´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Derlemeler ┬╗ Albay Re┼čat Bey


ALBAY RE┼×AT BEY

DR. NEC─░P HABLEM─░TO─×LU


O, T├╝rkl├╝─č├╝n sessiz onurudur, gururudur, cesaretidir. O, T├╝rk Ulusu'nun temsil etti─či t├╝m de─čerlerin simgesidir. O, ba┼čl─▒ ba┼č─▒na bir T├╝rkiye'dir. Ve O'nun yazg─▒s─▒, ger├žekte T├╝rkiye'nin yazg─▒s─▒d─▒rÔÇŽ Ama ka├ž ki┼či bilir O'nu ve ka├ž ki┼či hat─▒rlar? Ka├ž ki┼či ├Âzg├╝rl├╝─č├╝m├╝z├╝, ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒m─▒z─▒, hatta ald─▒─č─▒m─▒z her nefesi bor├žlu oldu─čumuz ads─▒z kahramanlardan biri olarak kendisini y├ód eder? Cumhurba┼čkan─▒ m─▒, Ba┼čbakan m─▒, TBMM Ba┼čkan─▒ m─▒, Anayasa Mahkemesi Ba┼čkan─▒ m─▒, Yarg─▒tay Ba┼čkan─▒ m─▒ ya da bu ├╝lkeyi y├Âneten b├╝rokrat ve politikac─▒lar m─▒?
E─čer bir g├╝n yolunuz Sand─▒kl─▒-Afyon aras─▒na d├╝┼čerse, l├╝tfen O'nu ziyaret ediniz. Marmaris, Bodrum, Ku┼čadas─▒, Antalya, Fethiye gibi hemen ├žo─čunlu─čumuzun y─▒lda en az bir kez tatil i├žin ge├žti─či yol ├╝zerindedir O. Her g├╝n on binlerce arac─▒n ge├žti─či yolda, herkes bakar da O'nu g├Ârmez. Daha do─črusu g├Ârmezlikten geliriz o k├╝├ž├╝c├╝k tabelay─▒!.. Belli belirsiz ┼ču ibareyi okursunuz: ÔÇťAlbay Re┼čat Bey - ├çi─čiltepe ┼×ehitli─či 10 kmÔÇŁ!..
10 kilometrelik yolu ancak yar─▒m saatte al─▒rs─▒n─▒z. Asl─▒nda yol bile denemez; ta┼člar, ├žukurlar ve tozlar aras─▒nda tepeleri t─▒rman─▒rs─▒n─▒z. Yol ayr─▒m─▒nda bir tabela daha g├Âr├╝rs├╝n├╝z; en az T├╝rkiye'yi y├Ânetenler kadar kararm─▒┼č kalpli avc─▒lar─▒n ni┼čangah─▒ haline geldi─či i├žin bir tek kelimeyi bile okuyamazs─▒n─▒z. Yolu rasgele sa─čdan takip etmi┼čseniz, bir s├╝re daha g├╝├ž bela ilerledikten sonra O'na ve O'nunla birlikte bu vatan i├žin, bug├╝nlerimiz ve yar─▒nlar─▒m─▒z i├žin can─▒n─▒ veren kahramanlar─▒m─▒z─▒n yatt─▒─č─▒ ┼čehitli─če ula┼č─▒rs─▒n─▒zÔÇŽ Tek duydu─čunuz, b├Âlgenin en y├╝ksek ve stratejik tepesindeki ┼čiddetli r├╝zg├ór─▒n u─čultusudur. Ba┼čka ne bir ses ve ne bir nefes. E─čer bu ├╝lkeyi seviyorsan─▒z, Cumhuriyetin erdemlerine inan─▒yorsan─▒z, T├╝rkl├╝k bilincine sahipseniz, Albay Re┼čat Bey ve di─čer ┼čehitlerimizi elbette ki duyamaz ama t├╝m benli─činizde iliklerinize kadar hissedersiniz!.. Onlar─▒n sizin ziyaretinize de, dualar─▒n─▒za da ihtiya├žlar─▒ yoktur; ├ž├╝nk├╝ eri┼čebilecekleri en ├╝st mertebeye zaten ula┼čm─▒┼člard─▒r. Belki birka├ž damla g├Âzya┼č─▒ ve kalpten gelen minnet ve te┼čekk├╝r!.. ─░steseniz de ba┼čka bir ┼čey veremezsiniz. Yapabilece─činiz tek ┼čey, Onlar─▒ hissetmektir. Bir de ├ževrede duyars─▒z insanlar─▒m─▒z─▒n b─▒rakt─▒klar─▒ ├ž├Âpleri toplayabilir; tozlanm─▒┼č mezar ta┼člar─▒n─▒, Re┼čat Beyin b├╝st├╝n├╝ ve kitabeleri sevgiyle silebilirsiniz. Hepsi o kadar!..

ALBAY RE┼×AT BEY K─░MD─░R?

1879'da ─░stanbul'da do─čan Re┼čat Bey, 1896'da Harp Okulu'nu bitirdikten sonra, T├╝rk Ordusu'nun farkl─▒ komuta kademelerinde g├Ârev yapm─▒┼č; Trablusgarp ve Balkan Sava┼člar─▒'na kat─▒lm─▒┼čt─▒r. Asker├« Mahkeme ├╝yeli─či de yapan ve Birinci D├╝nya Sava┼č─▒'nda ├çanakkale Cephesi'nde ola─čan├╝st├╝ kahramanl─▒─č─▒ ile dikkatleri ├žektikten sonra getirildi─či 17. Alay Komutanl─▒─č─▒ g├Ârevindeyken Mu┼č'un Rus i┼čgalinden kurtar─▒lmas─▒nda da ├Ânemli rol oynayan Re┼čat Bey, XVI Kolordu Komutan─▒ Mustafa Kemal Pa┼ča'n─▒n takdirlerini kazanm─▒┼čt─▒r. ├ťnl├╝ Ziya Pa┼ča'n─▒n o─člu olan Re┼čat Bey, daha sonra 53. T├╝men Komutanl─▒─č─▒'na getirilerek Suriye Cephesi'nde g├Ârevlendirilmi┼čtir. 1918'de ─░ngilizlere esir d├╝┼čen Re┼čat Bey, daha sonra esaretten kurtulur kurtulmaz Aral─▒k 1919'da Mill├« M├╝cadele'ye kat─▒lmak ├╝zere ─░nebolu'dan ÔÇť─░stiklal YoluÔÇŁ ├╝zerinden Ankara'ya ge├žmi┼čtir. Re┼čat Bey, Mustafa Kemal Pa┼ča taraf─▒ndan 11. Kafkas T├╝meni (sonradan 21. T├╝men) Komutanl─▒─č─▒'na getirilmi┼čtir. Yarbay r├╝tbesi ile ─░n├Ân├╝ ve Sakarya muharebelerine de i┼čtirak eden ve ola─čan├╝st├╝ performans g├Âsteren Re┼čat Beye, son olarak 57. Alay Komutanl─▒─č─▒ g├Ârevi verilmi┼č; bizzat Ba┼čkomutan Mustafa Kemal Pa┼ča taraf─▒ndan, B├╝y├╝k Taarruz'un ikinci g├╝n├╝nde, muharebenin ve de ├╝lkenin -ulusun kaderini etkileyecek en kritik mevkide yer alan -Sincanl─▒ Ovas─▒'ndan Dumlup─▒nar'a kadar t├╝m yollar─▒n ├Ân├╝ndeki en stratejik engel olan- ├çi─čiltepe'yi d├╝┼čmandan temizlemesi emredilmi┼čtir. Ne var ki, bu tepenin ├Ânemini ├žok iyi bilen Yunan Ba┼čkomutan─▒ Trikopis ise, en zinde kuvvetlerini, ├╝st├╝n ate┼č g├╝c├╝yle bu tepeye y─▒─čm─▒┼č; tahkimat─▒ tamamlam─▒┼čt─▒r.
─░┼čte, gerisini resmi kay─▒tlardan izleyelim:

ÔÇťÔÇŽ 27 A─čustos 1922 sabah─▒ 57. Alay bu tepeyi ku┼čatm─▒┼č, saat 10.30'da Mustafa Kemal telefonda komutana;
- Re┼čat Bey, bu ├Ânemli tepeyi ne zaman alacaks─▒n─▒z?
- Komutan─▒m, yar─▒m saat sonra alaca─č─▒z.
- Ba┼čar─▒lar diliyorum.
Mustafa Kemal (10.45):
- D├╝┼čman─▒n halen direndi─čini g├Âr├╝yorum. G├Âz├╝m├╝z o tepede, ├žok ├Ânemli.
- Komutan─▒m tepeye d├╝┼čman bir t├╝men y─▒─čm─▒┼č direniyorlar. Ama alaca─č─▒z komutan─▒m, mutlaka alaca─č─▒z.
Mustafa Kemal (11.00):
- Re┼čat Bey'i istiyorum.
- Komutan─▒m Re┼čat Bey size bir mesaj b─▒rakarak intihar etti. Okuyorum, komutan─▒m.
- Yar─▒m saat zarf─▒nda bu tepeyi almak i├žin s├Âz verdi─čim halde s├Âz├╝m├╝ yapamam─▒┼č oldu─čumdan dolay─▒ ya┼čayamam komutan─▒m.
Mustafa Kemal'in g├Âzlerinden ya┼člar bo┼čan─▒r:
- Allah rahmet eylesin, Re┼čat Bey b├╝y├╝k bir vatanseverdir.
11.45 Ba┼čkomutan─▒n telefonu ├žalar:
- ├çi─čiltepe al─▒nm─▒┼čt─▒r komutan─▒m. Y├╝zlerce ├Âl├╝s├╝n├╝ b─▒rakan d├╝┼čman Sincanl─▒ Ovas─▒'na do─čru ka├žmaktad─▒r, arz ederimÔÇŁ.
─░lgili resmi kay─▒t burada biter.
Sonras─▒n─▒ Ba┼čkomutan Mustafa Kemal Pa┼ča ┼č├Âyle ifade eder:
ÔÇťT├╝rk Askerine,
D├╝nyan─▒n hi├žbir ordusunda y├╝re─či seninkinden daha temiz, daha sa─člam bir askere rast gelinmemi┼čtir. Her zaferin mayas─▒ sendedir. Her zaferin en b├╝y├╝k pay─▒ senindir. Burada ┼čehit olan kahraman evl├ótlar─▒m─▒z─▒ minnetle an─▒yorum, ruhlar─▒ ┼č├ód olsun.ÔÇŁ
Ba┼čkomutan Mustafa Kemal

┼×imdi, yukar─▒daki en b├╝y├╝k T├╝rk├╝n Atat├╝rk'├╝n y├╝re─činden kopan bu s├Âzler, Albay Re┼čat Bey ┼×ehitli─či'ndeki mermer bir kitabeye nak┼čedilmi┼čtir. Ba┼č─▒n─▒z─▒ biraz ├ževirirsiniz, s─▒ra s─▒ra ┼čehitlerimizin kabir ta┼člar─▒n─▒ okursunuz: ÔÇťSivas - Hasan o─člu H├╝sn├╝ - 23 ya┼č─▒ndaÔÇŁ, ÔÇťTunceli - Ahmet o─člu Mevl├╗t - 20 ya┼č─▒ndaÔÇŁ, ÔÇťKonya - Ru┼čen o─člu Ha┼čim 21 ya┼č─▒ndaÔÇŁ, Mersin - Hasan o─člu ├ľmer 24 ya┼č─▒ndaÔÇť, ÔÇťAfyon - Mehmeto─člu Musa - 18 ya┼č─▒ndaÔÇŁ ve di─čerleriÔÇŽ Ac─▒s─▒n─▒ duyars─▒n─▒z, hayatlar─▒n─▒n bahar─▒nda, komutanlar─▒ Re┼čat Bey'in onurlu intihar─▒ndan sonra g├Âzlerini k─▒rpmadan ├Âl├╝me do─čru ko┼čan gencecik yi─čitler!.. Bizler ve bizden sonra gelecekler i├žin en de─čerli varl─▒klar─▒ndan, canlar─▒ndan vazge├žmi┼č T├╝rk o─člu T├╝rkler!.. Sonra ana kitabede ┼ču sat─▒rlar─▒ okursunuz ve duydu─čunuz ac─▒, sonsuz bir T├╝rk olma onuruna ve gururuna b─▒rak─▒r yerini:

ÔÇťBu vatan topra─č─▒n kara ba─čr─▒nda
S─▒rada─člar gibi duranlar─▒nd─▒r.
Bir tarih boyunca onun u─črunda,
Kendini tarihe verenlerindir.

─░leri at─▒l─▒p sellercesine,
G├Â─čs├╝nden vurulup tam ercesine,
Bir g├╝l bah├žesine girercesine,
┼×u kara topra─ča girenlerindir.ÔÇŁ

├çi─čiltepe'de 15 dakika gecikme ile kazan─▒lan zaferi ve T├╝rk askerinin inanc─▒n─▒, o tarih├« an─▒ ya┼čayarak ya┼čatan Cenab Ozankan ┼č├Âyle ifade etmektedir:

├çi─čiltepe
─░natla dayand─▒ d├╝┼čman
Yerden bitercesine ├žo─čala ├žo─čala,
Mermiyle vur,
Dip├žikle vur,
T├╝kenmez g├óvur o─člu g├óvur.
N'edersin alamad─▒k ├çi─čiltepe'yi,
┼×ehit verdik
Yi─čit Re┼čat Beyi,
T├Âvbe ettik ya┼čamayaÔÇŽ
Daha gidecek can varm─▒┼č hel├ólinden,
Kader bu yaÔÇŽ
G├╝n ─▒┼č─▒─č─▒nda karard─▒ benzimiz
V─▒c─▒k v─▒c─▒k g├Âmle─čimiz
Kan akar her damardan.
Sonunda
S├Âkt├╝k hepsini topraktan
Yal─▒n ellerimizle,
G├Âz ya┼č─▒m─▒zda parlad─▒ ├çi─čiltepe,
Bir nurÔÇŽ
─░nanm─▒┼čt─▒k: ┼×ehitler ile
Mustafa Kemal Pa┼ča
Bizi korurÔÇŽ

Aziz naa┼č─▒ Sand─▒kl─▒'da defnedilmi┼č olan Albay Re┼čat Bey, asker├« ya┼čam─▒nda ├╝st├╝n cesaret ve sevk yetene─čiyle ├žok say─▒da madalya (mecidi ni┼čanlar─▒, g├╝m├╝┼č muharebe, liyakat, tahlisiye, Alman ve Avusturya-Macaristan sava┼č madalyalar─▒) sahibi olmu┼čtur. ┼×ahadetinin sonras─▒nda TBMM kendisi ad─▒na ailesine ─░stiklal Madalyas─▒ takdim etmi┼čtir. Ailesi, soyad─▒ kanununu m├╝teakip ÔÇť├çi─čiltepeÔÇŁ soyad─▒n─▒ alm─▒┼čt─▒r. Bu m├╝tevaz─▒ ama s─▒n─▒rs─▒z onurlu kahraman─▒n, kendisi gibi m├╝tevaz─▒ ve onurlu ailesinin nerede oldu─ču bilinmemektedir.


´╗┐