´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ T├╝rk Edebiyat─▒ ┬╗ A┼čk Dalgas─▒ : 03


A┼×K DALGASI

├ľMER SEYFETT─░N


O halde kimi sevecek? Hi├ž. Bu ├ževrenin, bu sosyal vicdan─▒n kuvvetini, deh┼četini sana nas─▒l anlatay─▒m?
Ad─▒n─▒ unuttum, bilmem hangi filozof; Allah'─▒n insanlar ├╝zerindeki etkisinden, insanlarla ili┼čkisinden, ahlak─▒ndan bahsederken. ÔÇťO, sosyal ├ževreden ba┼čka bir ┼čey de─čildirÔÇŽÔÇŁ diyor. Ben bu s├Âz├╝ biraz do─čru buluyorum. Eski kutsal kitaplar ile bug├╝nk├╝ yeni d├╝nyay─▒ ├ževiren Allah her yerde, her devirde dinsizleri, kendisine kar┼č─▒ gelenleri ba┼čka sebepler ve ba┼čka tarzlarla eziyor.
Eskiden Galile'yi yakan kuvvet, bug├╝n Galile'nin o b├╝y├╝k korkun├ž su├žunu ders diye okuyan milyonlarca okul ├žocuklar─▒na ald─▒rm─▒yor. ─░spanya'da, Ferer'in kafas─▒n─▒ delen kur┼čunlar, Fransa'da patlayabilse ihtimal orada ihtiyar ve bunak kad─▒nlardan ve papazlardan ba┼čka kimse kalmazÔÇŽ ─░┼čte bu filozof da Allah'─▒m─▒z─▒n, ezeli kanunu i┼čletmek i├žin, hep semti, hep semtin sosyal vicdan─▒n─▒ kulland─▒─č─▒n─▒ g├Ârerek o h├╝km├╝ veriyor. Bu eski kar┼č─▒ konulmaz kanun, her yere, her k─▒taya, her memlekete de─čil, hatta her ┼čehre, her k├Âye g├Âre de─či┼čiyor. Buradaki iyilik, orada cinayet; oradaki yararl─▒k, burada fenal─▒k say─▒l─▒yor; kutsal kitaplar─▒n b├╝t├╝n do─ča, organ de─či┼čim kanunlar─▒na inat olarak hi├ž de─či┼čmemesi gereken emirlerine bile her yerde ba┼čka t├╝rl├╝ boyun e─čiliyor; esaslar─▒ bir olan H─▒ristiyanl─▒k, Avrupa'da ba┼čka, Amerika'da ba┼čka, Afrika'da ba┼čkaÔÇŽ ─░slaml─▒k da b├Âyle!
Hindistan'da ba┼čka, Liverpool'da ba┼čka. BuharaÔÇÖda ba┼čka, T├╝rkiye'de ba┼čkaÔÇŽ Arabistan'a ve AcemistanÔÇÖa git, oralarda b├╝t├╝n b├╝t├╝ne ba┼čkaÔÇŽ ─░┼čte Allah'─▒m─▒z─▒n T├╝rkiye'deki eski ve kar┼č─▒ gelinmez kanunu, yani sosyal vicdan, a┼čk─▒ b├╝t├╝n kuvvetiyle bize yasak ediyor. T├╝rkiye'de kimse sevi┼čemiyor. Ve kimse ┼čimdiden sonra sevi┼čemeyecekÔÇŽ ├ç├╝nk├╝ sevmek i├žin ├Ânce g├Ârmek laz─▒m.
Oysa gen├ž bir k─▒zla yuva yapmak ├Âl├╝nceye kadar mutlu ya┼čamak i├žin konu┼čmak, anla┼čmak, sevi┼čmek de─čil; hatta bir kerecik olsun y├╝z├╝n├╝ g├Ârmek olanaks─▒zÔÇŽ Bu ┼čiddetli yasa─ča kar┼č─▒ duranlar, i┼č devresine girmi┼č anar┼čistlerin, nihilistlerin, yahut eski zamandaki dinsizlerin sonuna u─črarlar. Sosyal ve ac─▒kl─▒ bir ├Âl├╝mle s├Ân├╝p giderler. Lakin kurnazlar─▒, yasak olan a┼čk─▒n usta ka├žak├ž─▒lar─▒, h─▒rs─▒zl─▒klar─▒ndan t─▒pk─▒, ihtiyar ve cesur bir t├╝t├╝n ka├žak├ž─▒s─▒, Yunanl─▒ bir yankesicisi gibi, b─▒kmazlar. Hep y├╝rek ├žarp─▒nt─▒s─▒ i├žinde ya┼čarlar. Gece tenha yollarda, karanl─▒k bah├želerin ┼č├╝pheli k├Â┼čelerinde r├╝zg├ór, so─čuk ve rutubet alt─▒nda saatlerce beklerler ve nihayet korku ile kar─▒┼č─▒k iki anlams─▒z kelime, tad─▒ asla duyulmayan, acele ve ├žabuk bir ├ÂpmeÔÇŽ Hepsi bu! Eski edebiyata Acemistan'dan, yeni edebiyata Fransa'dan gelen a┼čk masallar─▒, ┼čiirler ve hik├óyeler ┼čifa bulmaz bir frengi gibi bu ka├žak├ž─▒lar─▒n b├╝t├╝n varl─▒─č─▒na ge├žmi┼čtir. Onlar daima, bir macera ararlar.
Kad─▒nlar─▒n g├Âr├╝lmesi pek a├ž─▒k ve belli bir tarzda, deh┼četle yasak olan bir semte, z─▒t ve yabanc─▒ ├ževrelerin ├ódetlerini, mesela sevi┼čmek h├╝lyas─▒n─▒ sokmak isterler. Kendilerini yabanc─▒ ve uzak memleketlerde ge├žen hayali romanlar─▒n kahramanlar─▒ yerine koyarlar. Tabii edebiyat dergilerindeki bir├žok ┼čiirleri okuyorsun. Konu: Gece ve kad─▒nÔÇŽ Oysa T├╝rkiye'de ikisi de yoktur.
T├╝rk semtinde gece alaturka saat birden sonra b├╝t├╝n perdeler iner, sokaklar tenhala┼č─▒r. Evli evine, k├Âyl├╝ k├Ây├╝ne, evi olmayan s─▒├žan deli─čine girer. Gazinolar, balolar, tiyatrolar ve ilahÔÇŽ yani Beyo─člu taraf─▒ asla T├╝rk de─čildir. Orada yabanc─▒lar kendi semtlerini, kendi ├ódetlerini ya┼čarlar.
Kad─▒nlar─▒yla kol kola genel bah├želerde, lokantalarda gezerler, konu┼čurlar, e─členirler, g├╝l├╝┼č├╝rler.
Aralar─▒na, bilinen anlam─▒yla bir s─▒├žan deli─či bulamayan T├╝rkler de kar─▒┼č─▒rlar. Masalar─▒n ba┼č─▒nda pineklerler. Yabanc─▒lar─▒n kad─▒nlar─▒na, yabanc─▒ g├╝zelliklere, yabanc─▒ g├Â─č├╝slere hasretle bakarlar.
«   01   02   03   04   05   06   »   


´╗┐