´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ya┼čl─▒l─▒k & Dostluk : 08


YA┼×LILIK & DOSTLUK

C─░CERO

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 12


diyebilirim ki, Kartaca sava┼č─▒nda asker ya da ayn─▒ sava┼čta questor oldu─čum ya da ─░spanya'da kons├╝ll├╝k etti─čim ya da d├Ârt y─▒l sonra Termopiller'de M. Acilius Glabrio (54) kons├╝lken asker├« trib├╝n (55) olarak d├Â─č├╝┼čt├╝─č├╝m zamanlardaki g├╝c├╝m yoksa da, g├Ârd├╝─č├╝n├╝z gibi, ya┼čl─▒l─▒k beni b├╝sb├╝t├╝n g├╝├žs├╝zle┼čtirmedi, ├ž├Âkertmedi; senatoda, k├╝rs├╝de, arkada┼člar─▒mla, m├╝vekkillerimle, konuklar─▒mla konu┼čurken, g├╝c├╝m├╝n eksikli─či duyulmuyor; ├ž├╝nk├╝, ÔÇťYa┼čl─▒l─▒─č─▒n uzun s├╝rs├╝n istiyorsan, erken ya┼članÔÇŁ ├Â─č├╝d├╝nde bulunan o eski ve be─čenilen atas├Âz├╝ne benim hi├žbir zaman akl─▒m yatmad─▒. Erken ya┼članmaktansa, ya┼čl─▒l─▒─č─▒m k─▒sa s├╝rs├╝n, daha iyi. Bak─▒n, ┼čimdiye dek beni g├Ârmek isteyen hi├ž kimseye, ÔÇť─░┼čim varÔÇŁ demedim. Oysa g├╝c├╝m her ikinizinkinden de azd─▒r. Sizde de Y├╝zba┼č─▒ T. Pontius'un (56) g├╝c├╝ yok, ama o g├╝├žl├╝d├╝r diye sizden daha m─▒ de─čerlidir? Yaln─▒zca, insan g├╝c├╝n├╝ y├Ânetmesini bilmeli, ancak g├╝c├╝n├╝n yetti─či kadar─▒na el atmal─▒: i┼čte b├Âyle olursa, insan, eski g├╝c├╝m kalmad─▒ diye yaz─▒klanmaz. Dediklerine g├Âre Milon (57) Olympia alan─▒na omuzlar─▒nda canl─▒ bir ├Âk├╝zle girmi┼č. Sana b├Âyle bir beden g├╝c├╝n├╝n m├╝, yoksa Pythagoras'taki zek├ó g├╝c├╝n├╝n m├╝ verilmesini isterdin? Her neyse, bu nimet elindeyken yararlan, elden gittikten sonra onu arama: yok e─čer delikanl─▒lar─▒n ├žocuklu─ču, ya┼člar─▒ biraz ilerlemi┼č olanlar─▒n delikanl─▒l─▒k ├ža─č─▒n─▒ aramalar─▒ do─čruysa, o ba┼čkaÔÇŽ ├ľmr├╝n gidi┼či bellidir, do─čan─▒n ├žizdi─či bir tek yol vard─▒r, basit bir yol; ve her ├ža─č─▒n kendisine g├Âre bir durumu vard─▒r; ├žocuklarda zay─▒fl─▒k, yeti┼čkinlerde ta┼čk─▒nl─▒k, orta ya┼čl─▒larda a─č─▒rba┼čl─▒l─▒k, ya┼čl─▒larda olgunluk, do─čal durumlard─▒r, bunlar─▒ zaman─▒nda kabullenmek gerekir. Dedeni konuk etmi┼č olan doksanl─▒k Masinissa'n─▒n (58) bug├╝n neler yapt─▒─č─▒n─▒ san─▒r─▒m duymu┼čsundur, Scipio; o adam yola yaya ├ž─▒kt─▒ m─▒, d├╝nyada ata binmez; atla ├ž─▒k─▒nca da attan inmez: ya─čmur, so─čuk dinlemez, ba┼č─▒ a├ž─▒k gezer; sa─člam yap─▒l─▒ bir v├╝cudu vard─▒r ve bu sayede krall─▒─č─▒n b├╝t├╝n g├Ârev ve i┼člerini ba┼čar─▒r. Demek ki beden e─čitimi ve ├Âl├ž├╝l├╝ ya┼čamayla, insan ya┼član─▒nca bile eski g├╝c├╝n├╝n bir k─▒sm─▒n─▒ koruyabiliyor.
Ya┼čl─▒lar─▒n g├╝c├╝ m├╝ yoktur? Ya┼čl─▒lar─▒n g├╝├žl├╝ olmalar─▒ istenmiyor ki! Yasa ve gelenekler, hakl─▒ olarak, biz ya┼čtakileri g├╝├žs├╝z yap─▒lamayacak i┼člerden ba─č─▒┼č─▒k tutuyor (59). B├Âylece yaln─▒zca yapamad─▒─č─▒m─▒z de─čil, yapabildi─čimiz i┼člerden de uzak tutuluyoruz. ÔÇťEvet ama ├Âyle halsiz ya┼čl─▒lar vard─▒r ki hi├žbir g├Ârevle u─čra┼čamaz; ya┼čamda yap─▒lmas─▒ gereken i┼člerden hi├žbirini yapamazlarÔÇŁ diyen olabilir. Buysa ya┼čl─▒l─▒─ča ├Âzg├╝ bir eksiklik de─čil, sa─čl─▒─ča ba─čl─▒ bir ┼čeydir. P. Africanus'un seni evlat edinen o─člu (60) nas─▒l da zay─▒ft─▒! Sa─čl─▒─č─▒ nas─▒l da bozuktu! Daha do─črusu nas─▒l da sa─čl─▒ks─▒zd─▒! B├Âyle olmasayd─▒, devletin ikinci bir g├╝ne┼či olurdu; hem babas─▒ gibi y├╝ksek ruhluydu, hem ├╝stelik daha derin bilgisi vard─▒. Gen├žler bile zay─▒f b├╝nyeli olabildi─čine g├Âre, ya┼čl─▒lar─▒n kimileyin zay─▒f b├╝nyeli olmalar─▒nda ┼ča┼č─▒lacak ne var? Ya┼čl─▒l─▒─ča katlanmak, kusurlar─▒n─▒ ├žabalar─▒m─▒zla gidermek gerek. Sa─čl─▒─č─▒ g├Âz ├Ân├╝nde tutmak, bedeni ├Âl├ž├╝l├╝ olarak i┼čletmek, g├╝c├╝m├╝z├╝ yok edecek denli de─čil, tazeleyecek denli yiyip i├žmek gerek. Hem yaln─▒zca bedene de─čil, as─▒l zihne ve ruha ├Âzen g├Âstermeli; ├ž├╝nk├╝ ya─čs─▒z kalan lamban─▒n s├Ând├╝─č├╝ gibi, bunlar da beslenmezse, y─▒k─▒ma u─črarlar. ├çok yorucu olan bir beden e─čitimi, ku┼čkusuz bedeni a─č─▒rla┼čt─▒r─▒r; zihinse, i┼čletildi─činde ├ževikle┼čir. Caecilis (61) ÔÇťkomedyalardaki budala ya┼čl─▒larÔÇŁ derken, her ┼čeye inan─▒veren, unutkan, gev┼čemi┼č ya┼čl─▒lar─▒ anlatmak ister; bu eksiklikler de ya┼čl─▒l─▒─č─▒n de─čil; uyu┼čuk, tembel, uykucu bir ya┼čl─▒n─▒n eksiklikleridir. Ta┼čk─▒nl─▒k ve zevk d├╝┼čk├╝nl├╝─č├╝n├╝n ya┼čl─▒lardan ├žok gen├žlerde; ama gen├žlerin de hepsinde de─čil, ahl├ók─▒ ┼č├Âyle b├Âyle olanlarda g├Âr├╝len eksiklikler oldu─ču gibi; genellikle bunakl─▒k denen ve ya┼čl─▒lara ├Âzg├╝ olan aptall─▒k da her ya┼čl─▒da de─čil, hafif ak─▒ll─▒ ya┼čl─▒larda olur. Appius d├Ârt g├╝├žl├╝ o─člunu, be┼č k─▒z─▒n─▒, ├Âyle koca bir evi, o kadar m├╝vekkili, ilerlemi┼č ya┼č─▒nda, hem de k├Âr olmas─▒na kar┼č─▒n y├Ânetirdi; ├ž├╝nk├╝ yay gibi gergin bir zekas─▒ vard─▒; din├žli─čini yitirip ya┼čl─▒l─▒─ča boyun e─čmemi┼čti: Evindekilerden yaln─▒zca sayg─▒ g├Ârmekle kalmaz, onlara ├╝stelik h├╝kmederdi: k├Âleler ondan korkar, ├žocuklar ├žekinir, hepsi de onu severdi; o evde, dedelerden kalma g├Âreneklere ve d├╝zene uyulurdu. ─░┼čte insan kendisini b├Âyle savunur, hakk─▒n─▒ korur, kimseye uymaz, son solu─čuna dek ailesine s├Âz├╝n├╝ ge├žirirse, ya┼čl─▒l─▒─č─▒ onurlu olur. Gen├žlerde ya┼čl─▒lar─▒n, ya┼čl─▒larda da gen├žlerin kimi ├Âzelliklerinin bulunmas─▒, bence iyi bir ┼čeydir: Bu
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   ...    48   »   


´╗┐