´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ ├ťtopya Kitapl─▒─č─▒ ┬╗ G├╝ne┼č ├ťlkesi : 10


G├ťNE┼× ├ťLKES─░

TOMMASO CAMPANELLA


Bir s├╝re sonra, ├žocuklar, g├╝├žlenip kuvvetlensinler diye, g├╝re┼če, ko┼čuya, disk atmaya ve ba┼čka beden hareketlerine al─▒┼čt─▒r─▒l─▒rlar. Yedi ya┼č─▒na kadar ayaklar─▒ ├ž─▒plak, ba┼člar─▒ a├ž─▒k gezerler. Daha sonra, ├že┼čitli zanaatlar─▒ ├Â─črensinler diye, ├žocuklar b├Âl├╝k b├Âl├╝k, a┼č├ž─▒, marangoz, kundurac─▒, demirci ve resim atelyelerine g├Ât├╝r├╝lerek, hangi zanaata e─čilimleri oldu─ču, nelerden ho┼čland─▒klar─▒ ├Â─črenilir. Yedi ya┼č─▒ndaki ├žocuklar, duvarlardaki yaz─▒lardan matematik kavramlar─▒n─▒ ├Â─črendikten sonra, do─ča bilimlerini okumaya ba┼člarlar. Bu dersleri d├Ârt ayr─▒ ├Â─čretmen verir. Her ders d├Ârt saat s├╝rer ve bu s├╝re i├žinde her b├Âl├╝k b├╝t├╝n dersleri g├Ârm├╝┼č olur. ├ç├╝nk├╝, ├žocuklar─▒n bir b├Âl├╝─č├╝ beden e─čitimi yaparken, bir ba┼čka b├Âl├╝─č├╝ de kamu hizmetlerinde ├žal─▒┼č─▒r, bir ba┼čkas─▒ da yaln─▒z okuma yoluyla bilgilerini artt─▒r─▒r. Bu dersleri g├Âr├╝p ├Â─črenenler, daha zor konulara ge├žer, matematik, t─▒p ve ba┼čka bilimlere ba┼člarlar. ├ľ─črenciler aras─▒nda durmadan bilimsel tart─▒┼čmalar, yar─▒┼čmalar tertiplenir. Zamanla, fil├ón bilim dal─▒nda ya da falan zanaat kolunda kendilerini g├Âsterenler, bu bilim ya da zanaat─▒n y├Âneticili─čine getirilir; art─▒k herkes onlara usta g├Âz├╝yle bakar. Tar─▒m ve hayvanc─▒l─▒k, g├Âzlem yoluyla ├Â─čretilir. ├ľ─črenciler ├Â─čretmenleriyle birlikte tarlalara gidip ├žal─▒┼čma yollar─▒n─▒ incelerler, i├žlerinden en ├žok be─čenilen ve sayg─▒ g├Ârenler, bir├žok zanaat ve meslekten anlayan ve bunlar─▒ en b├╝y├╝k ba┼čar─▒yla uygulayanlard─▒r. Onun i├žin G├╝ne┼č (─░lkelilerin, zanaatlar─▒ hor g├Âren, buna kar┼č─▒l─▒k, hi├ž bir meslekleri olmayan, hi├ž bir yararl─▒ i┼č g├Ârmeyen, bolluk i├žinde aylak ya┼čay─▒p zevkleri ve keyifleri i├žin s├╝r├╝ s├╝r├╝ insan kullanan kimselere soylu ki┼či g├Âz├╝yle bakan bizlerle ne denli alay ettiklerini anlatamam. Onlara g├Âre, b├Âylesine bir tutum bir devlet i├žin en k├Ât├╝ sonu├žlar do─čurabilir: Ahl├óks─▒zl─▒klar okulu denebilecek b├Âylesi bir topluluktan s├╝r├╝ ile haydutlar, eli b─▒├žakl─▒lar ├ž─▒kar.
├ľb├╝r y├Âneticileri, en b├╝y├╝k d├Ârt y├Ânetici (Metafizik├ži, G├╝├ž, Ak─▒l ve Sevgi) ile her g├Ârevin ├Âzel ├Â─čretmeni se├žer. Bu ├Â─čretmen kimin ┼ču ya da bu erdemden, ┼ču ya da bu sanattan hangisini ├Â─črenebilece─čini herkesten daha iyi bilir. Onlar─▒ Y├Âneticiler Kurulu ├Ânerir. Bu ├Âneriye kar┼č─▒, ya da bu ├Âneriden yana bir diyece─či olan s├Âz al─▒p konu┼čur.
Hoh olabilecek kimsenin, cumhuriyet olsun, krall─▒k olsun, b├╝t├╝n devletlerin yasalar─▒n─▒, devlet bi├žimlerini, geleneklerinin ve dinlerinin tarihlerini derinlemesine bilmesi gerekir. Ayr─▒ca yasa koyanlar─▒, sanatlar─▒ geli┼čtirenleri adlar─▒yla bilecek; bir de yerde ve g├Âkte olup bitenlerden haberi olacak. B├╝t├╝n mekanik sanatlar ├╝st├╝nde bilgisi olacak (pratik bilgi aranmad─▒─č─▒na g├Âre, yukar─▒da s├Âz├╝n├╝ etti─čimiz adlarla bu sanatlar─▒n her biri iki g├╝nde ├Â─črenilebilir). Fizik ve astronomi bilgisi de ayr─▒ca ├Ânemlidir. Yabanc─▒ dil ├╝st├╝nde o kadar titizlikle durulmaz. ├ç├╝nk├╝, memlekette bol bol (gramerci ad─▒ verilen) terc├╝man vard─▒r. Ama, her ┼čeyden ├Ânce, Hoh'tan istenen, metafizi─či ve teolojiyi iyiden iyiye, b├╝t├╝n bilim ve sanatlar─▒, ilkeleri, tan─▒mlamalar─▒yla adamak─▒ll─▒ bilmesi, nesnelerin benzerlik ve ayr─▒l─▒k ili┼čkilerini, d├╝nyan─▒n d├╝zenini ve kaderini, Tanr─▒'n─▒n ve yarat─▒klar─▒n ├Ânem s─▒ras─▒n─▒ ve benzerliklerini, Tanr─▒'n─▒n g├╝c├╝n├╝, Tanr─▒'da ger├že─čin ve idealin birle┼čmesini kavram─▒┼č olmas─▒, Tanr─▒ ve insan sevgisine ermesi, yer g├Âk ve denizle ilgili ne varsa hepsini bilmesi, hi├ž de─čilse bir insan─▒n ula┼čabilece─či bilgi kat─▒na varmas─▒d─▒r. Ayr─▒ca, Hoh'un peygamberlerin kitaplar─▒m ve astroljiyi adamak─▒ll─▒ incelemi┼č olmas─▒ aran─▒r. B├Âylece, G├╝ne┼č ├ťlkeliler, kimin Hoh olaca─č─▒n─▒ daha ├Ânceden kestirebilirler. ├ç├╝nk├╝ b├Âylesine geni┼č ve ├že┼čitli bilgiye herkeste pek rastlanamaz. B├Âylesine y├╝ce bir g├Âreve kimse otuz be┼čini doldurmadan se├žilemez. Bu g├Ârev ├Âm├╝r boyunca s├╝rer. Ama, bu ara, G├╝ne┼č ├ťlkesi'nde Hoh'tan daha bilgili, devlet i┼čleri i├žin daha yetkili birisi ├ž─▒kacak olursa, o zaman eski Hoh yerini yenisine b─▒rak─▒r.
OSP─░TALAR─░O
Ama kim b├Âylesine bilge olabilir? Kendini bilimlere adam─▒┼č birisi, y├Ânetim i┼činin ├╝stesinden gelebilir mi, her zaman?
C. KAPTAN
Bu soruyu ben de sormu┼čtum G├╝ne┼č Kentlilere ve ┼ču kar┼č─▒l─▒─č─▒ alm─▒┼čt─▒m: ┬źBiz b├Âylesi bir bilge adam─▒n devleti iyi y├Ânetece─čine sizlerden -ba┼č─▒n─▒za ├žok zaman bilgisizleri ge├žiren ve bunlar─▒ s─▒rf h├╝k├╝mdar soyundan geldi─či i├žin ya da g├╝├žl├╝ bir partice se├žildi─či i├žin y├Ânetime elveri┼čli sayan sizlerden - daha ├žok g├╝veniriz.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   ...    46   »   


´╗┐