´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Ya┼čl─▒l─▒k & Dostluk : 19


YA┼×LILIK & DOSTLUK

C─░CERO

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 12


uygundur, ├ž├╝nk├╝ stoac─▒lara g├Âre dostlukta temel, birlikte ya┼čamaktan ├žok ÔÇťsymphoniaÔÇŁ (anla┼čma) d─▒r; Cicero bunu ÔÇťconsensioÔÇŁ s├Âzc├╝─č├╝yle ├ževiriyor. Ama Cicero'nun yap─▒t─▒ kendisine kaynak olarak g├Âsterilebilecek yap─▒tlardan ┼ču noktada ayr─▒l─▒r: Cicero, Yunan yazarlar─▒n─▒n dostluk ├╝zerine d├╝┼č├╝ncelerini birbirine dost iki Romal─▒da (Laelius, Scipio) canland─▒r─▒yor, bu d├╝┼č├╝nceleri onlara uyguluyor. B├Âylece d├╝┼č├╝nceler ki┼čilik kazan─▒yor, canlan─▒yor, Romal─▒la┼č─▒yor.
├çeviri i├žin kullan─▒lan metin, K. Simbeck'in d├╝zenledi─či Teubner'in 1917 Leipzig bask─▒s─▒ndaki metindir.
DOSTLUK
I
Augur (1) Q. Mucius Scaevola, kaynatas─▒ C. Laelius ├╝zerine an─▒lar─▒n─▒ oldu─ču gibi, tatl─▒ tatl─▒ anlat─▒rd─▒. Her konu┼čmas─▒nda ona bilge demekte duraksamazd─▒. Erkek togas─▒n─▒ (2) giydikten sonra babam beni de Scaevola'ya g├Ât├╝rm├╝┼čt├╝; bundan sonra bu ya┼čl─▒ adam─▒n yan─▒ndan, elimden geldi─či kadar ve bana izin verildi─či kadar, ayr─▒lmad─▒m. Ondan dinledi─čim bir├žok cidd├« konu┼čmay─▒ k─▒sa, yerinde s├Âylenmi┼č s├Âzleri ezberimde tuttum; onun bilgisiyle daha bilgili olmaya ├žal─▒┼č─▒yordum. ├ľl├╝m├╝nden sonra, pontifex (3) Scaevola'yla yak─▒nl─▒k kurdum. Bu Scaevola'n─▒n yetene─či, hakseverli─čiyle yurtta┼člar─▒m─▒z aras─▒nda se├žkin bir yer ald─▒─č─▒n─▒ s├Âylemekten ├žekinmem; ama ondan ba┼čka bir zaman s├Âz a├žar─▒m, ┼čimdi augura d├Ân├╝yorum.
Scaevola her zaman t├╝rl├╝ konularda s├Âz s├Âylerdi; ├Âzellikle bir g├╝n an─▒ms─▒yorum, evinde benim ve birka├ž yak─▒n dostunun bulundu─ču bir toplant─▒ s─▒ras─▒nda, al─▒┼čkanl─▒─č─▒ ├╝zere hemicyclium'da (4) otururken, o zaman hemen herkesin dilinde olan bir konudan s├Âz a├žm─▒┼čt─▒. Atticus, kesinlikle an─▒msars─▒n, hele P. Sulpicius'un (5) ├žok yak─▒n dostu oldu─čun i├žin daha iyi an─▒msars─▒n, Sulpicius halk trib├╝n├╝yken ├Ânce ├žok sevdi─či, birlikte i├žli d─▒┼čl─▒ bir ya┼čam s├╝rd├╝─č├╝, o zaman─▒n kons├╝l├╝ Q. Pompeius'tan (6) kanl─▒ b─▒├žakl─▒ d├╝┼čman olarak ayr─▒l─▒nca, halk─▒n ┼ča┼čk─▒nl─▒─č─▒ ya da buna yerinmesi de diyebilirsin, ne denli b├╝y├╝k olmu┼čtu!
─░┼čte Scaevola bu olay─▒ and─▒ktan sonra, Africanus'un ├Âl├╝m├╝nden birka├ž g├╝n sonra, Laclius'un, kendisi ve ├Âteki damad─▒ Marcuso─člu Fannius'la (7) yapt─▒─č─▒ dostluk ├╝zerine konu┼čmay─▒ aktard─▒. Bu konu┼čmadaki d├╝┼č├╝nceleri ezberimde tuttum, bu kitapta kendime g├Âre anlatt─▒m; yaln─▒zca bir├žok ÔÇťdedimÔÇŁ, ÔÇťdediÔÇŁnin araya girmemesi ve okurlara kar┼č─▒lar─▒nda konu┼čuluyor san─▒s─▒n─▒ vermek i├žin, ki┼čileri do─črudan do─čruya konu┼čturdum (8).
Dostluk ├╝zerine yazmam i├žin beni her zaman s─▒k─▒┼čt─▒r─▒rd─▒n; bu konu herkese tan─▒t─▒lmaya de─čer, hem de aram─▒zdaki yak─▒nl─▒─ča uygundur diye d├╝┼č├╝nd├╝m.
Bu y├╝zden, senin iste─čin ├╝zerine bir├žoklar─▒na yararl─▒ olmak i├žin, bu i┼či seve seve ├╝zerime ald─▒m. Ya┼čl─▒l─▒k ├╝zerine senin ad─▒na sundu─čum Cato Mairo (9) adl─▒ kitab─▒mda ya┼čl─▒ Cato'yu konu┼čturdum; ├ž├╝nk├╝ bence, hi├ž kimse ya┼čam─▒n bu ├ža─č─▒ndan, Cato'dan daha b├╝y├╝k bir yetkiyle s├Âz edemez. O, hem uzun bir ya┼čl─▒l─▒k ├ža─č─▒ ge├žirmi┼č, hem de ya┼čl─▒l─▒─č─▒nda parlak bir konuma eri┼čmi┼čtir. ├ľte yandan, babalar─▒m─▒zdan C. Laelius ve P. Scipio aras─▒ndaki dostlu─čun pek ├╝nl├╝ oldu─čunu ├Â─črendi─čimiz i├žin, Laelius bana dostluk konusunu inceleyecek en uygun ki┼či g├Âr├╝nd├╝; Scaevola, Laelius'un bu konudaki d├╝┼č├╝ncelerini aktarm─▒┼čt─▒ daha ├Ânce. Bundan ba┼čka, ├žok ├╝nl├╝, tarihe kar─▒┼čm─▒┼č kimselerin sayg─▒nl─▒─č─▒na dayanan bu t├╝r konu┼čmalar─▒n, bilmem neden, daha b├╝y├╝k bir de─čer kazand─▒─č─▒ san─▒l─▒r. Onun i├žin yazd─▒klar─▒m─▒ okurken, aras─▒ra kendimin de─čil, Cato'nun konu┼čtu─čunu san─▒r─▒m (10).
«   01   ...    09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   ...    48   »   


´╗┐