´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Derlemeler ┬╗ Bedeli ├çanakkale'de ├ľdendi


BEDEL─░ ├çANAKKALE'DE ├ľDEND─░


Askerlik vazifesi yaparken vatan u─črunda ┼čahadet mertebesine ermek veya gazi olmak her T├╝rk i├žin tabii bir ┼čeydir. Ancak bu 45 ┼čehit ve 150 gazinin durumu ba┼čkad─▒r. Zira bunlar─▒n istisnas─▒z hepsi (1909 ve 1914 Askeri M├╝kellefiyet Kanunu gere─čince) askerlik vazifesinden ya muaf ya da maksureli (tecilli) tutulmu┼č gen├žlerdir. Bu iki kanun sultani mektepleri talebe ve mezunlar─▒ askerlik vazifesinden ÔÇťmaksureliÔÇŁ etti─či gibi, Balkan Harbi s─▒ras─▒nda mer'i olan 1909 kanunu da ├╝stelik b├╝t├╝n ─░stanbul halk─▒n─▒ askerlik vazifesinden azade k─▒lmaktad─▒r. Bu ┼čehit ve gazilerin hepsi 17-22 ya┼č─▒ndayken ve bir k─▒sm─▒ hen├╝z mektebin lise ve orta k─▒sm─▒nda, bir k─▒sm─▒ysa mezun ve ─░stanbul Dar├╝lf├╝nunu veya Avrupa ├╝niversitelerinde tahsildeyken, birbirleriyle yar─▒┼č edercesine askerlik ┼čubelerine ko┼čmu┼člar ve g├Ân├╝ll├╝ olarak askere yaz─▒lm─▒┼člard─▒. Hatta i├žlerinden Irak Cephesi'nde ┼čehit d├╝┼čen 646 Celal ─░brahim seferberli─čin ilan─▒yla beraber geceden gidip askerlik ┼čubesinin kap─▒s─▒nda sabahlam─▒┼č ve ÔÇť 1 Numaral─▒ G├Ân├╝ll├╝ÔÇŁ yaz─▒lmak ┼čerefini elde etmi┼čtir.
Galatasarayl─▒lar─▒n bu ┼č├╝heda menk─▒beleri aras─▒nda d├╝nyada e┼či bulunamayan bir tanesini Gazeteci Ziyad Ebuzziya (Mehmet Muzaffer'in Destan─▒n─▒) ┼č├Âyle dile getiriyor:
├ť├ž ayl─▒k bir talimden sonra Mehmet Muzaffer ÔÇťzabit namzediÔÇŁ (yedek subay) olarak ├çanakkale'de idi. (Mart 1916) m├╝ttefik ─░ngiliz ve Frans─▒z kuvvetleri, ├çanakkale' de u─črad─▒klar─▒ ma─člubiyetlerden ve verdikleri y├╝z elli bin zayiattan sonra Bo─čaz─▒ a┼čamayacaklar─▒n─▒ anlam─▒┼člar, 1915'in son haftas─▒yla 1916'n─▒n ilk haftas─▒nda b├╝t├╝n hatlar─▒ tahliye edip ├ž─▒k─▒p gitmi┼člerdi.
Galatasaray Lisesi ├Â─črencisi iken g├Ân├╝ll├╝ ├çanakkale cephesine giden zabit (subay) aday─▒ Mehmet Muzaffer Bey'in alay─▒n─▒n otomobillerine lastik sat─▒n almak i├žin bir gecede (1916 y─▒l─▒ bahar─▒) yapt─▒─č─▒ sahte 100 liran─▒n ├Ân y├╝z├╝. Paran─▒n alt─▒nda ÔÇťBedeli ├çanakkale'de alt─▒n olarak ├ÂdenecektirÔÇŁ yaz─▒l─▒d─▒r. Te─čmenli─če y├╝kselen bu vatanseverimiz, 1917 y─▒l─▒nda Gazze'de ┼čehit d├╝┼čm├╝┼čt├╝r.
Muzaffer ├çanakkale'ye vard─▒─č─▒nda harp durmu┼čtu. Zaman zaman ─░mroz ve Bozcaada'da ├╝slenmi┼č d├╝┼čman gemileri ve u├žaklar─▒ bombard─▒manda bulunuyorlarsa da 1915 Nisan─▒n da Aral─▒k sonuna kadar sekiz ay s├╝ren kanl─▒ bo─ču┼čmalarla k─▒yasla bu bombard─▒manlar ÔÇťhi├ž mesabesindeydi.ÔÇŁ ├çanakkale'de ki birliklerin b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒ Kafkas, Irak ve Filistin cephelerine sevk edeceklerdi. Haz─▒rlanma ve noksanlar─▒na ikmal emri ald─▒lar. Muzaffer birli─činin alay kararg├óh─▒nda g├Ârevliydi. Alay─▒n kamyon ve otomobil lasti─či ile di─čer bir tak─▒m malzemeye ihtiyac─▒ vard─▒. Bunlar ise ancak ─░stanbul'dan sa─članabilirdi. O devirlerde bu gibi basit mubayaalar i├žin artt─▒rma yapmak ilanlarda bulunmak ne adetti, ne de bunlar─▒ kaybedilecek vakit vard─▒. Her ┼čey ÔÇťitimatÔÇŁ ile y├╝r├╝rd├╝. Muzaffer a├ž─▒kg├Âzl├╝ ve becerikli ─░stanbul ├žocu─ču oldu─čundan Kararg├óh, gerekli malzemenin temin ve mubayaas─▒na onu memur etti. ─░cabeden paran─▒n kendisine itas─▒ i├žinde Erkan-─▒ Harbiye Riyaseti'ne hitaben yaz─▒l─▒ bir tezkereyi eline verdiler.
O y─▒llarda ─░stanbul'da otomobil ve kamyon nadir rastlanan vas─▒talard─▒. Bunlar─▒n lastikleri de yok denecek kadar azd─▒ ve karaborsayd─▒. Muzaffer arad─▒, u─čra┼čt─▒, nihayet Karak├Ây' de bir Yahudi de istediklerini buldu. Fiyatlar pek fahi┼čti, ama yapacak ba┼čka bir ┼čey yoktu. Anla┼čmaya vard─▒. Laz─▒m gelen paray─▒ almak ├╝zere Erkan-─▒ Harbiye'ye gitti. Elindeki tezkereyi tediye merciine havale ettiler. Muzaffer az sonra ya┼čl─▒ bir kaymakam─▒n (Yarbay) huzurundad─▒r. Kaymakam uzat─▒lan tezkereyi okudu. Kar┼č─▒s─▒nda haz─▒r ol da duran ihtiyat zabitine bakt─▒. ─░steyece─či paran─▒n miktar─▒n─▒ sormadan, ÔÇťNe al─▒nacakÔÇŁ dedi. ÔÇťOto kamyon lasti─čiÔÇŁ cevab─▒n─▒ verilince bir an durdu. Sonra Muzaffer'e dik dik bakt─▒:
┬áÔÇťBana bak o─člum! Ben askerin aya─č─▒na postal s─▒rt─▒na kaput alacak paray─▒ bulam─▒yorum. Sen otomobil lasti─činden bahsediyorsun. Haydi y├╝r├╝ git ,insan─▒ g├╝naha sokma para mara yok!ÔÇŽ
Muzaffer selam─▒ ├žakt─▒ d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kt─▒. Harbiye Nezareti'nin (bug├╝nk├╝ hukuk fak├╝ltesi binas─▒) bah├žesinden d─▒┼čar─▒ya a─č─▒r a─č─▒r y├╝r├╝rken ne yapaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yordu. Malzemelere Alay─▒n ihtiyac─▒ vard─▒. Elindeki (Almanlar─▒n verdi─či) iki Mercedes-Benz kamyon ve iki binek arabas─▒ lastiksizdi. Di─čer malzemelerde mutlaka laz─▒md─▒. Kendisi bulur al─▒r diye g├Ârevlendirilmi┼čti. Malzemeyi bulmu┼čtu fakat para yoktu. Eli bo┼č d├Ânemezdi, bir ├žaresini bulmak laz─▒md─▒ÔÇŽ
Muzaffer bunlar─▒ d├╝┼č├╝ne d├╝┼č├╝ne Beyaz─▒t Meydan─▒'na vard─▒ birden durdu. Kendi kendine g├╝lm├╝┼čt├╝ arad─▒─č─▒ ├žareyi bulmu┼čtu.
Do─čru t├╝ccar Yahudi' nin yan─▒na gitti:
ÔÇťParan─▒n tediye muamelesi ak┼čam├╝st├╝ bitecek, ezandan sonra gelip mallar─▒ alamam. Gece kald─▒racak yerim yok. Yar─▒n ├Â─čleden evvel vapur ├çanakkale'ye kalk─▒yor, yeti┼čtirmem laz─▒m. Onun i├žin sabah ezan─▒nda gelece─čim mallar─▒ mutlaka haz─▒r edinÔÇŽÔÇŁ
T├╝ccar ÔÇťpekiÔÇŁ dedi. Muzaffer tam ayr─▒l─▒rken ilave etti.
ÔÇťAlt─▒n para vermiyorlar k├ó─č─▒t para vereceklerÔÇŁ
Yahudi yine ÔÇťpekiÔÇŁ dedi. Ertesi sabah Muzaffer Merkez Kumandanl─▒─č─▒ndan sa─člad─▒─č─▒ araba ve neferlerle ezan vakti Yahudi'nin kap─▒s─▒ndayd─▒. Ortal─▒k hen├╝z ─▒┼č─▒yordu. T├╝ccar mallar─▒ haz─▒rlam─▒┼čt─▒. Hava gaz─▒ fenerinin yar─▒m yamal─▒k ayd─▒nlatt─▒─č─▒ lo┼člukta mallar arabaya y├╝klendi. Muzaffer bir y├╝zl├╝k kaime (y├╝z liral─▒k ka─č─▒t para) verdi. Araba d├Ârtnal Sirkeci'ye yolland─▒. Malzeme ┼čat'a oradan dubada ba─čl─▒ gemiye aktar─▒ld─▒. Az sonra da gemi ├çanakkale yolunu tutmu┼čtu.
├ť├ž g├╝n sonra Yahudi elindeki y├╝zl├╝k kaimeyi bozdurmak ├╝zere Osmanl─▒ Bankas─▒'na gitti. Bozmad─▒lar zira elindeki para sahte idi.
Muzaffer, evrak-─▒ nakdiyelerin bas─▒m─▒nda kullan─▒lan k├ó─č─▒d─▒n ayn─▒n─▒ Karak├Ây k─▒rtasiyecilerinden tedarik etmi┼č b├╝t├╝n gece oturmu┼č ├žini m├╝rekkebi ve boya ile ger├že─činden bir bak─▒┼čta ay─▒rt edilemeyecek nefasette taklit bir para yapm─▒┼čt─▒. T├╝ccara verdi─či ve yutturdu─ču para buydu. O devrin hakiki paralar─▒n─▒n ├╝zerindeki yaz─▒lar ars─▒nda bir de ┼ču ibare bulunuyordu: ÔÇťBedeli Dersaadet'te alt─▒n olarak tesviye olunacakt─▒r. Muzaffer yapt─▒─č─▒ taklit paradaki bu ibareyi de─či┼čtirerek ┼č├Âyle yazm─▒┼čt─▒:
ÔÇťBedeli ├çanakkale'de alt─▒n olarak tesviye olunacakt─▒r.ÔÇŁ
Onun burada alt─▒n dedi─či ├çanakkale'de Mehmet├ži─čin ak─▒tt─▒─č─▒, alt─▒ndan daha k─▒ymetli kan─▒ idi.
Ger├žek ├ľn Y├╝zGer├žek Arka Y├╝z
Sahte paraya gelinceÔÇŽ
Yahudi t├╝ccar bunu mesele yapmad─▒. Yapmak m─▒ istemedi, yapmaktan m─▒ ├žekindi bilinemez. Ancak olay b├╝t├╝n ─░stanbul'da yay─▒ld─▒. D├╝nyada emsali olmayan ve olmayacak olan bu hadise ┼×ehzade Halim Efendi'nin kula─č─▒na kadar gitti. ┼×ehzade hemen lalas─▒n─▒ g├Ândererek Yahudi t├╝ccar─▒ buldurdu. Y├╝zl├╝k taklit evrak-─▒ nakdiyeyi bedelini alt─▒n olarak ├Âdeyip ald─▒. ├çok zarif sedef kakmal─▒, i├ži kadifeli bir m├╝cevher ├žekmecesine yerle┼čtirip, ─░stanbul Polis Okulundaki emniyet m├╝zesine hediye etti. Bu emsalsiz par├ža m├╝zede ┼čeref mevkiinde muhafaza olundu.
Mehmet Muzaffer'in taklidini yapt─▒─č─▒ paran─▒n asl─▒ 50 liral─▒k k├ó─č─▒t parad─▒r. Bu k├ó─č─▒t paralar, ├╝zerlerinde de yaz─▒l─▒ oldu─ču gibi, R├╗mi 6 A─čustos 1332 (Miladi 18.08.1916) tarihli kanunla ted├óv├╝le ├ž─▒kar─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu tertip k├ó─č─▒t paralar─▒n en b├╝y├╝k k─▒ymette olan─▒ 50 liral─▒klard─▒r. Y├╝z lira olarak bu tipte hi├žbir para bas─▒lmam─▒┼čt─▒r. Her halde Mehmet Muzaffer'in alaca─č─▒ malzemenin bedeli elli liran─▒n ├žok ├╝st├╝nde olmal─▒d─▒r ki, iki tane ellilik imal edecek olsa, vakit yetmeyecek oldu─čundan, tek bir y├╝zl├╝k yapm─▒┼čt─▒r. O zaman bu k├ó─č─▒t paralar, hen├╝z yeni tedav├╝le ├ž─▒kt─▒─č─▒ndan, bunu getirip veren de subay ve askerleri oldu─čundan, Yahudi t├╝ccar bu ├že┼čit y├╝zl├╝k kaymenin mevcut olup olmad─▒─č─▒n─▒ ara┼čt─▒rmak l├╝zumunu g├Ârmemi┼č olmal─▒d─▒r. Esasen Muzaffer'in ÔÇťsabah ezan─▒ vaktiÔÇŁ ├╝zerinde durmas─▒ da, hem o devrin ├Âl├╝ ─▒┼č─▒klar─▒ alt─▒nda paran─▒n iyice incelenmesine imk├ón b─▒rakmamak, hem de sabah─▒n o saatinde her taraf kapal─▒ oldu─čundan, sa─ča sola sormak ihtimalini de ortadan kald─▒rmak i├žin olmal─▒d─▒r.
Taklit ├ľn Y├╝zTaklit Arka Y├╝z


´╗┐