´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ ├ťtopya Kitapl─▒─č─▒ ┬╗ G├╝ne┼č ├ťlkesi : 28


G├ťNE┼× ├ťLKES─░

TOMMASO CAMPANELLA


Gezegenlerin G├╝ne┼č etraf─▒ndaki devinimlerinin yava┼č olmas─▒n─▒n nedeni, daha b├╝y├╝k bir ├žember ├žizmek zorunda olmalar─▒d─▒r. Bundan ba┼čka, G├╝ne┼č Kentliler, bizce bilinen kavramlar─▒n tam kar┼č─▒t─▒ bir s├╝r├╝ astronomi kavramlar─▒n─▒ bilmektedirler.
G├╝ne┼č Kentlilere g├Âre, a┼ča─č─▒ yarat─▒klar─▒ meydana getiren iki fiziksel ├Â─če vard─▒r: Biri erkek ├Â─če: G├╝ne┼č; ├Âb├╝r├╝ de di┼či ├Â─če: D├╝nya. Hava, g├Âky├╝z├╝n├╝n saf olmayan k─▒sm─▒d─▒r. Ate┼č G├╝ne┼č'ten gelmi┼čtir. Deniz d├╝nyan─▒n teri, ya da ba─čr─▒ndaki nesnelerin yan─▒p erimesinden meydana gelen bir s─▒v─▒d─▒r. Su, ayr─▒ca, havayla topra─č─▒ birle┼čtirir, t─▒pk─▒ bedenle ruhu birle┼čtiren kan gibi. D├╝nya kocaman bir hayvand─▒r: ─░nsan onun ba─čr─▒nda ya┼čar, t─▒pk─▒ biz insanlar─▒n karn─▒nda ya┼čayan kurtlar gibi. B├Âylece kaderimiz Tanr─▒'n─▒n elindedir; y─▒ld─▒zlara, D├╝nya'ya ya da G├╝ne┼č'e de─čil, yaln─▒z ve yaln─▒z Tanr─▒'ya ba─čl─▒d─▒r. Gezegenlere k─▒yasla, bizim d├╝nya y├╝z├╝ne geli┼čimiz ve hayat─▒m─▒z rastgeledir ve bizler onlar─▒n dirimsel g├╝├žlerinin sadece ilinekli birer ├╝r├╝n├╝y├╝zd├╝r. Tanr─▒ya k─▒yasla da, gezegenler onun bilgeli─činin birer arac─▒d─▒rlar. Tanr─▒ bizleri bir b├╝y├╝k ama├ž i├žin, gelece─či kapsayan bilgisiyle haz─▒rlad─▒─č─▒ bir pl├óna g├Âre yaratm─▒┼čt─▒r. Demek, varl─▒─č─▒m─▒z─▒ yaln─▒z ona bor├žluyuz, bir evl├ód─▒n varl─▒─č─▒n─▒ babas─▒na bor├žlu olmas─▒ gibi.
G├╝ne┼č Kentliler ruhun ├Âlmezli─čine inan─▒rlar. Onlara g├Âre, ├Âl├╝mden sonra, ruhlar hayatta yapt─▒klar─▒ i┼člere g├Âre, iyi ya da k├Ât├╝ meleklerle birle┼čirler ve az ├žok onlara benzerler. ├ç├╝nk├╝ birbirine benzeyen ┼čeyler, her zaman birbirini bulur. ┼×a┼čmaz bir yasad─▒r bu.
G├╝nah i┼čleyenlerle i┼člemeyenlerin gidecekleri yerler ├╝st├╝ne G├╝ne┼č Kentlilerin d├╝┼č├╝nceleri az ├žok bizimkilere benzer. Bizim d├╝nyam─▒zdan ba┼čka d├╝nyalar olup olmad─▒─č─▒n─▒ kesin olarak bilmiyorlar ama olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âylemeyi de delilik say─▒yorlar. Onlara g├Âre, Yokluk ne bu d├╝nyada ne de d├╝nyan─▒n d─▒┼č─▒nda olabilir ve sonsuz bir varl─▒k olan Tanr─▒ Yoklukla ba─čda┼čamaz.
G├╝ne┼č Kentliler iki metafizik ilke kabul ediyorlar: Biri Varl─▒k, yani Tanr─▒, b├╝t├╝n varl─▒klar─▒n ilki, ├Âb├╝r├╝ Yokluk, yani hi├žlik. B├╝t├╝n fizik olaylar bu sonuncudan meydana gelir, ├ž├╝nk├╝ daha ├Ânce var olan yeniden ba┼člamaz, yeniden ba┼člayansa ├Ânce yoktu demektir. Sonlunun fizik ├Âz├╝ Yokluk'tan ve Varl─▒k'tan gelir. K├Ât├╝l├╝k ve g├╝nah yoklu─ča y├Âneli┼čten ba┼čka bir ┼čey de─čildir. Demek ki, g├╝nah─▒n ve k├Ât├╝l├╝─č├╝n ├Âz├╝nde olumluluk de─čil, olumsuzluk vard─▒r. Olumluluktan anlad─▒klar─▒ ise, g├╝├ž, bilgi ve istem yoklu─čudur. G├╝nah─▒ do─čuran irade yoklu─čudur. ├ç├╝nk├╝, iyilik yapmas─▒n─▒ bilen ve yapabilen kimsenin bunu istemesi gerekir. G├╝ne┼č Kentlilere g├Âre, istem g├╝├žten ve bilgiden do─čar, yoksa g├╝├ž ve bilgi iradeden, istemden de─čil. ─░┼čin tuhaf─▒, G├╝ne┼č Kentliler de, t─▒pk─▒ bizim gibi, ├ť├žl├╝ Tanr─▒'ya taparlar. Onlara g├Âre Tanr─▒ en y├╝ce g├╝├žt├╝r, en y├╝ksek bilgi ondan gelir, g├╝├ž ve bilgidense her ikisinin kar─▒┼č─▒m─▒ olan Sevgi do─čar. ├ç├╝nk├╝ do─čan ┼čeyin, kendini do─čuran iki ├Âze kat─▒lmamas─▒ m├╝mk├╝n de─čildir.
Bununla beraber, Tanr─▒'da ├╝├ž ayr─▒ varl─▒k tan─▒mamakla Hristiyanlardan ayr─▒l─▒yorlar. ├ç├╝nk├╝ onlara ┬źvahiy┬╗ inmemi┼čtir. Tanr─▒'da cisimle┼čme ve bir kendi kendine d├Ânme oldu─čunu bilirler. B├╝t├╝n varl─▒klar, metafizik ├Âzlerini g├╝├žten, bilgiden ve sevgiden al─▒rlar. Yoksa bu ├Âz├╝n kayna─č─▒ ne g├╝├žs├╝zl├╝k olabilir, ne bilgisizlik, ne de sevgisizlik. Varl─▒klar bu ├╝├ž nitelikle (g├╝├ž, bilgi ve sevgi) de─čerli olabilirler; bu ├╝├ž niteli─čin ya da sadece ├╝├ž├╝nc├╝n├╝n yoklu─čuyla da de─čersiz olur, fark─▒na varmadan g├╝nah i┼čleyebilirler. ├ç├╝nk├╝, insan, gerek g├╝├žs├╝zl├╝k, gerek bilgisizlik, gerek bu iki kusura eklenen y─▒ld─▒zlar─▒n sistemi ile, gerekse sadece ba┼čl─▒ ba┼č─▒na istemle g├╝nah i┼čleyebilir. Zaten, b├╝t├╝n bunlar─▒ Tanr─▒ ├Âng├Ârm├╝┼č ve d├╝zenlemi┼čtir, o Tanr─▒ ki yoklukla ba─čda┼čmaz ve en ├╝st├╝n derecede, g├╝├žl├╝, bilen ve seven bir varl─▒kt─▒r. Onun i├žin Tanr─▒'da kusurlu hi├ž bir ┼čey yoktur; O'nun d─▒┼č─▒ndaysa her ┼čey g├╝nah, her ┼čey kusurludur. Tanr─▒'dan Tanr─▒'ya benzer olarak de─čil, kendimize benzer olarak ├ž─▒kabiliriz ancak: ├ç├╝nk├╝ insan g├Ârece bir varl─▒kt─▒r, Tanr─▒ ise mutlak bir varl─▒k. G├╝nah mademki vard─▒r, ├Âyleyse (mant─▒k gere─či) onu da Tanr─▒ yaratm─▒┼čt─▒r. Ama ├Âz├╝ne bakacak olursak bu g├╝nah yoklu─čun ve olumsuzlu─čun belirtisidir ve d├╝zensizlik yoluyla yoklu─ča y├Ânelen bizlerden do─čar.
«   01   ...    18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   ...    46   »   


´╗┐