´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ ├ťtopya Kitapl─▒─č─▒ ┬╗ G├╝ne┼č ├ťlkesi : 36


G├ťNE┼× ├ťLKES─░

TOMMASO CAMPANELLA


├ç├╝nk├╝ G├╝ne┼č ├ťlkesi d├╝nya ├Âtesine ├Âncelik tan─▒yan bir inan├žla donat─▒lm─▒┼čt─▒r ve bu inanc─▒nsa kapsamad─▒─č─▒ hi├ž bir alan yoktur.
B├Âyle bir devlet d├╝┼č├╝ncesine hi├ž kimse tam─▒ tam─▒na kat─▒lmaz diye ileri s├╝r├╝len ilk kar┼č─▒-d├╝┼č├╝nceye cevab─▒m─▒z ┼čudur: Biz bu devlet d├╝zenini, herkesin elden geldi─či kadar benimseyebilece─či bir ├Ârnek olarak sunduk. Onun i├žin yazd─▒klar─▒m─▒z faydas─▒z ve bo┼čuna de─čildir. B├Âyle bir devlet d├╝zeninin var olabilece─čini, Havarilerin ortakl─▒k ilkesine g├Âre d├╝zenledikleri ilk H─▒ristiyan'lar─▒n ya┼čay─▒┼č─▒ g├Âstermi┼čtir. Ermi┼č Lucas ile ermi┼č Clementus bunun do─črulu─čuna tan─▒kt─▒rlar. Filone ile ermi┼č Hieronymus'a bak─▒l─▒rsa bu ├že┼čit bir ya┼čama yolu iskenderiye'de ermi┼č Markus zaman─▒nda ger├žekle┼čmi┼čtir. Urbanus I, hatt├ó ermi┼č Agustinus zaman─▒nda da kilise adamlar─▒ b├Âyle yapmaktayd─▒lar. Ermi┼č Chrysostomus'un b├╝t├╝n ─░stanbul kentinde rahipler i├žin uygulanmas─▒n─▒ arzulad─▒─č─▒ hayat da b├Âyledir; bana kal─▒rsa, b├Âyle bir hayat, ─░sa d├╝┼čmanlar─▒n─▒n tamamiyle ortadan kalkmas─▒yla ger├žekle┼čebilecektir. Aristoteles'in g├Âr├╝┼člerine kap─▒lanlar b├Âyle bir hayat d├╝zenini kabul etmeyebilirler ama, ┼čimdi de─čilse bile, g├╝n├╝n birinde, bu filozofun etkisinden kurtulunca, bu d├╝zeni benimsemek zorunda kalacaklard─▒r. Kilise ulular─▒na gelince, onlar b├Âylesi bir d├╝zenin bug├╝n bile ger├žekle┼čebilece─čini d├╝┼č├╝n├╝yorlar. ├ç├╝nk├╝, ─░sa bizi zaten b├Âyle bir ilk d├╝zene sokmu┼čtur. Tanr─▒bilmez ve pagan Lukianos olmayacak bir devlet d├╝zeni d├╝┼č├╝nd├╝ diye Platon'la alay ede dursun, ermi┼č Clementus, Ambrosius ve Chrysostomus Platon'u ├Âvmektedirler. Bu ermi┼čler, bilgi ve kutsall─▒k bak─▒m─▒ndan bin tane Lukianos'u ceplerinden ├ž─▒kar─▒rlar.
─░kinci kar┼č─▒-d├╝┼č├╝nce. Biz bu kar┼č─▒-d├╝┼č├╝nceyi g├Âz ├Ân├╝nde tuttuk ve G├╝ne┼č ├ťlkesi'ndeki ya┼čama yolunu sadece ├╝lkenin merkezi i├žin d├╝┼č├╝nd├╝k. K├Âyler, sonradan bu d├╝zeni ya b├Âl├╝k b├Âl├╝k uygulayacaklar, ya da, bir tek eyalet halinde birle┼čtikleri zaman, b├╝t├╝n├╝yle ger├žekle┼čtireceklerdir. Bu devletin b├╝nyesine uygun bir yer kolayca bulunabilir, bulunmazsa, modelde bir de─či┼čiklik yap─▒labilir: ├ľyle ki, kentin merkezi bir tepenin ├╝st├╝nde, evler de tepenin yama├žlar─▒nda kurulabilir. Kent'in tasarlad─▒─č─▒m─▒z ├Âb├╝r k─▒s─▒mlar─▒ da, ├žamursuzsa ovada ger├žekle┼čebilir. ├çamurluysa, bunu da, yollara ta┼č d├Â┼čeyip, su arklar─▒ a├žarak ├Ânleyebiliriz. Ticaret halk─▒n ahl├ók─▒n─▒ bozmas─▒n diye, eserimizde, y├Âneticelere, yani halk─▒n vekillerine birtak─▒m g├Ârevler, yetkiler verdik. D─▒┼čtan gelen ayart─▒c─▒ etkileri ├Ânlemek i├žin de Kent'in d├Ârt bir yan─▒n─▒ kal─▒n ve tahkimli duvarlarla ├ževirmeyi ve ├╝lkemizi devriye gezen askerlerle korumay─▒ ├Âng├Ârd├╝k.
Bu egemen devlete ve onun d├╝r├╝st, namuslu d├╝zenine yararl─▒ olmak bir mutluluktur. Bilgisizlerin bilgili ve d├╝r├╝st insanlara hizmet etmeleri nas─▒l bir mutluluksa, bu devlete hizmet etmek de ├Âyle bir mutluluktur. Nitekim, Romal─▒lar, kaba g├╝├žten ├žok do─čruluk yoluyla imparatorluklar─▒n─▒ geli┼čtirmi┼člerdir. Pompilius zaman─▒nda d├╝┼čmana kar┼č─▒ erdem kurallar─▒na ayk─▒r─▒ davrananlara iyi g├Âzle bak─▒lmazd─▒.
├ť├ž├╝nc├╝ kar┼č─▒-d├╝┼č├╝nce. G├╝ne┼č ├ťlkesi, insanlar─▒ yeni bir ├ža─ča haz─▒rlayan ve nerede bitece─či bilinmeyen bir d├Âneme kadar s├╝r├╝p gidecektir. ├ç├╝nk├╝, biz G├╝ne┼č ├ťlkesi'nde vebay─▒, a├žl─▒─č─▒, sava┼č─▒ elimizden geldi─či kadar erdem yoluyla ├Ânledik, hi├ž de─čilse, ba┼čka yerlerden ├žok daha iyi bir yolla: Bir defa, d├Ârt ana yoldan esen r├╝zg├órlar Kent'i temizleyecektir. Evlerin pencereleri de k├Ât├╝ kokulara kapal─▒, iyilere a├ž─▒k tutulacak bi├žimde yap─▒lacakt─▒r. G├╝ne┼č ├ťlkesi halk─▒n─▒n say─▒s─▒na gelince, bu i┼č metafizikle ilgilidir. Bana sorarsan─▒z, bu devlet d├╝zeni en iyi bir d├╝zendir ve as─▒l ├Ânemli olan da onun uzun ├Âm├╝rl├╝ olmas─▒ kadar iyi kurulup i┼člemesidir. Bu ├ťlke'de de g├╝nah i┼členmesine i┼členecektir elbette. Ama burada i┼členenler, ba┼čka devletlerin kurulu d├╝zenlerinden do─čan ve devleti ortadan kald─▒ran g├╝nahlar kadar b├╝y├╝k olmayacakt─▒r hi├ž de─čilse. Aristoteles'in bizim devlete kar┼č─▒ ileri s├╝rd├╝─č├╝ d├╝┼č├╝nceleri daha sonra ├ž├╝r├╝tece─čiz.
D├Ârd├╝nc├╝ kar┼č─▒-d├╝┼č├╝nce. Bence G├╝ne┼č devleti, bir alt─▒n ├ža─č gibi herkesin ├Âzledi─či, Tanr─▒'n─▒n da iste─čine uygun bir devlettir. Birtak─▒m ilkelerin k├Ât├╝ niyetlerine hizmet etmek i├žin de─čil, insanlar─▒ y├╝ce Akl─▒n buyru─ču alt─▒na almak i├žin kurulmu┼čtur. B├Âyle bir devlet d├╝zeni kurulabilece─čini, daha ├Ânce s├Âyledi─čimiz gibi, deneyler bize g├Âstermektedir. Sonra, duyulardan, ten isteklerinden ├žok, akl─▒n buyruklar─▒ gere─čince ya┼čamak tabiata daha uygundur. Ermi┼č Chrysostomus da g├╝naha bulanm─▒┼č bir hayat─▒n de─čil, erdemli, d├╝r├╝st bir hayat─▒n tabiata uygun oldu─čunu s├Âyl├╝yor nitekim.
«   01   ...    26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   »   


´╗┐