´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Yunus Emre - I : 11


YUNUS EMRE - I (─░nceleme)

─░LHAN BA┼×G├ľZ

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 45


Yunus'un savundu─ču ahlak ilkelerini belirten ┼čiirlerden ├Ârnekler:

Miskinem anam yetimi yudum ┼č├Âyle meyyitimi (├Âl├╝m├╝)
├ľld├╝rem nefsim itini gelmesin koman gerekmez

Her kim nefsine kal─▒rsa m├╝sl├╝man de─čil ├Âl├╝rse
Hayretsin benden bilirse e─členmen zaman gerekmez
* * * * *
Bir ki┼činin yadlu s├Âz├╝n var─▒ban kimseye deme
Biz uludan i┼čitmi┼čiz h─▒nz─▒rdan geridir gammaz
* * * * *
D├╝┼čman benim nefsimdirir var tama'la h─▒rs─▒md─▒r─▒r
Tama ile h─▒rsa uyan g├Ân├╝llerde yer e─člemez
* * * * *
Zinhar vermegil g├Ân├╝l d├╝nya pay─▒na birg├╝n
D├╝nyaya g├Ân├╝l veren d├╝┼če tay─▒na birg├╝n

Bu dünya bir evrendir âdemleri yutucu
Bize dahi geliben yuda doyuna birg├╝n
* * * * *
Yunus yok d├╝nya dad─▒ ├ž├╝n f├óniymi┼č ad─▒
Muhammed z─▒ndan dedi bunda g├╝lmemek i├žin
* * * * *
Taze v├╝ yum┼čak giymeyem c├╝mlesinden fari─č olam
Ger d├Â┼če─čim toprak ise yast─▒─č─▒m─▒ ta┼č eyleyem
Uram y─▒kam nefs evimi oda yana h─▒rs u hava
El g├Ât├╝rem ┼čimden geri nefs ile sava┼č eyleyem
* * * * *
Bu ne g├╝lecek yerdir a─člasana key kat─▒
D├╝┼čt├╝n d├╝nya zevkine unuttun k─▒yameti

Daha tasavvuf yoluna girmeden Yunus'un yazd─▒─č─▒ ┼čiirler aras─▒nda bir dal var ki ├Âtekilere hi├ž benzemez. Bu dalda ne S├╝nni M├╝sl├╝manl─▒k ├Â─čretisi, ne de ak─▒l hocal─▒─č─▒ ├ži├žeklenir. Oraya korkun├ž bir a─č─▒rl─▒kla oturmu┼č bir korku egemendir: ├ľl├╝m korkusu. Bu deh┼čet sal─▒c─▒ korku Yunus'un yakas─▒n─▒ bir zaman b─▒rakmaz. Yunus, Taptuk Emre'nin kap─▒s─▒na varana, tarikat yoluna girene ve tekke insanlar─▒na kar─▒┼čana kadar s├╝rer. Onun ├Âl├╝m korkusu bir yan─▒yla ahret, k─▒yamet ve hesap verme korkusu gibi g├Âr├╝n├╝r. Yunus ├Âz ├Âz├╝ne boyuna bu korkuyu hat─▒rlat─▒r: ÔÇťAn ol g├╝n├╝ ki Azrail yakana yap─▒┼čacak, an ol g├╝n├╝ ki kara topraklara kar─▒lacaks─▒n, an ol g├╝n├╝ ki etin kemi─čin ├ž├╝r├╝yecek.ÔÇŁ Bu yinelemelerle Yunus ├Âl├╝m korkusunu g├Âzleri ├Ân├╝nden ay─▒rmak istemez. Bu korkuyu bir an unutsa, sanki onun inan─▒┼č sistemi t├╝mden ├ž├Âkecek; Yunus kendini d├╝nya zevklerine dalm─▒┼č bulacakt─▒r. Ger├žekten de bu yan─▒ ile korku, Yunus'un i├žinde bendini y─▒k─▒p g├╝r├╝l g├╝r├╝l akmaya haz─▒r hayat ve insan sevgisinin ├Ân├╝n├╝ t─▒kayan bir baraj duvar─▒ gibidir. Birlik felsefesi ile bu korku unutulduktan sonrad─▒r ki, bu sel bendini y─▒k─▒p ortaya ├ž─▒kacakt─▒r. S├Âz buraya gelince Yunus'un ┼čiir dili g├╝zelle┼čir:

ÔÇť─░srafil surunu vuracak, yery├╝z├╝ d├╝md├╝z olacak, da─člar pamuklar gibi at─▒lacakt─▒r. T├╝m insanlar mezarlar─▒ndan f─▒rlay─▒p, kefenleri boyunlar─▒nda mah┼čer meydan─▒nda toplanacak; bir ana baba g├╝n├╝ olacak, evlat anas─▒n─▒, ana yavrusunu bulamaz hale gelecektir. Y─▒ld─▒zlar─▒n ba─č─▒ kopup yere d├Âk├╝lecek, yer yar─▒l─▒p, ┼čerha ┼čerha par├žalanacakt─▒r. Cehennem ki bir yal─▒m ate┼čtir, zincirlerinden bo┼čanacak, insan kalabal─▒─č─▒n─▒n ├╝st├╝ne do─čru y├╝r├╝yecektir.ÔÇŁ

Bu ┼čiirlerde yal─▒n ve renkli bir dille art─▒k b├╝y├╝k usta Yunus Emre konu┼čmaktad─▒r. ┼×iir dizeleri z─▒tl─▒klar─▒ yan yana getirerek a├ž─▒l─▒p giderler. Hayatla ├Âl├╝m, cennetle cehennem, var olu┼čla yok olu┼č, karanl─▒kla ayd─▒nl─▒k, d├╝zenle alt ├╝st olma bu ┼čiirlerde kar┼č─▒ beri yerlerini al─▒rlar. Biri ├Âtekinin etkisini art─▒rmak i├žin se├žilmi┼čtir. Korku b├╝y├╝d├╝k├že hayat g├╝zelle┼čir, hayat─▒n g├╝zellikleri yo─čunla┼čt─▒k├ža korku keskinle┼čir.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   ...    52   »   


´╗┐