´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Yol Arkada┼č─▒m (├ľyk├╝ler) : 04


YOL ARKADA┼×IM (├ľyk├╝ler)

MAKS─░M GORK─░

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 83


Bu yap─▒tlarda, en a┼ča─č─▒ tabakalardan gelerek, k├╝lt├╝r, yarat─▒c─▒l─▒k ve ├Âzg├╝rl├╝k i├žin sava┼č─▒n doruklar─▒na y├╝kselen bir insan─▒n ser├╝venleri b├╝y├╝k bir i├žtenlikle anlat─▒lmaktayd─▒.

1917 Devrimi ve Gorki:

Hastal─▒k, yeni yolculuklar ve "Benim ├ťniversitelerim"

Gorki 1917 Devrimi'nden sonra sosyalist k├╝lt├╝r├╝n kurulu┼čunda ├Ânc├╝ bir rol oynad─▒. 1918-1919 y─▒llar─▒nda ilk i┼č├ži-k├Âyl├╝ ├╝niversitesinin kurulmas─▒na, Petrograd'da b├╝y├╝k bir dramatik tiyatronun a├ž─▒lmas─▒na eme─či ge├žti. (Bug├╝n bu b├╝y├╝k tiyatro Gorki ad─▒n─▒ ta┼č─▒maktad─▒r.) ÔÇťD├╝nya Edebiyat─▒ndan ├çevirilerÔÇŁ yay─▒n─▒n─▒ ├Ârg├╝tledi. Bir├žok yeni yay─▒n─▒n ├Ârg├╝tlenmesine ├Ânc├╝l├╝k etti. Yerli, yabanc─▒ ayd─▒nlarla yaz─▒┼čarak onlar─▒ Rusya'daki sosyalist devrimi ve yeni sosyalist k├╝lt├╝r├╝n kurulu┼čunu desteklemeye ├ža─č─▒rd─▒. 1921 yaz─▒nda (ilk gen├žli─činde bir bunal─▒m s─▒ras─▒nda g├Â─čs├╝ne s─▒kt─▒─č─▒ kur┼čunun sonucu olarak) t├╝berk├╝loz n├Âbeti yenilendi. Tedavi i├žin yurt d─▒┼č─▒na ├ž─▒kt─▒. 1921-1924 y─▒llar─▒ aras─▒nda Almanya, ├çekoslovakya kapl─▒calar─▒nda ya┼čad─▒. 1924'te ─░talya'ya ge├žerek bu kez Sorrento'ya yerle┼čti. Yurt d─▒┼č─▒ndayken de burjuva ideolojisiyle m├╝cadele etti. Beyaz g├Â├žmenlerin kar┼č─▒ devrimci ├žabalar─▒n─▒ k─▒nad─▒. Ekim Devrimi'nin ba┼čar─▒lar─▒n─▒ savundu. 1922'de otobiyografik ├╝├žl├╝s├╝n├╝n sonuncu kitab─▒ olan ÔÇťBenim ├ťniversitelerimÔÇŁi yazd─▒.

Edebi portreler, "Artamonovlar"

Gorki'nin yarat─▒c─▒l─▒─č─▒nda edebi portrecili─čin ba┼čl─▒ ba┼č─▒na bir yeri vard─▒r. L.N. Tolstoy'un (1919) portresiyle ba┼člad─▒ bu i┼če, sonra ├çehov'u, Korolenko'yu, Garin Mihalyovski'yi yazd─▒. Bunu devrimci eylem adamlar─▒n─▒n; Skvortsov, Krasin, Kamo ve Lenin'in (1924-1931) portreleri izledi. 1925'te yazd─▒─č─▒ ÔÇťArtamonovlarÔÇŁ adl─▒ roman─▒ndaysa, 1861 reformundan Ekim Devrimi'ne kadar uzanan tarihsel bir kesit i├žinde ÔÇťArtamonovÔÇŁ ailesinin ya┼čam─▒ anlat─▒l─▒yor, b├Âylece bir burjuva ailesinin ├╝├ž ku┼čak boyunca tarihi verilmi┼č oluyor, bunlara kar┼č─▒ yine ├╝├ž ku┼čak boyunca dokumac─▒ Morozov ailesi konuyordu.

Yeniden Rusya'ya d├Ân├╝┼č, "Klim Samgin'in Ya┼čam─▒", zirve ve ├Âl├╝m

Gorki 1928 ve 1929 y─▒llar─▒nda Rusya'ya gelerek geziler yapt─▒. Bu gezilerden edindi─či izlenimleri ÔÇťSovyetler Birli─či'nden NotlarÔÇŁ (1929) adl─▒ kitab─▒nda topland─▒. 1931 y─▒l─▒nda Rusya'ya temelli d├Ând├╝. Bir├žok dergi ve kitap yay─▒n─▒n─▒ denetledi. I. Sovyet Yazarlar─▒ Kurultay─▒'n─▒ ├Ârg├╝tledi (1924). ÔÇťYegor Bul─▒├žov ve ├ľtekilerÔÇŁ (1932) ile ÔÇťDostigayev ve ├ľtekilerÔÇŁ (1933) adl─▒ oyunlar─▒n─▒ yazd─▒. Gorki, sanatsal yarat─▒c─▒l─▒─č─▒n─▒n zirvesineyse ÔÇťKlim Samgin'in Ya┼čam─▒ÔÇŁ adl─▒ roman─▒yla ula┼čt─▒. Bu epik romana daha 1925'lerde ba┼člam─▒┼č, son g├╝nlerine kadar ├╝zerinde ├žal─▒┼čm─▒┼čt─▒. Romanda, sosyalist devrim ├Âncesi Rus ya┼čam─▒n─▒n k─▒rk y─▒l─▒ yans─▒t─▒l─▒yordu. Luna├žarski'nin s├Âzleriyle, ÔÇť├ža─č─▒n hareketli bir panoramas─▒yd─▒ÔÇŁ bu. Gorki, temele ├ža─č─▒n keskin ideolojik-sosyal m├╝cadelesini ald─▒─č─▒ ÔÇťKlim Samgin'in Ya┼čam─▒ÔÇŁnda narodnikli─či, dekadantl─▒─č─▒, legal marksistleri, liberal ayd─▒nlar─▒, d├Ânek devrimcileri ┼čiddetle ele┼čtiriyor, emperyalistlerin vah┼či ideolojisinin maskesini indiriyordu. Gorki ayn─▒ y─▒llarda ├Ânde gelen bir ele┼čtirmen ve gazeteci olarak da ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmekteydi. Makalelerinde, felsefe, sosyal-ahlak, politika ve tarih-edebiyat sorunlar─▒n─▒ organik bir b├╝t├╝nl├╝k i├žinde ortaya koyuyordu. 1936'da, edebiyat yarat─▒c─▒l─▒─č─▒n─▒n ve devrimci kavgan─▒n zirvesine ├ž─▒km─▒┼č olarak ├Âld├╝. Moskova'da, K─▒z─▒l Meydan'a g├Âm├╝ld├╝. ├ça─č─▒n bir ba┼čka b├╝y├╝k yazar─▒, Romain Rolland, ┼č├Âyle dedi Gorki'nin arkas─▒ndan: ÔÇť├ça─č─▒n d├╝nya k├╝lt├╝r├╝n├╝ ve devrimi b├Âylesine g├Ârkemli bir bi├žimde kayna┼čt─▒rmak Gorki d─▒┼č─▒nda hi├ž kimseye hi├žbir zaman k─▒smet olmad─▒ÔÇŽÔÇŁ
Ataol Behramo─člu
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   ...    68   »   


´╗┐