´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Yunus Emre - I : 31


YUNUS EMRE - I (─░nceleme)

─░LHAN BA┼×G├ľZ

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 45



Ariflerden ni┼čan budur her g├Ân├╝lde naz─▒r ola

Akl─▒m ba┼č─▒ma gelmedi a┼čk ┼čarab─▒n tatmay─▒nca
Kandeli─čimi bilmedim ger├žek ere yetmeyince

Ey ├ó┼č─▒kan ey ├ó┼č─▒kan a┼čk mezhebi dindir bana
G├Ârd├╝ g├Âz├╝m dost y├╝z├╝n├╝ kamu yas d├╝─č├╝nd├╝r bana

Erenlere m├╝nkir isen didar senden ─▒rak ola

Bu Tanr─▒ suretlerinin kar┼č─▒s─▒na Yunus, tasavvuf diliyle s├Âylersek, ÔÇťyokluk ve karanl─▒kÔÇŁ d├╝nyadan inen k├Ât├╝ suretleri de kor. Bunlara cahil, zahit, hoca, dan─▒┼čman, ┼čeriat o─članlar─▒ ve hoyrat ad─▒n─▒ verir. Bunlar da birbirine benzerler. En k├Ât├╝y├╝, en ├žirkini, en yobaz─▒ simgelerler:

Cahil bin s├Âz s├Âyler ise m├ónide miskal olmaya

Gider g├Ân├╝l te┼čvi┼čini bezeme hoyrat nak┼č─▒n─▒

Hak s├Âzlerini s├Âyler canlar─▒ hayran eyler
Cahiller giremezler bu bizim halimize

Ama Yunus'ta seslerini duydu─čumuz insanlar sadece bunlar de─čil. Onun ┼čiirinde umutlar─▒, korkular─▒ ve d├╝┼čleri bizi derinden sarsan ger├žek insanlar da vard─▒r. Yunus garip der bu insanlardan birine. ÔÇťBa─čr─▒ ba┼čl─▒, g├Âz├╝ ya┼čl─▒, gurbette yapayaln─▒z, hastalansa yan─▒na geleni, bir bardak su vereni olmayanÔÇŁ bir Anadolu k├Âyl├╝s├╝d├╝r bu garip. Ona ├é┼č─▒k Kerem'in ┼čiirinde de rastlar─▒z: ÔÇťBir han k├Â┼česinde kalm─▒┼č─▒m hasta, g├Âzlerim kap─▒da kula─č─▒m sesteÔÇŁ; Faruk Nafiz'in Han Duvarlar─▒'nda da onu buluruz: ÔÇťGarip'im nam─▒ma Kerem diyorlar, Mara┼čl─▒ ┼×eyho─člu Sat─▒lm─▒┼č'─▒m benÔÇŁ; ├é┼č─▒k Garip hik├óyesinde de kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kar bu k├Âyl├╝m├╝z: ÔÇťGelen olmaz giden olmaz yan─▒na, bir ├žal─▒d─▒r mezar ta┼č─▒ garibinÔÇŁ.
Yunus'ta ├Âlen, mezara giren insanlar da soyut'un ├žer├ževesine s─▒─čmazlar. Oysa kara toprak genellemeye ve imgelemeye ├žok yatk─▒n bir kavramd─▒r. Ama bu ├Âl├╝ler bir yerlerde topraktan ├ž─▒kar, kanl─▒ kefenlerinin i├žinde, kad─▒nl─▒ erkekli, gen├žli ihtiyarl─▒, zenginli fakirli bizim ├Ân├╝m├╝zden ac─▒lar─▒ ve korkular─▒ ve korkun├ž yaralar─▒ ile ge├žerler. Ger├žek insanlard─▒r bunlar.
Yunus'un ┼čiirinde do─čal ├ževre de, bir ucunda soyuta, bir ucunda da─č─▒ ve me┼česi ile ger├žek d├╝nyaya ba─čl─▒ olarak anlat─▒l─▒r. Bir bakar─▒z Yunus, ev, tekke, mescit, zaviye, e┼čik, kap─▒ derken bize sadece dosta yer olan bir simge sunar. Oralarda dostlar yan yana gelir, bu yerlerin i┼člevi, g├Ârevi bundan art─▒k de─čildir. Do─ča da Yunus'un ┼čiirine, bir yandan, b├Âyle soyut bezekler olarak girer. En ├žok da ba─č, bostan, bah├že, g├╝listan olarak an─▒l─▒r. Bunlar da sevgiliye benzedikleri veya sevgiliyi i├žlerine ald─▒klar─▒ i├žin vard─▒r. O vakit de, elbet ├ó┼č─▒k b├╝lb├╝l olacak, sevgili g├╝l olacak; b├Âylece divan ┼čiirimizin simgeler zinciri tamamlanacakt─▒r:
─░ki cihan dopdolu ba─č u bostan olursa
Senin kokundan yah┼či g├╝l ├╝ reyhan bitmeye

Bi├žare b├╝lb├╝lem dost bah├žesinde
Virem direm haber ┼čol y├óre kar┼č─▒

Erenler sohbetinde deste k─▒z─▒l g├╝l idim
A├ž─▒ld─▒m ele geldim soldum ise ne oldu

Dost bah├žesine girdim, ├Â─čerem g├╝lzar─▒n─▒
Dostun y├╝z├╝ g├╝l bana ├ó┼č─▒kam b├╝lb├╝l ona


«   01   ...    21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   ...    52   »   


´╗┐