´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ ├ťtopya Kitapl─▒─č─▒ ┬╗ G├╝ne┼č ├ťlkesi : 41


G├ťNE┼× ├ťLKES─░

TOMMASO CAMPANELLA


┼×imdi sorar─▒m size, bu adam nas─▒l olur da tabiata uyanlar─▒ sapk─▒nl─▒kla su├žlar ve tabiata ayk─▒r─▒ olarak verilen b├Âylesi bir izinden yana olanlar─▒ Aristoteles'le birlikte ├Âvmeye kalkar? Diyelim ki, Kilise, t─▒pk─▒ topal─▒ ├Âl├╝ye de─či┼čmeyen ermi┼č Augustinus gibi, malda m├╝lkte ayr─▒l─▒─č─▒ tan─▒m─▒┼č olsun ve k├Ât├╝ yola d├╝┼čen kad─▒nlara nas─▒l g├Âz yummu┼čsa, k├Ât├╝l├╝klerin en hafifidir diye, buna da ├Âyle izin vermi┼č olsun. Ama Kilise mal m├╝lk ├╝st├╝nde bir sahiplik hakk─▒ de─čil, sadece bir vekillik hakk─▒ tan─▒yor ve ihtiya├ž fazlas─▒ ├╝st├╝nde bir hak kabul etmiyor. Nitekim, Alessandro, Alonzo, Tommaso, Valden, Ricardo ve Panormia da, rahipleri kilise mallar─▒n─▒n sahibi sayanlar─▒ dinsizlikle su├žluyor, rahiplerin elleri alt─▒ndaki mal m├╝lkten sadece faydalanabileceklerini kabul ediyorlar. Ermi┼č Thomas da rahiplere kilise mallar─▒n─▒n sadece ufak bir par├žas─▒, ge├žimlerini kar┼č─▒layacak kadar─▒ ├╝st├╝nde bir hak tan─▒yor. Ona g├Âre, rahipler bu mallar─▒n sahibi de─čildirler, onlar─▒ yaln─▒z kullanabilirler, yoksa ├žoluk ├žocuklar─▒na, dostlar─▒na miras olarak b─▒rakamazlar. Din adam─▒ olmayanlar i├žin de ayn─▒ ┼čeyi s├Âylemi┼čtik daha ├Ânce. Bilgisizlerin akl─▒, birini inand─▒rmaya yetmedi mi ona hemen sap─▒k der, ├ž─▒karlar i┼čin i├žinden. ─░sa: ┬źSezar─▒n hakk─▒m Sezar'a verelim┬╗ derken Sezar'a tan─▒d─▒─č─▒ hak elindekini da─č─▒tma hakk─▒ndan ba┼čka bir ┼čey de─čildi. ├ç├╝nk├╝, Sezar'─▒n kendi ├Âz mal─▒ diye bir ┼čeyi yoktu asl─▒nda. Ba┼čkalar─▒ndan almasayd─▒, nesi olabilirdi? Demek oluyor ki, her ┼čey Tanr─▒'n─▒nd─▒r, Sezar'sa sadece elindekinin y├Âneticisidir. Yine ─░sa ┼č├Âyle der: Onlar─▒n evreninde yasalar egemendir. Oysa siz de─čilsiniz. Yine de daha b├╝y├╝k olan, yard─▒mc─▒ olarak ortaya ├ž─▒kand─▒r. ─░┼čte onun i├žin, ermi┼č Thomas, mal m├╝lk ├╝zerinde yaln─▒z y├Ânetme hakk─▒ tan─▒makta ve ondan ortak├ža yararlanmay─▒ ├Â─č├╝tlemektedir. Papa Tanr─▒'ya hizmet edenlerin hizmetindedir, imparator da Kilise'nin hizmetinde.
B├ľL├ťM III
Kad─▒nda ortakl─▒k m─▒ tabiata daha uygun, insan soyunun ├╝remesine, dolay─▒s─▒yla devlete daha yararl─▒d─▒r, yoksa herkesin kendi kar─▒s─▒ ve ├žocuklar─▒ olmas─▒ m─▒ daha iyidir?
Aristoteles'e g├Âre, herkesin kendi kar─▒s─▒ olmas─▒ tabiata daha uygun, kad─▒nlar─▒n ortak olmas─▒ysa zararl─▒d─▒r.
Birinci kar┼č─▒-d├╝┼č├╝nce. Sokrates der ki, herkes ya┼čl─▒lar─▒ ana baba, gen├žleri evl├ót, akranlar─▒n─▒ da karde┼či bilirse, yurtta┼člar aras─▒nda sevgi sayg─▒ artar. Oysa, bu asl─▒nda her ├že┼čit sevgiyi ortadan kald─▒r─▒r. Evet, b├╝t├╝n insanlar─▒ ortak bir ya┼čama d├╝zeni i├žinde d├╝┼č├╝n├╝rsek, b├╝t├╝n ya┼čl─▒lar b├╝t├╝n gen├žlerin babas─▒ say─▒l─▒rlar, buras─▒ do─čru. Ama, o zaman, her ya┼čl─▒n─▒n gen├žlere olan sevgisi, t─▒pk─▒ ├žok├ža suya ak─▒t─▒lan bir damla bal gibi eriyip da─č─▒l─▒r; hi├ž bir baba ├Âz evl├ód─▒n─▒, hi├ž bir evl├ót da ├Âz babas─▒n─▒ tan─▒yamayaca─č─▒ i├žin, bu sevgi hemen kaybolur gider.
Herkesin herkesi baba sayaca─č─▒ bir toplum d├╝zeninde sevgi artar, buras─▒ do─čru. Ne var ki, herkesin birden ├žok anas─▒ babas─▒ olamaz. Ayr─▒ca her ana baba kendi ├žocuklar─▒n─▒ y├╝zlerinden tan─▒r, dolay─▒s─▒yla daha ├žok sever onlar─▒.
─░kinci kar┼č─▒-d├╝┼č├╝nce. Kad─▒nlar aras─▒nda, ├Âzellikle babalarla, kimden oldu─ču bilinmeyen ├žocuklar aras─▒nda anla┼čmazl─▒klar ├ž─▒kacakt─▒r.
├ť├ž├╝nc├╝ kar┼č─▒-d├╝┼č├╝nce. Evlilik d─▒┼č─▒ belirsiz ili┼čkiler y├╝z├╝nden kimse ├Âz evl├ótlar─▒n─▒ tan─▒yamaz olacakt─▒r. Oysa, herkesin, soyunu s├╝rd├╝recek olan ├žocuklar─▒n─▒, torunlar─▒m tan─▒mak istemesi tabiidir.
D├Ârd├╝nc├╝ kar┼č─▒-d├╝┼č├╝nce. K─▒zkarde┼člerle, analarla evl├ótlar aras─▒nda cinsel ili┼čkiler al─▒p y├╝r├╝yecek, kad─▒nlar aras─▒nda da k─▒skan├žl─▒klar ba┼čg├Âsterecek, ├Âpmeler sevmeler k─▒z─▒lca k─▒yamete bo─čacak ortal─▒─č─▒.
Be┼činci kar┼č─▒-d├╝┼č├╝nce. Scotus: ikisi bedende bir olacak s├Âz├╝n├╝ ileri s├╝rerek: ┬źTanr─▒sal bir izin olmad─▒k├ža kimse birden fazla kad─▒n alamaz┬╗ diyor.
Alt─▒nc─▒ kar┼č─▒-d├╝┼č├╝nce. Nicola'c─▒lar─▒n sapk─▒nl─▒─č─▒, kad─▒nlar─▒ orta mal─▒ yapm─▒┼č olmalar─▒d─▒r.
«   01   ...    31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   »   


´╗┐