼čenlere ders verecek, onlar─▒ yeti┼čtirecek, onlara toplumsal g├Ârevlerin hepsini ├Â─čretecek g├╝├žte olmad─▒klar─▒n─▒ m─▒ s├Âyleyece─čiz? Bundan da daha g├╝zel bir i┼č olabilir mi? Bence, Cn. Scipio ile P. Scipio ve atalar─▒ndan ikisi: T. Aemilius ile P. Africanus, soylu gen├žler aras─▒nda bulunmakla mutlu g├Âr├╝n├╝yorlard─▒: g├╝├žleri azalsa ya da yok olsa bile, iyi ve yararl─▒ ┼čeyler ├Â─čretenlerin mutlu olmad─▒klar─▒n─▒ sanmamak gerek; hem ku┼čkusuz ki bu g├╝├žs├╝zl├╝k ya┼čl─▒l─▒ktan ├žok, gen├žlikteki yaramazl─▒klar─▒n bir sonucudur; yeni yeti┼čenlerin zevke d├╝┼čk├╝nl├╝─č├╝ ve ta┼čk─▒nl─▒─č─▒, ya┼čl─▒l─▒─ča miras olarak g├╝├žs├╝z bir beden b─▒rak─▒r. Xenophon'da okudu─čumuza g├Âre, Kyros ├Âl├╝rken, son s├Âzleri olarak, iyice ya┼članm─▒┼č olmas─▒na kar┼č─▒n, ya┼čl─▒l─▒─č─▒nda hi├žbir zaman kendisini gen├žli─čindekinden daha zay─▒f duyumsamad─▒─č─▒n─▒ da s├Âylemi┼č (48). Ben hen├╝z ├žocukken, ikinci kons├╝ll├╝─č├╝nden d├Ârt y─▒l sonra pontifex maximus (49) olmu┼č ve rahiplikte yirmi iki y─▒l ├žal─▒┼čm─▒┼č olan Metellus'u (50) ├Âmr├╝n├╝n sonunda gen├žli─čini aramayacak denli g├╝├žl├╝ g├Ârd├╝─č├╝m├╝ an─▒msar─▒m. Ger├ži kendisinden s├Âz etmek ya┼čl─▒l─▒─ča ├Âzg├╝ olan ve biz ya┼čtakilerde ho┼č g├Âr├╝len bir ┼čeydir, ama ben kendimden s├Âz etmeye hi├ž gerek g├Ârm├╝yorum.
Homeros'un destan─▒ndaki Nestor'un, nas─▒l durup durup kendi artamlar─▒ndan s├Âz etti─čini (51) elbette bilirsiniz. ├ľyle ya, ├╝├ž insan ku┼ča─č─▒ g├Ârm├╝┼čt├╝; hakl─▒ olarak ├Âv├╝n├╝rken, onda kendini be─čenmi┼č ya da geveze g├Âr├╝nme korkusu yoktu. A─čz─▒ndan, Homeros'un dedi─či gibi, ger├žekten baldan tatl─▒ s├Âzler akard─▒ (52); bu tatl─▒l─▒─ča sahip olmak i├žin de hi├ž beden g├╝c├╝ne gereksinmesi yoktu; bununla birlikte Yunanl─▒lar─▒n o ├╝nl├╝ ├Ânderi, Aias'a de─čil, Nestor'a benzer on adam─▒ olsun ister ve bu iste─či yerine gelecek olsa Troya'n─▒n k─▒sa s├╝rede yenilece─činden ku┼čkusu yoktur. (53) Her neyse, s├Âz├╝ gene kendime getiriyorum: Seksen d├Ârt ya┼č─▒nday─▒m; ben de Kyros'un ├Âv├╝nd├╝─č├╝ ┼čeyle ├Âv├╝nebilmek isterdim; ama hi├ž olmazsa
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   ...    48   »   


´╗┐