´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Derlemeler ┬╗ Reis Seattle


1854 y─▒l─▒nda ABD Ba┼čkan─▒ Franklin Pierce'in K─▒z─▒lderililerin reisine topraklar─▒n─▒ satmalar─▒ i├žin yazd─▒─č─▒ mektuba Reis Seattle'─▒n verdi─či yan─▒t:


Beyaz Saraydaki B├╝y├╝k Beyaz Reis!
ÔÇťG├Âky├╝z├╝n├╝, topra─č─▒n s─▒cakl─▒─č─▒n─▒ nas─▒l sat─▒n alabilirsiniz ya da satabilirsiniz? Bunu anlamak, bizler i├žin ├žok g├╝├ž. Bu topraklar─▒n her par├žas─▒ halk─▒m i├žin kutsald─▒r. ├çam a─ča├žlar─▒n─▒n p─▒r─▒ldayan i─čneleri, v─▒z─▒ldayan b├Âcekler, ak kumsall─▒ k─▒y─▒lar, karanl─▒k ormanlar ve sabahlar─▒ ├žay─▒rlar─▒ ├Ârten bu─ču, halk─▒m─▒n an─▒lar─▒n─▒n ve ge├žirdi─či y├╝zlerce y─▒ll─▒k deneyimlerin bir par├žas─▒d─▒r. Ormanlar─▒n, a─ča├žlar─▒n damarlar─▒nda dola┼čan su, atalar─▒m─▒n an─▒lar─▒n─▒ ta┼č─▒r. Biz buna inan─▒r─▒z. Beyazlar i├žin durum b├Âyle de─čildir. Bir beyaz ├Âl├╝p, y─▒ld─▒zlar evrenine g├Â├žt├╝─č├╝ zaman, do─čdu─ču topraklar─▒ unutur. Bizim ├Âl├╝lerimiz ise do─čdu─ču topraklar─▒ unutmaz. ├ç├╝nk├╝ K─▒z─▒lderili, ger├žek anas─▒n─▒n toprak oldu─čunu bilir.
Washington'daki B├╝y├╝k Beyaz Reis bizden toprak almak istedi─čini yaz─▒yor. Bu bizim i├žin ├žok b├╝y├╝k bir ├Âzveri olur. B├╝y├╝k Beyaz Reis, bize rahat ya┼čayaca─č─▒m─▒z bir yerin ayr─▒laca─č─▒n─▒, bize babal─▒k edece─čini, biz K─▒z─▒lderililerinse, onun ├žocuklar─▒ olaca─č─▒m─▒z─▒ s├Âyl├╝yor. Bu ├Ânerinizi d├╝┼č├╝nece─čiz ama; yine de ├Ânerinizi kabul etmemizin kolay olmayaca─č─▒n─▒ itiraf etmek zorunday─▒m. ├ç├╝nk├╝ topraklar bizler i├žin kutsald─▒r. Derelerin ve ─▒rmaklar─▒n suyu, bizim i├žin, yaln─▒zca ak─▒p giden su de─čildir; atalar─▒m─▒z─▒n kan─▒d─▒r ayn─▒ zamanda. Bu topraklar─▒ size satarsak; bu sular─▒n ve topraklar─▒n kutsal oldu─čunu ├žocuklar─▒m─▒za ├Â─čretmemiz gerekecek. Biz, dereleri ve ─▒rmaklar─▒, karde┼čimiz gibi severiz. Siz de ayn─▒ sevgiyi g├Âsterebilecek misiniz karde┼člerimize?
Biliyorum; beyazlar bizim gibi d├╝┼č├╝nmezler. Beyazlar i├žin bir par├ža topra─č─▒n ├Âtekinden ayr─▒m─▒ yoktur. Beyaz adam, topraktan almak istedi─čini almaya bakar ve sonra yoluna devam eder. ├ç├╝nk├╝ toprak, Beyaz adam─▒n dostu de─čil, d├╝┼čman─▒d─▒r. Beyaz adam, topraktan istedi─čini al─▒nca ba┼čka ser├╝venlere at─▒l─▒r. Beyaz adam anas─▒ olan topra─ča ve karde┼či olan g├Âky├╝z├╝ne, al─▒n─▒p sat─▒lacak, i┼členecek, ya─čmalanacak bir ┼čey g├Âz├╝yle bakar. Onun bu ihtiras─▒d─▒r ki; topraklar─▒ ├ž├Âlle┼čtirecek ve her ┼čeyi yiyip bitirecektir.
Beyaz adam─▒n kurdu─ču kentleri de anlayamay─▒z biz K─▒z─▒lderililer, bu kentlerde huzur ve bar─▒┼č yoktur. Beyaz adam─▒n kurdu─ču kentlerde ├ži├že─čin ta├ž yapraklar─▒n─▒ a├žarken ├ž─▒kard─▒─č─▒ sesler, bir kelebe─čin u├žarken ├ž─▒kard─▒─č─▒ kanat sesleri duyulmaz.
Belki vah┼či oldu─čum i├žin anlam─▒yorum; ben ve halk─▒m i├žin ├Ânemli olan ┼čeyler olduk├ža ba┼čka. ─░nsan; bir su birikintisinin ├ževresinde toplanm─▒┼č kurba─čalar─▒n, a─ča├žlardaki ku┼člar─▒n ve do─čan─▒n seslerini duymad─▒k├ža, ya┼čam─▒n ne anlam─▒, ne de─čeri olur?
Biz K─▒z─▒lderiliyiz ve anlayam─▒yoruz. Biz K─▒z─▒lderililer, bir su birikintisinin y├╝z├╝n├╝ yalayan r├╝zg├ór─▒n sesini ve kokusunu severiz. ├çam ormanlar─▒n─▒n kokusunu ta┼č─▒yan ve ya─čmurlarla y─▒kan─▒p gelmi┼č meltemleri severiz. Hava ├Ânemlidir bizler i├žin. A─ča├žlar, hayvanlar ve insanlar ayn─▒ havay─▒ solur.Beyaz adam i├žin bunun da ├Ânemi yoktur. Ancak size bu topraklar─▒ satacak olursak; havan─▒n temizli─čine ├Ânem vermeyi de ├Â─črenmeniz gerekecek. ├çocuklar─▒n─▒za havan─▒n temizli─čine ├Ânem vermek gerekti─čini ├Â─čretmelisiniz. Hem nas─▒l kutsal olmas─▒n hava? Atalar─▒m─▒z─▒n do─čduklar─▒ g├╝n ilk soluklar─▒n─▒; ├Âl├╝rken de son soluklar─▒n─▒n bu havayla solumu┼člard─▒r.
Toprak satmam─▒z i├žin yapt─▒─č─▒n─▒z ├Âneriyi inceleyece─čim. E─čer ├Ânerinizi kabul edecek olursak; bizim de bir ko┼čulumuz olacak. Beyaz adam, bu topraklar ├╝zerinde ya┼čayan t├╝m canl─▒lara sayg─▒ g├Âstersin. Ben bir vah┼čiyim ve ba┼čkaca d├╝┼č├╝nemiyorum. Yaylalarda cesetleri kokan binlerce yaban s─▒─č─▒r─▒ g├Ârd├╝m. Beyaz adam, trenle ge├žerken vurup vurup ├Âld├╝r├╝yor. Dumanlar p├╝sk├╝rten demir at─▒n bir yaban s─▒─č─▒r─▒ndan daha de─čerli oldu─čuna akl─▒m ermiyor. Biz K─▒z─▒lderililer, yaln─▒zca ya┼čayabilmek i├žin ├Âld├╝r├╝r├╝z hayvanlar─▒ÔÇŽ T├╝m hayvanlar─▒ ├Âld├╝recek olursan─▒z, nas─▒l ya┼čayabilirsiniz? Canl─▒lar─▒n yok edildi─či bir d├╝nyada, insan ruhu yaln─▒zl─▒k duygusundan ├Âl├╝r gibi geliyor bize. Unutmay─▒n; bug├╝n canl─▒lar─▒n ba┼č─▒na gelen, yar─▒n insan─▒n ba┼č─▒na gelecektir. ├ç├╝nk├╝, bunlar aras─▒nda bir ba─č vard─▒r. ┼×u ger├že─či iyi biliyorum: Toprak insana de─čil, insan topra─ča aittir. Ve bu d├╝nyadaki her ┼čey; bir ailenin bireylerini birbirlerine ba─člayan kan gibi ortakt─▒r ve birbirine ba─čl─▒d─▒r. Bu nedenle de; d├╝nyan─▒n ba┼č─▒na gelen her felaket, insano─člunun da ba┼č─▒na gelmi┼č demektir.
Bildi─čimiz bir ger├žek daha var: Sizin Tanr─▒n─▒z, bizimkinden ba┼čka bir tanr─▒ de─čil. Ayn─▒ Tanr─▒n─▒n yarat─▒klar─▒y─▒z. Beyaz adam, bir g├╝n belki bu ger├že─či anlayacak ve karde┼č oldu─čumuzun ayr─▒m─▒na varacakt─▒r. Siz, tanr─▒m─▒z─▒n baka oldu─čunu d├╝┼č├╝nmekte ├Âzg├╝rs├╝n├╝z. Ama Tanr─▒, hepimizi yaratan Tanr─▒ i├žin, K─▒z─▒lderili ile Beyaz─▒n aras─▒nda fark yoktur. Ve K─▒z─▒lderili gibi Tanr─▒ da, topra─ča de─čer verir. Topra─ča sayg─▒s─▒zl─▒k, Tanr─▒n─▒n kendisine sayg─▒s─▒zl─▒kt─▒r. Beyaz adam─▒ bu topraklara getiren ve ona, K─▒z─▒lderiliyi boyunduruk alt─▒na alma g├╝c├╝ veren Tanr─▒n─▒n yazg─▒s─▒n─▒ anlam─▒yorum. T─▒pk─▒, yaban s─▒─č─▒rlar─▒n─▒n ├Âld├╝r├╝l├╝┼č├╝n├╝, ormanlar─▒n yak─▒l─▒┼č─▒n─▒, topra─č─▒n kirletili┼čini anlamad─▒─č─▒m gibiÔÇŽ
Bir g├╝n bakacaks─▒n─▒z; g├Âkteki kartallar, da─člar─▒ ├Ârten ormanlar yok olmu┼č yaban atlar─▒ evcille┼čtirilmi┼č ve her yer, insano─člunun kokusuyla dolmu┼č. ─░┼čte o g├╝n, insano─člu i├žin ya┼čam─▒n sonu ve varl─▒─č─▒n─▒ s├╝rd├╝rebilme sava┼č─▒n─▒n ba┼člang─▒c─▒ gelip ├žatm─▒┼č olacak.ÔÇŁ


´╗┐