´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Y├Ântem ├ťzerine Konu┼čma : 01


Y├ľNTEM ├ťZER─░NE KONU┼×MA

RENÉ DESCARTES

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 19


Bu kitap Cumhuriyet D├╝nya Klasikleri Dizisi i├žin ├Âzel olarak ├ževrilmi┼čtir.
Frans─▒zca'dan ├ževiren ve a├ž─▒klamalar─▒ yazanlar: Af┼čar Timu├žin - Y├╝ksel Timu├žin
Yay─▒na haz─▒rlayan: Egemen Berk├Âz
Dizgi: Yenig├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
Kas─▒m 1998


Y├ľNTEM ├ťZER─░NE KONU┼×MA VE DESCARTES ├ťZER─░NE B─░RKA├ç S├ľZ

Y├Ântem ├╝zerine konu┼čma, Descartes'─▒n birinci d├Ânem yap─▒tlar─▒ndand─▒r. 1618'den 1637'ye kadar s├╝rm├╝┼č olan bu birinci d├Âneminde, Descartes bir filozoftan ├žok bir bilim adam─▒d─▒r; d├╝nya ├╝zerine, insan ├╝zerine, insan─▒n evrendeki yeri ├╝zerine evrensel bir bilim geli┼čtirmeye y├Ânelir. 1637'den sonran─▒n Descartes'─▒ bir bilim adam─▒ olmaktan ├žok bir filozoftur ya da bir metafizik├židir. As─▒l ad─▒ Discours de la m├ęthode, pour bien conduire la raison et chercher la v├ęrit├ę dans les sciences, plus la dioptrique, les m├ęt├ęors et la g├ęom├ętrie qui sont les essais de cette m├ęthode (Usu iyi y├Ânetmek ve bilimlerde do─čruyu aramak i├žin y├Ântem ├╝zerine konu┼čma ve bu y├Ântemin denemeleri olan dioptrik, meteorlar ve geometri) olan bu kitab─▒n bug├╝n yaln─▒zca alt─▒ b├Âl├╝ml├╝k Y├Ântem ├╝zerine konu┼čma b├Âl├╝m├╝ ilgi ├žeker. Kitab─▒ olduk├ža kal─▒nla┼čt─▒ran ├Âb├╝r b├Âl├╝mler bug├╝n i├žin yaln─▒zca bilim tarihi uzmanlar─▒n─▒n ilgisini ├žekebilir.
Yukar─▒da yapt─▒─č─▒m─▒z ayr─▒m─▒, bilim adam─▒ ve filozof ayr─▒m─▒n─▒, Descartes i├žin derinle┼čtirmemek gerekir. Descartes bilimlerin felsefeden kopmaya ba┼člad─▒─č─▒ o d├Ânemlerde ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ s├╝rd├╝ren bilim adamlar─▒n─▒n tersine, bilimi her zaman felsefi bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ i├žinde b├╝t├╝nle┼čtirmeye ├Âzen g├Âstermi┼čtir. Descartes, pek belirgin bir bi├žimde, ├ža─č─▒n─▒n bilim adamlar─▒n─▒n yaln─▒zca teknik sorunlar ├žer├ževesinde s─▒n─▒rland─▒─č─▒n─▒ g├Ârecek, onlar─▒n tuttu─ču yoldan daha de─či┼čik bir yol tutacakt─▒r. Gene de 1618-1637 aras─▒nda Descartes ├Âzellikle bilimsel konulara e─čilir. Onun bu konularda, ├Âzellikle fizyoloji alan─▒nda ortaya koymu┼č oldu─ču bilgilerin bug├╝nk├╝ bilgilerimiz kar┼č─▒s─▒nda pek bir anlam─▒ kalmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyebiliriz. ├ľzellikle Orta├ža─č boyunca ├Âl├╝ kesmeyi yasaklayan kilise ├ževreleri insan bedeninin yap─▒s─▒n─▒ ve i┼člevlerini bilmek i├žin ├žaba g├Âsterenlerin g├Âz├╝n├╝ korkutmu┼čtu. Flaman anatomi uzman─▒ Vesalius'un (1514-1564) ba┼č─▒na gelenler bu bask─▒n─▒n en belirgin tan─▒─č─▒d─▒r.
Hegel'in ger├žek bir de─čerbilirlikle ÔÇťmodern felsefenin kurucusuÔÇŁ dedi─či Descartes 31 Mart 1596'da La Haye'de (Touraine) do─čdu. Rennes parlamentosunda dan─▒┼čmanl─▒k yapm─▒┼č olan babas─▒ Joachim Descartes olduk├ža zengin bir ki┼čiydi. Annesi Jeanne Brochard onu do─čurduktan bir y─▒l sonra bu d├╝nyaya g├Âzlerini kapay─▒vermi┼čti. On ya┼č─▒nda Cizvitlerin Coll├Ęge Royale de la Fl├Ęche okuluna giren Descartes on sekiz ya┼č─▒nda bu okuldan ayr─▒ld─▒, iki y─▒l sonra yani 1616'da Poitiers'de hukuk ├Â─črenimini tamamlad─▒. Askerlik mesle─čini se├žerek 1618'de Moritz von Nassau'nun, 1619'da Bavyera se├žicisinin, 1621'de Bocquoy kontunun ordular─▒na girdi; b├Âylece Almanya'y─▒, ─░svi├žre'yi, ─░talya'y─▒, Hollanda'y─▒, Macaristan'─▒, Polonya'y─▒ dola┼čt─▒. 1627'de ├╝nl├╝ La Rochelle ku┼čatmas─▒na kat─▒ld─▒. 1628'de Hollanda'ya ├žekildi ve kendini felsefeye adad─▒. Hollanda'n─▒n Francher, Amsterdam, Deventer, Utrecht, Leiden, Endegeest, Egmond ve
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    37   »   


´╗┐