´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ ├ťtopya Kitapl─▒─č─▒ ┬╗ G├╝ne┼č ├ťlkesi : 42


G├ťNE┼× ├ťLKES─░

TOMMASO CAMPANELLA


├ľnce, ermi┼č Clementus'un dinsel buyruk niteli─či ta┼č─▒yan bir s├Âz├╝yle ba┼člayal─▒m cevab─▒m─▒za: Havarinin ikinci ├Â─čretisinde: toplumda ortakl─▒k gerekir. Ama H─▒ristiyan d├╝r├╝stl├╝─č├╝ne ayk─▒r─▒ d├╝┼čmesin diye, gev┼čekli─če y├Ânelen toplum y├╝celi─če varamaz diyen dinsel yorumu kabul etmek zorunday─▒z. Do─črusunu isterseniz, Tertillianus'un da dedi─či gibi, ilk H─▒ristiyanlar─▒n, kad─▒n d─▒┼č─▒nda her ┼čeyleri ortakt─▒. Yaln─▒z herkese hizmet eden kad─▒nlar─▒n sahibi yoktu. Ama Nicola'c─▒lar kad─▒nlar─▒n da orta mal─▒ olmas─▒ ilkesini benimsediler. Bunu kabul etmemekle birlikte, ben politika d─▒┼č─▒nda, kad─▒nlar─▒n y├Ânetim i┼člerine al─▒nmas─▒ndan yanay─▒m. ├ç├╝nk├╝ kad─▒nlar erkekleri de─čil, sadece kad─▒nlar─▒ y├Ânetebilir, ├žocuklar─▒n e─čitim y├Ânetimiyle u─čra┼čabilirler. Kad─▒nlar ayr─▒ca yorucu olmayan hafif i┼čler g├Âr├╝rler, sava┼člarda da ancak surlar─▒n savunmas─▒yla g├Ârevlendirilirler. Kitaplarda okuyoruz: kocalar─▒ ba┼čka yerde olan Ispartal─▒ kad─▒nlar yurtlar─▒n─▒ savunurlarm─▒┼č; di┼či hayvanlar da kendi aralar─▒nda t─▒pk─▒ erkekler gibi d├Âv├╝┼č├╝rlermi┼č, Amazonlar eskiden Asya'da sava┼č─▒rlarm─▒┼č, bug├╝n Afrika'da sava┼čt─▒klar─▒ gibi. Ama Gaetano de Pulchro adl─▒ eserinde bunu tabiata ayk─▒r─▒ bulmakta ve m─▒zrak kullanabilmek i├žin kad─▒nlar─▒n sa─č memelerini kesmeleri gerekti─čini ileri s├╝rmektedir. Ben de Gaetano ile birlikte diyece─čim ki, kad─▒nlar sa─č kollar─▒ g├╝├žlensin diye sa─č memelerini kesiyorlard─▒r. Ayr─▒ca, sa─č meme m─▒zrak kullanmaya engel olmak ┼č├Âyle dursun, tam tersine m─▒zra─č─▒n g├Â─čse s─▒k─▒ca dayanmas─▒n─▒ da sa─člar.
Sonra Afrikal─▒larda g├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi, kad─▒nlara daha uygun sava┼čma yollar─▒ da vard─▒r. Zaten Aristoteles de Amazonlar─▒n varl─▒─č─▒n─▒ hi├že sayam─▒yor. Biz bile kad─▒nlar─▒ b├╝t├╝n sava┼č i┼člerine kar─▒┼čt─▒rm─▒yoruz, sadece surlar─▒n savunmas─▒nda, yaral─▒lar─▒n yard─▒m─▒na ko┼čmada kullan─▒yoruz. Yoksa niyetimiz bir Amazon devleti kurmak de─čil. Biz kad─▒nlar─▒, savunma i┼čine ve ├žocuk bak─▒m─▒na yarad─▒klar─▒ i├žin g├╝├žlendiriyor, tutuyoruz. Aristoteles, kad─▒nlar─▒n vah┼či hayvanlarla ├žarp─▒┼čmas─▒na kar┼č─▒ geliyor, ├ž├╝nk├╝ kad─▒nlar ev i┼člerinden, anal─▒k kar─▒l─▒k g├Ârevlerinden uzak kal─▒rlar, diyor. Oysa Aristoteles yan─▒l─▒yor. ├ç├╝nk├╝ vah┼či hayvanlar hem yavrular─▒na bakar, yeme i├žmelerini sa─člar hem de korurlar onlar─▒. Hem, ├žo─ču erkekler, t─▒pk─▒ rahipler gibi ev i┼člerine bakmazlar m─▒ ki? Onun i├žin kad─▒nlar─▒n sava┼ča kat─▒lmalar─▒ Aristoteles'in dedi─či gibi tabiata ayk─▒r─▒ de─čildir.
Ayr─▒ca ┼ču da var: Kad─▒nlar─▒n G├╝ne┼č ├ťlkesi'ndeki gibi ortak olmas─▒ da do─čal hukuka ayk─▒r─▒ de─čil, tam tersine tamamen uygundur ona. Onun i├žin, salt tabiat ─▒┼č─▒─č─▒ alt─▒nda bu ortakl─▒─č─▒ ├Â─č├╝tlemek bir sapk─▒nl─▒k de─čildir. Sapk─▒nl─▒k, Tanr─▒ ve Kilise buyruklar─▒na bile' bile ayk─▒r─▒ davranmakt─▒r: ├ľrne─čin, do─čal a├ž─▒dan et yemenin yararl─▒ oldu─čunu s├Âylemek ve her g├╝n et yemek g├╝nah de─čildir, ama perhiz gerek├žesiyle baz─▒ g├╝nler baz─▒ yemeklerin yenmesini yasak eden kilise buyruklar─▒na s─▒rt ├ževirip diledi─čini yemek ve bunun da yerinde bir ┼čey oldu─čunu s├Âylemektir as─▒l g├╝nah olan. Ayr─▒ca ┼ču da a├ž─▒k├ža ortaya konmu┼čtur ki, tabiata kar┼č─▒ i┼členen g├╝nahlar ya tek tek insanlar─▒ ya insansoyunu yok eder, ya da, ermi┼č Augustinus'un dedi─či gibi, her ikisinin y─▒k─▒m─▒na yol a├žar. Onun i├žin, adam ├Âld├╝rmeler, h─▒rs─▒zl─▒klar, ya─čmac─▒l─▒klar, yasa d─▒┼č─▒ ├žiftle┼čmeler, cinsel sap─▒kl─▒klar vb. insano─čullar─▒n─▒ k├╝├ž├╝k d├╝┼č├╝rd├╝─č├╝, insansoyunu y─▒k─▒ma g├Ât├╝rd├╝─č├╝ i├žin tabiata ayk─▒r─▒d─▒r. Oysa kad─▒nlar─▒n ortak oldu─ču bir toplum d├╝zeni ne tek tek insanlar─▒ y─▒k─▒ma s├╝r├╝kler, ne de insansoyunu; tam tersine, kitab─▒m─▒zda g├Âr├╝ld├╝─č├╝ ├╝zere, insan teklerine de, insansoyuna da, devlete de alabildi─čine faydalar sa─člar.
Sonra ┼čunu da g├Âz ├Ân├╝nde bulundurmak gerekir ki, serbest ├žiftle┼čme ├╝├ž ├že┼čittir: Birincisi, her erke─čin ├Ân├╝ne gelen her kad─▒nla diledi─či gibi ├žiftle┼čmesidir. Ama bu, atlara, e┼čeklere, ke├žilere vb. lar─▒na ├Âzg├╝ bir ┼čey olmakla beraber, d├╝┼č├╝nen bir varl─▒k olmak bak─▒m─▒ndan insan yarad─▒l─▒┼č─▒na ayk─▒r─▒d─▒r. Zaten tabiat da bu hayvanlara ├žiftle┼čme iste─čini sade belli zamanlar i├žin vermi┼čtir.
Oysa erkekler, her zaman ├žiftle┼čmeye haz─▒r durumdad─▒rlar. Her ├Ânlerine ├ž─▒kan kad─▒nlarla ├žiftle┼čtiler mi, g├╝├žten kuvvetten d├╝┼čerler. Ayr─▒ca ┼ču da var: Erkeklerin hepsi de g├╝zel kad─▒nlar─▒n pe┼čine d├╝┼čer, sonunda tohumlar birbirine kar─▒┼č─▒r ve kad─▒nlar, t─▒pk─▒ orospularda oldu─ču gibi, gebe kalamaz olurlar. ├ľte yandan k─▒skan├žl─▒ktan deliye d├Ânen ├žirkin kad─▒nlar da g├╝zel kad─▒nlara etmedik k├Ât├╝l├╝─č├╝ b─▒rakmazlar. Onun i├žin bu t├╝rl├╝ ├žiftle┼čmeler hem g├╝nah, hem de tabiata ayk─▒r─▒d─▒r. Buna Gnostiklerde, Nicola'c─▒larda, g├╝n├╝m├╝z├╝n baz─▒ sapk─▒nl─▒klar─▒nda, bir de Afrika'n─▒n baz─▒ m├╝sl├╝man tarikatlar─▒nda ta┼članmaktad─▒r.
«   01   ...    32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   »   


´╗┐