´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Yazl─▒k D├Ân├╝┼č├╝ : 01


YAZLIK D├ľN├ť┼×├ť

CARLO GOLDONI

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 63


Yazl─▒k D├Ân├╝┼č├╝'n├╝n (Il ritorno dalla villeggiatura) haz─▒rlanmas─▒nda, M.E.B. ─░talyan Klasikleri dizisinde yay─▒nlanan ilk bask─▒s─▒ temel al─▒nm─▒┼č ve ├ževiri dili g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesine uyarlanm─▒┼čt─▒r.
─░talyancadan ├ževiren: Ayd─▒n Sinano─člu
Yay─▒na haz─▒rlayan: Egemen Berk├Âz
Dizgi: Yeni G├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
Eyl├╝l 1999


├ľNS├ľZ

K─▒sa bir hastal─▒─č─▒n ard─▒ndan Carlo Goldoni 1754 y─▒l─▒nda Modena kentinden Milano'ya, oradan da Venedik'e ge├žmi┼čti. Goldoni An─▒lar─▒'nda (II. k─▒s─▒m, XXIII. b├Âl├╝m) ┼č├Âyle anlatmaktad─▒r: ÔÇťYolculu─čum s─▒ras─▒nda Brenta ─▒rma─č─▒n─▒n iki k─▒y─▒s─▒ boyunca s─▒ralanan ve g├Ârkemleri oradaki zevk safa d├╝┼čk├╝nl├╝─č├╝n├╝ yans─▒tan bir├žok villa g├Âz├╝me ├žarpt─▒. Bir zamanlar dedelerimizin gelirlerini toplamaya gittikleri o yerlere, ┼čimdi har vurup harman savurmaya gidiliyor. Yazl─▒k yerlerinde y├╝ksek kumar oynan─▒yor, zengin sofralar kuruluyor, balolar, e─členceler d├╝zenleniyor. ─░talyanlar─▒n d├╝┼čk├╝nl├╝─č├╝ ├Âzellikle yazl─▒k yerlerinde hi├žbir g├╝├žl├╝kle kar┼č─▒la┼čmayan b├╝y├╝k bir geli┼čme g├Âstermektedir.ÔÇŁ
G├╝ld├╝r├╝lerinin konusunu ger├žek ya┼čamdan ├ž─▒karmay─▒, ya┼čad─▒─č─▒ d├Ânemin sosyete ya┼čam─▒n─▒n ba┼čl─▒ca kusurlar─▒n─▒ belirtmeyi ilke edinmi┼č ve bu ilkeden asla uzakla┼čmam─▒┼č olan Goldoni ├╝├ž perdelik La Villeggiatura (Yazl─▒k) adl─▒ bir g├╝ld├╝r├╝ yazd─▒. Bu g├╝ld├╝r├╝de, kendi anlat─▒m─▒yla, ÔÇťYazl─▒k topluluklar─▒ndaki d├╝┼čk├╝nl├╝k konusuna ┼č├Âyle bir de─činilmi┼čtir.ÔÇŁ
Fakat kendisi bu konuya b├╝y├╝k bir ├Ânem veriyordu; aradan biraz zaman ge├žtikten sonra, ayn─▒ oyunun ├╝├ž perdesi say─▒labilecek, kibar ailelerin yaz─▒n yazl─▒kta s├╝rd├╝kleri ya┼čam─▒ (hem de b├╝t├╝n dedikodular─▒, olaylar─▒, pat─▒rt─▒lar─▒yla en k├╝├ž├╝k ayr─▒nt─▒s─▒na kadar) inceleyen ├╝├ž g├╝ld├╝r├╝ yazd─▒. Bu g├╝ld├╝r├╝ler ┼čunlard─▒r: Yazl─▒k Merak─▒, Yazl─▒k Maceralar─▒, Yazl─▒k D├Ân├╝┼č├╝.
ÔÇť─░talya'da ve ├Âzellikle Venedik'te, bu yazl─▒─ča gitme merak─▒, maceralar─▒ ve b├╝t├╝n d├╝┼čk├╝nl├╝─č├╝yle, bir g├╝ld├╝r├╝de ele almaya de─čer g├╝l├╝n├ž olaylarla dolu bir konudur. Belki bu tutkunluk derecesinde olan ve bir e─členceden ├žok bir l├╝ks sorununa d├Ân├╝┼čen yazl─▒k merak─▒n─▒n ne kadar alm─▒┼č y├╝r├╝m├╝┼č oldu─ču konusunda Fransa'da hi├ž kimsenin bilgisi yoktur. B├Âyle olmakla birlikte ben Paris'te yerle┼čti─čimden beri, toprak sahibi olmad─▒klar─▒ halde, b├╝y├╝k harcamalara katlanarak, villalar dayay─▒p d├Â┼čeyen ve bu y├╝zden kendilerini, t─▒pk─▒ ─░talya'da oldu─ču gibi, t├╝m├╝yle yok eden kimseler g├Ârd├╝m. ─░┼čte benim bu g├╝ld├╝r├╝m, yurtta┼člar─▒m─▒n delili─či konusunda bilgi verirken ┼čunu da kan─▒tlayabilir ki, az bir paraya sahip olduklar─▒ halde kendilerini ger├žek zenginlerle bir tutanlar, d├╝nyan─▒n neresinde olursa olsun yok olurlar.ÔÇŁ (An─▒lar, II. k─▒s─▒m, XXVII. b├Âl├╝m.)
Goldoni, g├╝ld├╝r├╝lerinde herhangi bir ki┼čiden s├Âz edildi─či duygusunu uyand─▒rmamak, kusurlar─▒n─▒ Venedikli kentta┼člar─▒n─▒n y├╝z├╝ne vuruyor g├Âr├╝nmemek i├žin sahneye koydu─ču olaylar─▒n Venedik'te de─čil, Livorno'da ve Montenero'da ge├žmesini ye─člemi┼čtir.
Bu ├╝├ž g├╝ld├╝r├╝n├╝n ilkinde baz─▒ kimselerin yazl─▒k harcamalar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak i├žin yapt─▒klar─▒ delice ├Âzveriler anlat─▒lmaktad─▒r. Yazl─▒k Merak─▒ ilk kez 1761 y─▒l─▒nda, karnavalda Venedik'te sahneye konmu┼čtur.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    52   »   


´╗┐