´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Yunus Emre - I : 09


YUNUS EMRE - I (─░nceleme)

─░LHAN BA┼×G├ľZ

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 45


SOFTA YUNUS - MOLLA YUNUS:

S├╝nni ┼čiir gelene─činde Yunus'un din anlay─▒┼č─▒ bir k├Ây imam─▒n─▒nkine benzer. Onlarda latas─▒n─▒ beline sokmu┼č, kollar─▒n─▒ ├žemrelemi┼č, top kara sakall─▒ bir imam konu┼čur gibidir. ┼×iir b├Âyle yerlerde e─čitici, yol g├Âsterici, ak─▒l verici, yukardan bak─▒c─▒d─▒r. Ba─čnaz ve ac─▒mas─▒zd─▒r. Ya dinin kurallar─▒na ve ┼čeriat─▒n buyruklar─▒na eksiksiz uyacaks─▒n, ya da toprak ba┼č─▒na; hem bu d├╝nyan─▒n, hem ├Âteki d├╝nyan─▒n b├╝t├╝n azaplar─▒ seni beklemektedir. Bu ┼čiirlerde Yunus, kayna─č─▒n─▒ ─░slam k├╝lt├╝r├╝nden alan efsaneleri, hik├óyeleri, peygamber ve aziz menkabelerini s─▒k s─▒k kullan─▒r. ┼×iirlerini onlardan al─▒nan nak─▒┼člar, simgeler, deyimler ve hayallerle ├Ârer. Bu ┼čiirlerinde de Yunus, dili iyi kullan─▒r, aruzu T├╝rk├že'ye ustal─▒kla uygular, ┼čiiri rahat s├Âyler. Ama Yunus'un b├╝y├╝k s├Âz ustal─▒─č─▒ bu ┼čiirlerde daha belirmemi┼čtir. Yunus ┼čiirin o b├╝y├╝k gizini daha yakalayamam─▒┼č, ├žarp─▒c─▒ lirizmi ele ge├žirememi┼čtir. B├╝y├╝k soluklu ÔÇť┼×airler Kocas─▒ÔÇŁ Yunus Emre daha ortaya ├ž─▒kmam─▒┼č, s├Âz├╝n er meydan─▒nda ÔÇťmeydan-─▒ s├╝handaÔÇŁ daha boy verip sal─▒nmaya ba┼člamam─▒┼čt─▒r.
S├╝nni ┼čiir gelene─či Yunus'u insanlarla s─▒cak ve do─ča ile ferahl─▒klar verici ili┼čkilere girmekten al─▒koymu┼č, Yunus b├Âylece kuru ve soyut bir ili┼čkiler d├╝nyas─▒na hapsolup kalm─▒┼čt─▒r. Orada insanlarla Yunus sadece, cennet-cehennem, oru├ž-namaz, Azrail-─░srafil diye konu┼čur. Bir t├╝rl├╝ kar┼č─▒l─▒kl─▒ g├Ân├╝l al─▒┼čveri┼čine giremez. ┼×iirinin kap─▒lar─▒ serin esen yele, y├╝cesi dumanl─▒ da─člara, ÔÇťya┼č─▒n ya┼č─▒n a─člayanÔÇŁ buluta oldu─ču kadar, ÔÇťda─čdan zahmet ile odun indirenlere, kah─▒r ile kazan─▒p, g├╝le g├╝le yedirenlere, tazecik topra─ča d├╝┼čen g├╝l gibi nazeninlere ve ye┼čil ekin iken devrilenlereÔÇŁ de kapal─▒d─▒r. Yunus ger├žek insan─▒, ger├žek do─čay─▒ ancak tasavvuf yoluna girdikten ve Taptuk Tekkesi'ne vard─▒ktan sonra bulacakt─▒r.
S├╝nni ┼čiirlerinde Yunus say─▒l─▒ nak─▒┼člar─▒ i┼čler. Bunlar─▒ yeniden yeniden, b─▒k─▒p usanmadan s├Âyler. Bu nak─▒┼člardan biri Molla Yunus'a ├žok yak─▒┼čan bir ├ža─čr─▒d─▒r. Namaz k─▒lmaya, oru├ž tutmaya, Tanr─▒'n─▒n birli─čini, Peygamber'in ululu─čunu tan─▒maya ve ┼čeriat─▒n isterlerini yerine getirmeye bir ├ža─čr─▒. Yunus bunlar─▒ ┼č├Âyle s├Âyler:

Namaz k─▒l yarak olsun ahrete gerek olsun
Sininde (mezar─▒nda) ├ž─▒rak (─▒┼č─▒k) olsun dur erte namaz─▒na

Namaz k─▒l imam ile gitmegil g├╝man ile
Gidesin iman ile dur erte namaz─▒na
* * * * *
Peygamberler serveri din dire─či Muhammed
G├Âr ne gevherler kodu bu bizim kan─▒m─▒za

Gelin amel edelim elimiz erer iken
Ecel irer ans─▒z─▒n ir├╝rmez san─▒m─▒za
* * * * *
Zanaat─▒n yi─čre─či (en iyisi) namaz imi┼č ho┼č bi┼če
Namaz k─▒lan ki┼čide olmaz yavuz (k├Ât├╝) endi┼če

Tan─▒lac─▒k (tan vaktinde) duru gelgil elini suya vurgil
├ť├ž kez selavat vergil andan bakgil g├╝ne┼če

Evinde hel├óline be┼č vakt namaz ├Â─čretgil
├ľ─č├╝d├╝n tutmaz ise yaz─▒─č─▒ yoktur bo┼ča
* * * * *
M├╝sl├╝man─▒m diyen ki┼či ┼čart─▒ nedir bilse gerek
Tanr─▒'n─▒n buyru─čun tutup be┼č vakt namaz k─▒lsa gerek
* * * * *
Okuna Kur'an u Yasin kulak urup dinleyesin
Da─čca g├╝nah─▒n yuyas─▒n tanla seher vaktinde dur
* * * * *


«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   ...    52   »   


´╗┐