´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ ├ťtopya Kitapl─▒─č─▒ ┬╗ G├╝ne┼č ├ťlkesi : 46


G├ťNE┼× ├ťLKES─░

TOMMASO CAMPANELLA


Bizde de baban─▒n o─člu ├╝zerinde devletinki kadar yetkisi yoktur. ├ç├╝nk├╝ par├žalar b├╝t├╝n i├žindir, yoksa b├╝t├╝n, par├žalar i├žin de─čil. Onun i├žin, G├╝ne┼č ├ťlkesi'nde herkes b├╝t├╝n├╝ g├Âzetti─čine g├Âre, ┼čuna buna ├Âzel haklar tan─▒nmamas─▒ yerinde bir davran─▒┼čt─▒r. Her cam istedi─či zaman kar─▒s─▒yla birle┼čen koca, aptal ve anormal yarat─▒klar getirir d├╝nyaya. Bizlerse yeti┼čtirdi─čimiz atlar─▒n ├╝st├╝n nitelikte olmas─▒na ├Âzeniriz de, kendi soyumuzu ├Ânemsemeyiz. Aristoteles bile, a┼ča─č─▒l─▒k bir kimsenin c├Âmert kad─▒nlarla geli┼či g├╝zel birle┼čmesini tabiata ayk─▒r─▒ g├Âr├╝yor. Chrysostomus da, herkese kuca─č─▒ a├ž─▒k Kilise ile birle┼čen bilgisiz rahibi pek tutar g├Âr├╝nm├╝yor. ÔÇô Tanr─▒ der ki: ─░kisi ayn─▒ bedende birle┼čecek. Do─črudur bu. Bizim G├╝ne┼č ├ťlkesi'nde de bu b├Âyledir. ├ç├╝nk├╝, Tanr─▒ bu s├Âzle, ┬źhi├ž kimse birden fazla kad─▒nla birle┼čemez┬╗ demek istemi┼č de─čildir. ─░stemi┼č olsayd─▒, Yakup peygamber ayn─▒ anda iki kar─▒ almaz, biri ├Âl├╝nce bir ikincisi, bir ├╝├ž├╝nc├╝s├╝ ile evlenmezdi. tki bedenden bir tek beden ├ž─▒kar. Bu da, iki tohumun kar─▒┼čmas─▒ndan bir ├žocuk do─čar anlam─▒na gelmektedir. Ermi┼č Ambrogius, ermi┼č Paulus'la birlikte: ┬źYasa g├╝nah saymasayd─▒ bunu, ben de saymazd─▒m.┬╗ der.
Alt─▒nc─▒ kar┼č─▒-d├╝┼č├╝nce. Nicolac─▒lar'─▒n sapk─▒nl─▒─č─▒ ┼čuydu: Onlara g├Âre bir erkek istedi─či kad─▒nla istedi─či zaman yatabilirdi. Buysa, ├Ânce de s├Âylendi─či gibi, tabii hukuka ayk─▒r─▒ oldu─ču gibi, insan soyunun ├╝remesini de engeller. Bizim G├╝ne┼č ├ťlkesi'ndeyse, birle┼čmeler felsefe ve astroloji kurallar─▒ gere─čince yap─▒l─▒r, do─čacak ├žocuklar─▒n hem iyi, hem ├žok olmas─▒na dikkat edilir. Onun i├žin bu t├╝rl├╝ birle┼čmeler tabiata uygundur, kilisece yasaklanmad─▒─č─▒ s├╝rece de bir sapk─▒nl─▒k say─▒lmaz. ├çok ak─▒ll─▒ ve bilgili bir adam olan Cato kar─▒s─▒n─▒, Brutus'a teslim etmi┼č ve bunun tabiat d├╝zenine uygun bir ┼čey oldu─čunu anlatmak istemi┼čtir. Buna g├Âre, salt tabiat ─▒┼č─▒─č─▒ alt─▒nda y├Ânetilen G├╝ne┼č (─░lkeliler nas─▒l olur da, bizim evlenme ┼čeklimiz d─▒┼č─▒nda kalan ├Âb├╝r birle┼čmelerin g├╝nah oldu─čunu bilebilirler? Beri yandan, Yahudilerle Romal─▒lar bo┼čanmay─▒ kabul etmi┼č, filozoflar da kad─▒n de─či┼čtirmeyi uygun g├Ârm├╝┼člerdir. Socrates'le Platon da ayn─▒ yolu sal─▒k vermi┼č de─čiller mi? Aristoteles, birden fazla kad─▒nla birle┼čenleri - tabii hukuku ├ži─čniyorlar diye de─čil, faydas─▒z bir i┼č yap─▒yorlar kan─▒s─▒yla - su├žluyor. Baz─▒ uluslar─▒n b├Âyle bir yol tuttuklar─▒n─▒ da s├Âyl├╝yor bu ara. Ben de bu i┼čin H─▒ristiyan Kilisesine g├Âre bir sapk─▒nl─▒k, bir g├╝nah oldu─čunu kabul ediyorum. Ama, hayvanlar ve Nicola'c─▒lar gibi davranmad─▒ktan sonra, salt tabiat ─▒┼č─▒─č─▒ alt─▒nda bu i┼čin k├Ât├╝ oldu─čunu nas─▒l anlayabiliriz? Ermi┼č Thomas da, ├žocuk yapmay─▒ ve toplulu─ča yararl─▒ olmay─▒ g├Âzetmeyen evlenmeleri tabiata ayk─▒r─▒ saymaktad─▒r. Ama bizim G├╝ne┼č ├ťlkesi'ndeki kad─▒n erkek birle┼čmesi her ikisine de son derece yararl─▒d─▒r.
Aristoteles'in kad─▒n ortakl─▒─č─▒na kar┼č─▒ ileri s├╝rd├╝─č├╝ kan─▒tlar yersizdir. Bu, bir kimsenin tek ayakla y├╝r├╝mek istemesine, tek telden bin bir na─čme ├ž─▒karaca─č─▒m demesine benzer. Bu kan─▒tlar, rahiplerin ve havarilerin topluluk d├╝zenine, ayr─▒ca insan sevgisine, ┼čefkate ayk─▒r─▒d─▒r. Havarilerin insan olarak birer y├╝re─či ve ruhu vard─▒ ama, hi├ž biri ┬źbu benim, bu senin┬╗ demiyor, her ┼čeyin kendi aralar─▒nda ortak oldu─čunu s├Âyl├╝yorlard─▒. Bu da Aristoteles'in kan─▒tlar─▒n─▒ ├ž├╝r├╝tmeye yeter.
Bu birlik ├žoklu─ču ortadan kald─▒rmak ┼č├Âyle dursun, insanlar─▒, devletleri, ko┼čullar─▒ birle┼čtirip daha da g├╝├žlendirmektedir. Aristoteles kendi devlet d├╝zeninde sa─člayamam─▒┼čt─▒r bunu. ├ç├╝nk├╝, uyum tek telden de─čil, ├žok telden elde edilir. Aristoteles kendi devletini iki kar┼č─▒t u├žtan kurdu─ču i├žin, uyu┼čmazl─▒klardan kurtaramayacakt─▒r onu. Oysa biz bir birlik kuruyoruz, ┼čiir gibi bir birlik, her ┼čeyin birbiriyle uzla┼čma, anla┼čma halinde oldu─ču bir birlik. Aristoteles ise ┼čiirini birbirine kar┼č─▒t iki ├Â─čeden kuruyor. Onun devlet d├╝zenini incelerken g├Âstermi┼čtik bunu. Bizim devlet d├╝zenimizse, tam anlam─▒yla, havarice bir d├╝zendir, ortak ya┼čama d├╝zenini zevke de─čil, kitab─▒m─▒zda g├Âsterdi─čimiz gibi, kar┼č─▒l─▒kl─▒ sayg─▒ya dayatmaktad─▒r.
«   01   ...    36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   »   


´╗┐