´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Yunus Emre - I : 26


YUNUS EMRE - I (─░nceleme)

─░LHAN BA┼×G├ľZ

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 45


Do─čru vurur ol me─čer y─▒k─▒ld─▒ nefs kalesi
(Divan, 116)
Yunus, yukardaki i┼čleri ve i┼č aletlerini ne kadar soyutlarsa soyutlas─▒n, oluklu de─čirmeni, ta┼č atan manc─▒n─▒─č─▒, d├Â─č├╝len harman─▒ da anlat─▒yor bize.
Ama Yunus, bazen b├Âyle bir perdenin ard─▒na saklamadan, semboller ve soyutlamalar kullanmadan da bu toplum dokusunu, a├ž─▒k se├žik anlat─▒r; ┼č├Âyle der:

Kimi avrat o─član sever, kimi m├╝lk ├╝ h├ón├╝man sever
Kimi sermaye dükkân sever bu dünya halden haledir
(Divan, 304)

Bir ba─č ki viran ola i├ži dikenle dola
Ay─▒klamak n'eylesin od ile yanmay─▒nca
(Divan, s. 50)

─░plik verdim cullaha sar─▒p yumak etmemi┼č
Becit becit ─▒smarlar gelip als─▒n bezini
(Divan, 131)

Yeri gelmi┼čken s├Âyleyelim. Yunus'un ┼čiirinde bir de o─članlar─▒n ve o─članc─▒l─▒─č─▒n hik├óyesi var. Bunu ilkin yukardaki ├žift dizeden ├Â─čreniriz. Ba┼čka bir ┼čiirinde de Yunus, gene der ki:

Asilz├ódeler ni┼čan─▒n e─čer bilmek diler isen
├ľz├╝ o─član da olursa s├Âz├╝nde vebal olmaya
(Divan, 56)

Ba┼čka ┼čiirlerinde de Yunus, ┼×eriat o─članlar─▒ndan s├Âz eder, ┼č├Âyle:
┼×eriat o─članlar─▒ nice yol keser bana
Hakikat denizinde bahri oldum y├╝zerem
( Divan, s. 201)
┼×eriat o─članlar─▒ bahsedip dava k─▒lar
Hakikat erenleri davaya kalmad─▒lar
(Divan, s. 293)

Bu o─član ve o─članc─▒l─▒k olay─▒n─▒n toplumdaki ger├žek yerini anlamak i├žin s├Âz├╝ o zaman─▒n menkabe tarih├žisi ┼×ikari'ye verelim: ┼×ikari diyor ki:
ÔÇť┼×ehzade Al├óeddin (Karaman Beyi) kat─▒ bahad─▒r, ┼čeci, dil├óver civ├ón olmu┼č idi. G├╝rz salmakta, yay ├žekmekte, ok atmakta, silah┼čorlukta ve ilimde misli yok idi. Kayseriye Beyi Ertena Bey'in iki o─člu var idi. Bunlardan Mehmet'i Konya'ya g├Ândermi┼č idi. Mehmet, Al├óeddin ile bile bulunmu┼č idi. Birbirine ├Âyle muhabbet eylemi┼člerdi ki, bir saat ayr─▒lmak k├óbil de─čil idi.
Mehmet gayet mahb├╗b idi. Beylerden ├žok ├ó┼č─▒k─▒ var idi. Al├óeddin bu civan-bahta ├ó┼č─▒k olmu┼č idi. Bir saat g├Ârmese divane olur idi.ÔÇŁ (┼×ik├óri, 61) Ba┼čka bir yerde ┼×ik├óri ┼č├Âyle diyor: ÔÇťAl├óeddin ile Mehmet Bey, Konya'da on ├╝├ž y─▒l bile okuyup, bile b├╝y├╝m├╝┼čler idi. Birbirine ├ó┼č─▒k olmu┼člar idi. Davay─▒ ├Âyle eylemi┼člerdi ki, tac─▒ taht─▒ terk edeler, birbirini terk etmeyeler; birbirlerinin yoluna can ba┼č vereler. Mehmet Bey ├Âyle mahb├╗b idi ki, Rum'da, Yunan'da, Ermeni'de buna benzer mahb├╗b yok idi. Nice ┼čehzadeler ├ó┼č─▒k olup, hizmetine ba┼člad─▒lar.ÔÇŁ (┼×ik├óri, 66). Bir zaman sonra iki sevgili ayr─▒l─▒rlar. Al├óeddin Karaman'a d├Âner. Bir g├╝n Mehmet Bey'den Al├óeddin'e bir mektup gelir. Yazm─▒┼č ki ÔÇťEy ┼×ehzade, eski y├órin ile ahdini ni├žin unuttun?ÔÇŁ Al├óeddin, y├órin mektubunu okuyup ah eyledi. D├Ârt bin yi─čit ile Konya'ya geldi. ─░ki ├ó┼č─▒k birbirini buldular. Eski b├ódeleri tazelediler. Hemen meclis kurup, k─▒rk g├╝n oturup iy┼č ├╝ safaya ba┼člad─▒lar. Rum ve Yunan dilberleri, mahb├╗b ve mahb├╗beleri ile raksa girip, kimi kanun kimi tef, kimi ├ženk ├žal─▒p bir zevk ettiler kiÔÇŽ ÔÇť (┼×ik├óri, 66).

«   01   ...    16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   ...    52   »   


´╗┐